Homo floresiensis’in Bulunduğu Mağarada, Boyunca En Büyük Tür Olan Yerde Yaşayan Kuşların Yeni Türü Tespit Edildi

Megapodius rokusi (sol) ile turuncu ayaklı çalı tavuğunun yan yana olası görünümünü gösteren sanatsal yeniden yapılandırma. Yeniden yapılandırma, Megapodius’un genel vücut yapısına dayanmaktadır. Kaynak: Meijer ve ark. 2026’dan Davin Arya Nirwasita

2009 yılında Flores Adası’ndaki Liang Bua mağarasında çalışan araştırmacılar bir bacak kemiğine rastladı. 190.000–120.000 yaşındaki fosil bir kuş kemiği olarak belirlendi ve kenara bırakıldı. Önünden bir sürü kuş kemiği gibi gözden kaçırıldı ve tozlanmaya terk edildi.

Şimdi, yaklaşık 17 yıl sonra araştırmacılar fosilin yeni bir soyu tükenmiş makav türüne ait olduğunu belirledi; bu, tavuk benzeri bir kara yaşayan kuştur. Çalışma, Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology disinde yayımlanmasına göre, bu fosil Wallacea’da bulunan ilk makav fosili ve türünün en büyüklerinden biri.

“Liang Bua’da bulduğumuz en eski kuş kalıntılarından biri bu…,” Bergen Üniversitesi Müzesi’nin osteoloji profesörü ve küratörü Hanneke Meijer, “Kuşlar için neredeyse hiç veriğimiz bir dönem bu… dolayısıyla bu türü bu döneme tarihlendirebilmemiz heyecan verici.”

Eski bir kara yaşayan, tümsek yapan kuş mu?

Makavlar, son Kretase döneminde diğer tavuk benzeri kuşlardan ayrıldı; araştırmacılar grubun önce Australasya’da ortaya çıktığını, ardından kanatlarını Endonezya’nın doğusuna, Melanezya’ya, Filipinler’e ve Avustralya’ya yaydığını, bugün burada bulunduğunu belirtiyor. Çalışma yazarları.

Meijer’e göre, “Yuvalarında kuluçkalamak yerine (makavlar) yumurtalarını büyük tümseklerin içine veya yeraltı yuvalarına bırakıyor ve sonra onları orada bırakıyorlar (ve bir daha geriye bakmıyorlar).

Makavların çeşitli ve uzun bir geçmişi olmasına rağmen, çalışma Wallacea’da böyle bir kuşun fosilinin hiçbir zaman bulunmadığını bildirdi.

Araştırmacılar sonra bu fosilleşmiş b kemğini Liang Bua’ın en derin katmanlarından birinde buldu. Bu, aynı mağara, çalışma Homo floresiensis’in eski kalıntılarını barındırdığını bildirdi.

Megapodius rokusunun tarsometatarsusu (bacak kemiği) (LB-Av-1542). Kaynak: Meijer ve ark. 2026’dan Adnan Icagic

Yıllar boyunca incelenmeden kalan kemik, araştırmacılar onu yaşayan ve soyu tükenmiş makavgiller (megapod) türleriyle karşılaştırmaya başlayana kadar böylece ortada kaldı. Her şeyden önce kanıtlar, bu fosilin başka hiçbir türden farklı olduğunu gösterdi. Parmak eklemlerinin şekli ve konumu diğer makavgillerinkinden farklıydı; bacak şekli ve boyutu ise oldukça büyük bir hayvan olduğunu ima ediyordu.

Tüm bu bulgular, fosilin yeni bir türe ait olduğunu düşündürdü. Araştırmacılar ona, H. floresiensis kemiklerini ilk kez tespit eden ve daha sonra fosili bir kuş kemiği olarak belirleyen aynı kişi olan Rokus Due Awe’nin onuruna Megapodius rokusi adını verdi.

“Due Awe, inanılmaz bir kendi kendini yetiştirmiş zooarkeoloğdu ve bir türü onun onuruna adatabilmek büyük bir onur,” diye Meijer.

