Sermaye Döneminden Bilimsel Başarıya: Soru-Cevap

MIT Global Seed Funds (GSF), araştırma projelerini başlatmaktan öteye giderek uluslararası işbirliklerini kurmayı ve iddialı bilimin mümkün olmasını sağlamayı hedefler. Araştırmacılarla dünya çapında erken aşama işbirliklerini destekleyerek programın öğretim üyelerinin yeni fikirleri denemelerine, uzmanlıklarını paylaşmalarına ve çoğu zaman başlangıç ödülünden çok daha öteye büyüyen keşiflerin temellerini atmalarına yardımcı olur.

Kimya profesörü ve bölüm başkanı Matt Shoulders, bu etkiyi yakından deneyimledi. 2013’teki ilk GSF desteğinden bu yana, bu desteklerin olanak tanıdığı işbirlikleri, protein mühendisliği, fotosentez, kolajen biyolojisi ve gen düzenleme teknolojilerinde büyük ölçekli araştırma programlarına ve sonrasında gelen finansmana yol açtı.

GSF, enstitü öğretim üyelerinin ve sorumlu araştırmacıların (principal investigator) yurt dışındaki meslektaşlarıyla heyecan verici yeni bağlantılar kurmalarına yardımcı olur. GSF, dünya çapında akademik üniversiteler ve kamu araştırma kurumlarınd araştırmacılarla erken aşama, açık ve yayılabilir araştırma işbirliklerini destekler. Center for International Studies tarafından yürütülen GSF, 2008’deki kuruluşundan bu yana 1.300’den fazla öğretim üyesi araştırma projesine 30 milyon dolardan fazla destek verdi. Sorumlu araştırmacı statüsüne sahip MIT öğretim üyeleri ve araştırmacıları için güncel çağrı 3 Aralık‘a kadar açık.

S: Global Seed Funds’ı benzersiz kılan nedir?

C: Bu, herhangi bir okulun herhangi bir yerde kurabileceği uluslararası işbirliklerini geliştirmenin en dikkat çeken yollarından biri olmalı. Birlikte çalışabileceğiniz bilim insanlarıyla ciddi ilişkiler kurmanın olağanüstü bir yolu; sinerjik ve heyecan verici sonuçlara ulaşmanın ve başka türlü başlatamayacağınız projelere başlamanın bir yolu.

Bunu, diğer gruplarla çalışma fırsatları yaratmak için devasa değerli bir kök kurma mekanizması olarak buldum.

2012’de yardımcı doçent olarak göreve başladım ve 2013’te ilk Global Seed Funds hibesini aldım; muhtemelen göreve başladıktan sonraki sekiz ay içinde. Bu fırsat, araştırma alanı tam da ihtiyacımız olan bir uzmanla tanışmamı sağladı. Birlikte yalnızca bir makale yayımladık, ancak bu işbirliği doğrudan laboratuvarıma iki milyondan fazla dolar değerinde ilk büyük NIH [Ulusal Sağlık Enstitüleri] fonlamasına, bir Direktör’ün Yeni Yenilikçi Ödülü’ne yol açtı. Hâlâ laboratuvarımızın araştırma projelerinden birinin temelini oluşturuyor.

Bu ilişki hiçbir şekilde böyle kurulamazdı. Laboratuvarlarına gittik, onlar laboratuvarımıza geldiler, öğrencilerimiz birbirlerini ziyaret etti ve protein mühendisliği için hâlâ her gün kullandığımız bütünüyle bir platform kurduk. On dört yıl sonra, ilk GSF hibesi hâlâ yaptığımız çalışmaları şekillendiriyor.

Bu hikâye defalarca tekrarlandı. İşbirlikleri bizi birçok yöne yönlendirdi ve yol boyunca farklı bilim dalları için fırsatlar yarattı. Geriye baktığımda, aldığımız GSF fonlamasının doğrudan yaklaşık 18 ile 20 milyon dolar arasında dış araştırma fonlamasıyla ilişkilendirilebileceğini düşünüyorum. Elbette bu, yalnızca GSF hibeleriyle olmadı, ancak onlar olmasaydı bu sonradan gelen fonlamanın çoğu muhtemelen gerçekleşmezdi.

S: Bu işbirliklerinden doğan birkaç araştırma örneği paylaşabilir misiniz?

C: Bir proje fotosentezin mühendisliğini konu alıyor. Dünyanın daha fazla besine ihtiyacı var, iklim ısınıyor, gübre temin etmek giderek zorlaşıyor, su giderek daha az bulunuyor ve yine de her zamankinden fazla mahsul yetiştirmemiz gerekiyor. Tarımda kademeli değişiklikler değil, basamak fonksiyonu niteliğinde iyileşmelere ihtiyacımız var.

Rubisco adlı bir enzime odaklandık; bu enzim havadan karbondioksiti alır ve onu bitkileri — ve nihayetinde hepimizi — yapan şekerlere dönüştürür. Rubisco’nun iyileştirilmesi yıllardır tarımın bir hayali, ancak aynı zamanda neredeyse imkânsız olarak da görülüyor.

