ABD Yüksek Mahkemesi silahlı saldırılar tartışmasını yeniden gündeme getirdi

Szerző / Szerkesztő: Cem Yıldız•12 Ekim 2026

✓ Editorially Verified

The Conversation sitesinde yayımlanan habere göre, ABD Yüksek Mahkemesi Haziran 2026’da alt mahkemelerin verdiği iki karara getirilen itirazları görüşeceğini açıkladı. İki alt mahkeme kararı ile silahlı saldırılar için kullanılan silahların kısıtlanmasına yönelik düzenlemeler tartışmaya açıldı. Yüksek Mahkeme, yarı otomatik av tüfeklerinin AR-15 gibi silahları bulundurma hakkının Anayasanın İkinci ve On Dördüncü Değişiklikleri tarafından korunduğunu belirleyecek. Bu, mahkemenin yıllardır böyle itirazları görüşmeyi reddetmesinin ardından gelen bir geri adımdır.

Yüksek Mahkeme’nin açıklamasının ardından iki alt mahkeme kararı geldi. 9 Temmuz’da ABD 7. Daire İtiraz Mahkemesi Illinois’in silahlı saldırılar yasaklamasını onadı. 17 Temmuz’da ise 33. Daire, yarı otomatik silahların yasaklanmasını geçersiz kilarak, bu konuda böyle bir karara varan ilk federal itiraz mahkemesi oldu.

Bazı analistler, bu kararların Yüksek Mahkeme’nin sonbaharda yapacağı inceleme sürecine dikkate aldığını öne sürdü.

Silahlı saldırılar için kullanılan silahların kısıtlanmasına ilişkin çok yıllık tartışma hukuki argümanların ötesine geçiyor ve bu çatışmanın kaynağı silahlı saldırı kültürü kimliğinden silahların teknik özelliklerine kadar uzanıyor. Tartışmanın büyük bir kısmı yanlış anlaşıyor; silahların menşei ve tanımlarına dair çelişkili iddialar da buna dahil.

Mahkemenin nihai tutumu, şu zor sorulara vereceği yanıtlara bağlı olacak: Bir silahlı saldırı silahı savaşın bir silahı mı yoksa spor amaçlı av tüfeği mi? Makine silahı mı yoksa sadece modifiye edilmiş bir av tüfeği mi? Gerçekten diğer silahlara kıyasla halk için risk mi oluşturuyor?

Silahlı saldırılar silahlarının kısa tarihi

Özellikle AR-15 olmak üzere, silahlı saldırılar silahları 1950’lerin sonlarına tarihleniyor; bu dönemde neslin sonruna ait bir saha silahı olarak ortaya çıktılar. AR-15’in tasarımcılarından Jim Sullivan’a göre silah “tam otomatik askeri kullanım için tasarlandı. Spor amaçlı bir av tüfeği olarak gerçekten tasarlanmadı.” ABD ordusu, silahı Vietnam Savaşı sırasında benimsedi ve M16 olarak nitelendirdi. Silah otomatik veya yarı otomatik şekilde ateş edebiliyordu.

M16’ya yönelik askeri talep azaldıkça, yarı otomatik bir versiyon olan AR-15, yerel sivil piyasaya satıldı. Ancak tüketiciler 1980’lerin sonlarına kadar büyük ilgi göstermedi; bu dönemde ucuz ithalatların pazara sürülmesiyle pazar doldu.

Sonrasında 1989’da Kaliforniya’nın Stockton şehrindeki bir ilkokula saldırganlar, silahlı saldırılar silahıyla beş kişiyi öldürüp yirminci kişi yaraladı, bu da kamuoyunun öfkesine yol açtı ve böyle silahların kısıtlanmasına dair çağrılara neden oldu. Ardından 1991’de Texas’taki Killeen ve 1993’te San Francisco‘daki kitlesel saldırılar geldi.

Bu saldırılara dair öfke, Kongre’yi 1994 Federal Silahlı Saldırılar Silahları Yasaklaması‘nı geçirmeye yönlendirdi; bu, silahlı saldır silahlarının belirli türlerine yönelik 10 yıllık bir yasaklamaydı. Ancak yasa, içerdiği süresi gelen hüküm nedeniyle 2004’te sona erdi. Tekrarlanan onu yeniden canlandırma girişimleri başarısız oldu.

Ma, 15 eyalet, silahlı saldırılar silahları için kısıtlamalar getirdi. Bu yasaların çoğu üretimi, satışı veya devri yasaklıyor.

Bu yasalara muhalifler, sivillere sunulan silahların yalnızca yarı otomatik modda ateş ettiğini, bu nedenle işlevsel olarak geleneksel yarı otomatik av tüfeklerinden farklı olmadığını belirtiyor.