M. rokusi oldukça büyük, yaklaşık 3,9 kilogram (~8,6 pound) ağırlığında bir hayvan olmalıydı ve böylece şimdiye kadar bulunan en büyük Megapodius türü oldu. Bugün bugün Flores Adası’ndaki güncel makavgiller türü olan turuncu ayaklı çalı tavuğu, yalnızca 0,5–1,2 kg (~1–3 pound) ağırlığında olduğu için onu gölgede bırakırdı, çalışma belirtti.

Tek bir fosilden başka pek fazla şey söylenebilir değil. Kanat kemikleri olmadığı için uçabildiği belirsizdir; başka fosiller olmadığı için soyunun tükenme tarihi de muğlaktır. Çalışma, büyük balıkçıl, cüce Stegodon, H. floresiensis ve akbaba gibi Liang Bua Mağarası’ndaki diğer soyu tükenmiş hayvanlarla aynı dönemde, ya da muhtemelen çok daha erken bir dönemde kaybolmuş olabileceğini bildirdi.

Yine de bu kemik, kuş fosil kaydındaki bir açığı dolduruyor ve Meijer için hâlâ ne kadar şeyin bilinmediğini hatırlatıyor. “Güneydoğu Asya bir biyoçeşitlilik merkez olarak kabul edilir, ancak bugün gördüğümüzün, bir zamanlar var olan şeylerin yalnızca bir artığı olduğunu anlamak önemlidir,” diye Meijer.

Meijer, Wallacea’daki bu makavgiller fosilinin tek başına olduğundan şüphe ediyor. Kuş fosillerinin uzun süre memel kemiklerinin önüne atıldığı için görmezden gelindiğinden, daha fazlasının orada, keşfedilmeyi beklediğini öngörüyor.

“Kesinlikle daha fazla makavgiller fosilinin etrafta yatıyor olabileceğini düşünüyorum ve onları bulmak için daha fazla malzemeye bakmayı bekleyemiyorum,” diye Meijer.

Bu makale yazarımız Sandee Oster tarafından yazılmış, Sadie Harley tarafından düzenlenmiş ve Robert Egan tarafından doğrulanmış ve gözden geçirilmiştir; bu makale özenle yürütülen insan emeğinin bir sonucudur. Bağımsız bilim gazeteciliğinin canlı kalabilmesi için sizin gibi okurlarımıza dayanıyoruz.
Bu haberin sizin için önemliyse, lütfen bir bağış (özellikle aylık bağış) düşünün. Teşekkürümüz olarak adsız bir hesap elde edeceksiniz.

Daha fazla bilgi

Hanneke J. M. Meijer ve ark., A new species of megapode (Galliformes: Megapodiidae) from the Pleistocene of Liang Bua, Flores, Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology (2026). DOI: 10.1080/03115518.2026.2741158

morfoloji (biyolojik)
omurgalı paleontoloji
kuşlar
kuşbilimi

Bu hikâyenin ardındaki kimler?

Witwatersrand’da arkeoloji doktora adayı. Science X için bilim yazarı ve arkeoloji blogcusu. Güney Afrika’da saha araştırmaları.
Tam profil →

BSc Yaşam Bilimleri & Ekoloji. İlaç sektöründe, petrol, gaz ve yenilenebilir sektörlerde deneyime sahip mikrobiyoloji laboratuvarı geçmişi.
Tam profil →

Matematiksel biyoloji lisansı, yaratıcı yazma yüksek lisansı. Bilim ve dil hakkında benzersiz bakış açılarına sahip, geniş çapta seyahat etmiş.
Tam profil →

© 2026 Science X Network

Alıntı

Homo floresiensis ile aynı mağarada, türlerinin en büyüğü olan yeni bir türde yaşayan kuş türü tespit edildi (2026, 8 Kasım)
9 Kasım 2026’da geri alındı
https://phys.org/news/2026-11-species-ground-bird-largest-kind.html adresinden

Bu belge telif hakkına tabidir. Özel çalışma veya araştırma amacıyla yapılan adil kullanış haricinde,
yazılı izin olmadan içeriğin hiçbir kısmı çoğaltılamaz. İçerik yalnızca bilgi amaçlı sunulmaktadır.