SS United States Bilinçli Şekilde Batırıldı: Dünyanın En Büyük Yapay Resifi Hayatı Nasıl Sömürecek

Planetpix / Alamy

Deniz ekolojisti ve tutkulu bir dalış uzmanı olarak, denize büyük bir yapının eklendiğinde ne olduğuna uzun zamandır hayranlıkla bakıyorum. Birkaç saat içinde mikroskobik organizmalar yüzeyleri yerleşmeye başlar ve ince bir biyolojik tabaka oluşturur. Takip eden aylar ve yıllar içinde midyeler, molye, süngerler ve diğer deniz canlıları yerleşerek balıkları ve çeşitli türleri çeken yeni bir yaşam alanı yaratır.

Bu hafta, dünyanın en ünlü okyanus yolcu gemilerinden biri SS United States, Florida kıyıları batırıldı. 302 metre uzunluğunda dünyanın en büyük yapay resifi haline geldi. Bir gün böyle bir devin üzerinde dalış yapmak ve deniz canlıları onu yuvası yaparken nasıl değiştiğini görmek son derece heyecan verici bir olasılık.

SS United States, lüks bir okyanus yolcu gemisi olarak inşa edildi ve 1952’deki ilk yolculuğunda Atlantik’i yalnızca üç gün ve on saatte geçerek kıymetli Mavi Şeridi kazandı – hâlâ kırılmamış bir yolcu gemisi rekoru.

Yıllar geçtikçe ticari jet uçakları Atlantik deniz yolculuğunun yerini aldı ve gemi on yıllarca kullanılmadan terk edildi. Eski bir hurdacının intikaminin önüne geçmek yerine, efsanevi gemi Florida’daki Okaloosa County tarafından bir dalış cazibesine dönüştürülmek için satın alındı.

SS United States, deniz tabanına eklemek için özellikle devasa bir yapı – Titanic’ten bile uzun. Yaklaşık 55 metre derinlikte yer alacak ve üst bölümleri yüzeye yaklaşık 17 metre kala yükselecek. Bu, farklı derinliklerde yaşam alanları yaratarak hem vahşi yaşam hem de farklı yeteneklere sahip dalışçılar için olağandışı derecede çeşitli bir alan oluşturacak.

Aynı zamanda 2006’da bilinçli olarak batırılan ve yakınındaki 275 metrelik uçak gemisi USS Oriskany’yi geride bırakarak dünyanın en büyük yapay resifi haline gelecek.

USS Oriskany’yi keşfeden dalışçılar, yani ‘Büyük Gemici Resifi’
Amar ve Isabelle Guillen / Alamy

Peki ne olmasını bekliyoruz? İşte ay ay önerilen bir ekolojik sıralama örüntüsü.

Öncelikle mikroorganizmalar gelir

SS United States’ı kolonileştiren ilk organizmalar neredeyse görünmez olacak. Suya indirildikten birkaç saat sonra, deniz bakterileri ve mikroalgler, temizlenmiş metal yüzeylerine yapışarak ince bir “biyofilme” tabakası oluşturacak.

Bu slime, yeni ekosistemin temelini oluşturuyor. Biyofilme gelişirken, sürüklenen larvaların yüzeyi yerleşmeye uygun bir yer olarak tanımasına yardımcı kimyasal sinyaller salıyor. Golf akıntıları ile taşınan bu küçük organizmalar, yapıya yapışmaya başlıyor. İlk üç ayın sonunda, gövde üzerinde çeşitli küçük hayvanlar ve algler yerleşecek ve çırılçıplak metalin canlı bir resfe dönüştürülmesine başlanacak.

Ardından gemi deniz canlılarıyla kaplanacak

Biyofilme olgunlaştıkça, onunla beslenen daha büyük organizmalar geliyor. Bunlar arasında daha hareketli omurgasızlar deniz dikenleri ve porselen yengeçler ile dikey duvarlara yapışan, akıntıların en besinli suyu genellikle oraya yönlendirdiği midyeler ve istiridyeler gibi süzerek beslenen türler yer alıyor.

Bu batık, koral, balık – ve bir hawksbill kaplumbağa çekti.
Muh ridzwan / shutterstock

Balıklar ve daha büyük avcılar yerleşmeye başlıyor

Reef gelişirken, balıklar sığınak ve artan besin kaynağı nedeniyle çekilecek. Küçük balıklar, açık deniz avcılarından kaçmak için sığınak bulmaya başlayacak.

Çupra ve grupping, batığın etrafında kalıcı yerleşim başlatan orta boy reef balıkları arasında geliyor; uzun iç koridorları koruma için kullanıyor. Daha büyük avcılar, barracuda, kral makreli ve köpekbalıkları dahil, güverteleri ve üst bölümleri devriye gezebilir.

Kayman Adaları’ndaki bir batıkta saklanan bir Goliath grupperi.
Drew McArthur / shutterstock

Geminin devasa boyutu ve çeşitli yapısı, küçük balıklar için sığınak alanlarından, daha büyük ve serbest yüzen türlerin avlandığı açık alanlara kadar bir dizi habitat sunacak. Zamanla, bu etkileşimler karmaşık bir besin ağı oluşturarak batığı önemli bir biyolojik merkez haline getirebilir.

Yaygın bir yanılgı, yapay resiflerin yalnızca önceden mevcut olan balıkları biriktirdiği ve çevre sularını yoksullaştırdığı yönündedir. Oysa bazı balıklar başka yerlerden çekilse de, büyük bir resif yapısı aynı zamanda geniş ölçekte yeni yaşam alanları ve besin de yaratır.

Mermerin, süngerlerin, midyelerin ve diğer resif yapımcılarının gemi enkazını yerleştirmesiyle, daha önce var olmayan besin ve barınak oluşur ve bu da ekosistemin genel olarak daha fazla canlıyı beslemesini sağlar. Sonuç genellikle bir geminin etrafında toplanmış bir su altı kalabalığı değil, bölgenin besleyebileceği toplam deniz canlısı miktarının kademeli artışıdır.

Başka bir yaygın yanılgı ise deniz bilimcilerin yapay resifleri organizmalar ya da larvalarıyla “ekebildiği” yönündedir. Oysa yerleşme doğal olarak gerçekleşir: Meksika Körfezi zaten sürüklenen larvaları ve göçmen balıkları açısından zengin bir havuz barındırır. Deniz canlılarını yapay olarak sokmak gereksizdir ve yerel olmayan türlerin ya da patojenlerin sokulması riskini taşır.

Bunun yerine insan mühendisliği büyük ölçüde geminin batırılmasına hazırlamakla ilgilidir. Buna yağ, asbest ve gevşek kablolar gibi tehlikelerin kaldırılması ve dalış yapanların geminin derinliklerindeki çamur bulutlarında yönünü kaybetmemesi ya da kaybolmaması için geminin bazı bölümlerinin kapatılması yer alır.

SS United States’ın batırılması, deniz tarihi, ekoloji ve mühendisliğin nadir bir birleşimini temsil eder. Dünyanın en büyük yapay resfine dönüştürülen bu rekor kıran okyanus linerı, önümüzdeki on yıllarda canlı bir deniz ekosisteminin temeli olabilecek niteliktedir. Bu dönüşümün nasıl işlediğini görmeyi dört gözle bekliyorum – ve belki bir gün, onu kendim keşfetmeyi.