Ancak, yarı otomatik ateş modunda bile, silahlı saldır silahı yıkıcıdır ve genellikle diğer askeri özellikleri korur. Saha deneyimi, yarı otomatik ateşin, tetiğin her çekiminde bir mermi atan bu şeklin hedefleme yeteneğini artırdığını ve daha az mermi israf ettiğini gösterdi.

Ayrıca “silahlı saldır silahı” teriminin 1989’dan ve kitlesli saldırılar döneminin öncesine dayandığını belirtmek gerekiyor. Silah üreticileri bu terimi, tüfeğin askeri menşeinin büyük bir satış noktası olduğu 1980’lerin önceki dönemlerde kullandı.

Silahlı silahların popülaritesi

Bu kısıtlamalara muhalifler, silahlı saldır silahlarının ülkenin en çok satan silahları haline geldiğini ve satışların federal silahlı silah yasaklaması 2004’te sona erdikten sonra arttığını öne sürüyor.

Bu pazarın büyük bir kısmı politika tarafından yönlendiriliyor. Silahlı saldır silahı alıcıları, bu alışverişleri giderek politik bir beyan olarak görüyor; silahlı düzenlemelere dair itirazlarını dile getirmenin bir yolu olarak. Silah endüstrisi bu alışverişlere “politik satışlar” diyor.

Silahlı silahların kısıtlanmasını destekleyenler farklı bir muhasebe öneriyor: Bu silahlar, ülkadaki toplam silah sayısının küçük bir yüzdesini temsil ederken kitlesli saldırılar kayıplarının olağandışı derecede çoğunu oluşturuyor. Silahlı silahların kesin sayıları yok; ancak 2022’deki 20 milyon tahmini, ABD’deki bazı 400 milyon silahtan bölündüğünde, silahlı silahlar yalnızca yaklaşık %5’ini temsil ediyor.

Silahlı silahlar ve suç

Silahlı silahların kısıtlanmasına muhalifler, böyle silahların nadiren silahla işlenen suçlarda kullanıldığını doğru biçimde işaretliyor. Gerçekten de, neredeyse bu silahların %80’i tabancalar.

Öte yandan, silahlı silahlar üç belirli güvenlik tehdidi oluşturuyor.

Birincisi, giderek kitlesli saldırıcıların tercih ettiği silahları haline geliyorlar. Tabanalara tüm kitlesli saldırıların yaklaşık üçte biri kullanılıyor ancak silahlı silahlar artan sıklıkla ortaya çıkıyor; son on yılda bu olayların neredeyse %40’ı.

Ayrıca daha büyük zarar veriyorlar. Bunun nedeni, 100 mermiye kadar alabilen yüksek kapasiteli mühimmat magazinelini kullanabilmeleridir. Ve ağız hızları – merminin naptan çıkış hızı – mermlerin daha uzağa gitmesini ve daha büyük zarar vermesini sağlıyor.

Halka açık kitlesli saldırılara dair 2019’daki bir çalışma, bu olaylardan kaynaklanan ölümlerin %85’inden fazlasının silahlı silahlardan olduğunu buldu. Ve son 10 yılda, en yüksek kayıp veren 10 kitlesli saldırı, silahlı silahlarla işlendi.

İkincisi, silahlı silahlar, bir polis memurunun ateşlenmesinde kullanılmaya daha fazla muhtemeldir.

Üçüncüsü, giderek çete tarzı şiddet ve ekstremist politik grupların tercih ettiği silahları haline geliyorlar.

Yüksek Mahkeme bu sonbaharda silahlı saldır silahı davalarını ele aldığında, tarihsel standardını uygulayarak, silahlı silah yasaklamalarının “ülkenin silah düzenlemesi tarihi geleneğine tutarlı olup olmadığıny” belirleyecek.

Kendim kitabımda bahsettiğim gibi, eğer silahların düzenlenmesi tarihi bir şey gösteriyorsa, bu halk ve yerel ve eyalet hükümetleri tarafından tehlikeli bulunan veya sivil kullanımla uyumlu olmayan silahların geniş ölçüde kısıtlandığını gösteriyor. Buna Bowie bıçakları ve belirli kulup türlerinden tutun ünlü 1920’lerin Tommy silahına kadar her şey dahil.

Bu kapsamlı düzenleyici geçmişe rağmen, uzmanlar genellikle, mahkemenin silahlı silah yasaklamalarını geçersiz kılacağını bekliyor. Böyle olursa, bu sonucu Amerika’nın geniş tarihine tutarlı olarak gerekçelendirmek zorlaşacak.