Projemiz için aldığımız ilk fonlardan biri, Avustralya’daki bir laboratuvar ile bir işbirliği kurmamızı sağlayan Global Seed Funds desteği idi. Dünyada çok az laboratuvarın sahip olduğu teknik analiz uzmanlıklarına sahiptiler. Onlar buraya geldi biz oraya gittik ve bu yetkinlikleri MIT’ye getirdik. Bugün MIT, bu analizleri gerçekleştirebilen az sayıdaki kurumlardan biri ve bu analizler tüm Rubisco projemizin arkasındaki motorun bir parçası haline geldi.

Bu işbirliği sonrasında önemli vakıf fonları, yayınlar, patentler ve oldukça heyecan verici bilimsel çalışmalar ortaya çıktı. Rubisco’yu bir bitkide önemli ölçüde iyileştirmede sonunda başarılı olabiliriz ya da olmayabiliriz; ancak zaten çok büyük bir şey öğrendik.

Başka bir örnek de vücuttaki en yaygın protein olan kolajenle ilgili. Kolajen bozukluğundan kaynaklanan onlarca hastalık var ve biz hâlâ bunları tedavi edemiyoruz.

Bir konferansta Avustralya’dan bir araştırmacıyla tanıştık ve uzmanlıklarımızın birbirini tamamladığını fark ettik. Global Seed Funds desteği, bu işbirliğini kurmamız için bize fırsat verdi. O günden bu yana Mathers Vakfı’ndan ve birden fazla NIH hibesinden fon aldık. Bugün, bu hastalıkları modelleyen kıkırdak organoidleri geliştirdik; böylece onları çalışabilir ve olası ilaç tedavilerini tarayabiliriz. Bu araştırma programının tümü, o ortaklığı kurabildiğimiz için var olabiliyor.

Üçüncü örnek, ilk Global Seed Funds hibeme kadar uzanıyor. İnsan hücreleri içinde, bakteriler yerine yeni bir yönlendirilmiş evrim yöntemi geliştirmek istiyorduk. Fikrimiz vardı ama bunu işe yarar kılmak için adenovirus uzmanlıığımız yoktu.

GSF desteğiyle kurulan bu işbirliği, tam da ihtiyacımız olan bilgiyi bize sağladı. Sonuç olarak ortaya çıkan platformu kullanarak CRISPR-Cas9 evrimini insan hücrelerinde gösteren ilk makalemizi yakın zamanda yayınladık. Bu çalışma, doğrudan 2013 yılında aldığımız GSF hibesine dayanıyor.

S: MIT öğrencileri bu işbirliklerinden nasıl yararlandı?

A: Projelerin çoğu lisansüstü öğrencileri içermiş ve gerçekten en büyük yararlıları onlar olmuşlar. İşbirlikleri sık sık onların makalelerinin ve tezlerinin temelini oluşturuyor.

Doğru ilgi alanlarına sahip uygun bir lisans öğrencisi olduğunda, bu da son derece değerli olmuştur, çünkü tüm bir yazı MISTI [MIT Uluslararası Bilim ve Teknoloji Girişimleri] desteğiyle yurt dışında geçirebiliyorlar. Michelle Huang muhtemelen bu işbirliklerinin amiral gemisi örneğidir. Avustralya’da birkaç ay geçirmiş, geriye MIT’ye getirdiği teknikler öğrenmiştir. Şimdi Stanford’dan PhD derecesini almış, MIT’deki son sınıf yılında kendisine verilen bir NSF [Ulusal Bilim Vakfı] Lisansüstü Bursu ile desteklenmiştir.

Başka bir harika örnek de Rubisco işbirliğimizde Avustralya’da çalışan üstün bir MIT biyoloji lisansüstü öğrencisi olan Julie McDonald’dır. Bu projenin yoluna girmesine yardımcı olmuş ve son derece başarılı olmuştur. Şimdi Rockefeller’da doktora sonrası araştırmacıdır.

Lisansüstü öğrencilerimiz için bu işbirlikleri bilimsel açıdan paha biçilemezdi, çünkü doğrudan yayınlara yol açmışlar ve araştırma kariyerlerinin büyük bölümlerini başlatmışlardır.

Q: Araştırmanın kendisinin ötesinde faydalar oldu mu?

A: Kesinlikle kişisel faydalar var. Ne öğrenciler ne de ben, aksi halde ziyaret etmeyeceğimiz ülkelerde vakit geçirme fırsatı bulduk. Farklı kültürlerle ve bilim yaklaşımındaki farklı yöntemlerle karşılaştık. Bu açıdan Hindistan benim için özellikle unutulmaz bir deneyimdi.

Aynı zamanda, diğer ülkelerdeki araştırmacılarla ortaklık kurmanın da herhangi bir bireysel projenin ötesinde bir değeri olduğuna inanıyorum. Global Seed Funds programının tamamı ölçeğinde, bu uluslararası ilişkilerin güçlendirilmesi gerçekten önemli.

Q: Global Seed Funds’a başvurmayı düşünen diğer öğretim üyelerine ne söylerdiniz?

C: Gerçekten bir planınız varsa ve işbirliğini kurmaya kararlıysanız, başvurmalısınız. Program, bir fikir ile kalıcı bir araştırma işbirliği arasındaki farkı gerçekten yaratabilir. Ortaya çıkan destek, bu işbirliklerini — ve arkalarındaki fikirleri — gerçeğe dönüştürebilir.