Pasifik Akaryumu’nun Kaliforniya’nın Long Beach şehrindeki üreme üssünde, kritik tehlike altındaki dağ sarı kurbağaları ve yüzlerce iribaz, vahşi doğaya salınmaya hazır hale gelene kadar korumacıların titiz gözetimi altında bakılıyor. 2020’de bir orman yangını yaşam alanlarının büyük kısmını yok ettiğinden beri, 2020’den bu yana 1.000 kurbağı vahşi doğaya salındı; bunların 650’den fazlası Ağustos ayında, neredeyse 400’ü ise akaryumumda yetiştirildi.
İribaızdan kurbağaya dönüşüm as kolay bir süreç değil: Bacaklar belirir, kuyruklar küçülür ve karada yaşayacak bir canlının ciğerleri gelişir; üstelik bu süreç balıklar ve diğer avcılar tarafından avlanırken gerçekleşir. Tam bir büyüme sancısı.
Ancak Pasifik Akaryumu’nun kurbağa üreme üssünde, bir zamanlar dağ yaşam alanlarının en kalabalık omurcuklu canlısı olan bu küçük amfibilerin vahşi popülasyonu 2021 yılına kadar 200’ün altına düşmüştü. Bugün yüzlerce kurbağa ve iribaz, rahat bir ortamda, korumacıların özenli gözetimi altında yaşıyor ve vahşi doğaya salınmayı bekliyor.
Long Beach’teki akaryum, geçen ay 2020’den bu yana 1.000 kurbağanın salındığını kutladı; o yıl bir orman yangını yaşam alanlarının büyük kısmını yok etmişti. 650’den fazla kurbağ Ağustos ayında salınırken, bunların neredeyse 400’ü akaryumda yetiştirildi. ABD Balık ve Yaban Hayatı Hizmeti’nin (U.S. Fish and Wildlife Service) kontrolündeki esir ortamda yetiştiricilik ve üreme çalışmalarının başlangıcı 2000’lerin başına dayanıyor.
Korumacıların umudu: “Onları geri getirebiliriz”
“Oldukça yavaş büyüyorlar ama uygun koşullar sağlandığında kurbağalar oldukça başarılı oluyor, bu yüzden umudum onları geri getirebilmek,” dedi akaryumun korumacılık girişimleri yöneticisi Erin Lundy.
Dağ sarı kurbağaları yerel ekosistemlerde önemli bir rol oynar. Birçok hayvan için besin kaynağı olurlar ve iribaz aşamasında büyük miktarda yosun ve diğer çürüyen organik maddeleri yiyerek su yollarının temiz kalmasına katkıda bulunurlar.
Mantar, istilacı türler ve yangın popülasyonu çökertti
Popülasyonları ilk olarak 1800’lerin sonunda tehdit altına girdi; bu sırada eğlence amaçlı balık avcılığı için yaşam alanlarına yerleştirilen ve iribazları yiyen yerli olmayan alabalık türleri popülasyonları azalttı. Alabalıkların uzaklaştırıldığı alanlarda kurbağalardaki toparlanma başladı. Onlar aynı zamanda chytrid mantarına da duyarlıdır; bu mantar dünyada yüzlerce amfib türünün azalmasına veya yok olmasına neden oldu.
Dağ sarı kurbağası, sonbahar 2020’de Bobcat yangını yaşam alanlarının yaklaşık %95’ini yok ettiğinde büyük bir darbe aldı. Takip eden yağmurlar, yanmış alanları çamura dönüştürdü ve su yollarını yağmur suları ile doldurdu. Bilim insanları alandan birkaç el iribaz kurtarabildi; akaryum bunları yetiştirdi ve saldı.
Pasifik Akaryumu, Los Angeles ve San Diego hayvanat bahçelerinden gelen ve onların ürettiği yüzlerce iribazın curcunalı kurbağaya dönüşümünü yönetir.
Yaklaşık 500 iribaz San Diego’dan geldi
Lundy, San Diego Hayvanat Bahçesinden yaklaşık 500 iribazlık bir kargonun yakın zamanda geldiğinde heyecanını neredeyse kontrol edemiyordu. Bir kısmı San Jacinto Dağları’nın, diğer bir kısmı ise San Bernardino Dağları’nın kurbağalarından gelen bu iribazlar, genetik farkları nedeniyle iki gruba ayrıldı.
“Bu adamlar harika görünüyor,” dedi Lundy. “Bunlar gerçekten, gerçekten sağlıklı iribazlar.”
İnsan bakımı ve içgüdü hayatta kalmayı güvence altına alır
İbaızlar, bu gelişim aşamasında günde dört beş kez besleniyor ve “açgözlülükle” yiyor; bu da Lundy’ye göre gelişimin kritik bir dönemi. Bilim insanları spirulina, balık maması ve kalsiyum karışımını küçük tabaklara seriyor ve iribazların vahşi doğadaki yosun kaplı kayalarda olduğu gibi oturmalarına olanak tanıyor.
Bazı iribazlar zaten bacaklar büyütüyordu; Lundy’nin bıraktığı yemek tabağına yığılırken bedenleri suda çılgınca sallanıyordu.
Başka bir tankta, henon vahşi doğaya salınmaya hazır olmayan küçük bir kurbağa sürüsü, bir ısı lambasının altına yığılmıştı. Henüz sudan çıktıklarına ancak iki hafta olmuştu, dedi.
“Merhaba bebekler!” dedi ve onları sergilemek için muhafazanın kapağını kaldırdı.
Dört bacağı ve artık kuyruğu olduğunda salınmaya uygun sayılırlar. Akaryumun iribazlarının yaklaşık %60 ile %65’i bu aşamaya kadar hayatta kalır ki bu da Lundy’ye göre yüksek bir oran.
Lundy ve bakım ekibi, genç kurbağaların sağlam bacaklar geliştirmesi ve farklı koşullarda yüzmeye alışması için tanklardaki su akış hızlarını periyodik olarak değiştiriyor. Onlara canlı sivrisinekler ve meyve sinekleri veriyordu, ancak vahşi dietlerini daha iyi taklit etmek için böcekleri de içeri attı.
Yine de bir zamanlar, salındıklarında ne yapacaklarını bilmeyeceklerinden endişe duyuyordu.
“Tıpkı ‘Siz bu işin nasıl yapılacağını bilmeniz imkansız’ der gibiydim,” dedi Lundy. “İyi haber ise, kurbağaların her zaman bu kadar düşünmediklerini düşünmem.”
Bir salınma sırasında, bir dağ sarı kurbağasının kabından zıplayıp bir kayaya konduğunu ve hemen bir ev sineğini yediğini izledi; bu, daha önce hiç görmediği bir şeydi.
Sonuçta, bir kurbağanın kurbağa olmanın nasıl yapıldığını bildiği ortaya çıkıyor.
Fizik alanında yüksek lisans ve araştırma deneyimine sahip, uzun süredir haber bilim meraklısı. Science X’in editöryal başarısında anahtar rol oynayan isim. Tam profil →
© 2026 The Associated Press. Tüm hakları saklıdır. Bu materyal, izin alınmadan yayınlanamaz, yayınlanamaz, yeniden yazılamaz veya yeniden dağıtılamaz.
1 yorum
Fikrinizi bir kaynak, soru veya yapıcı karşı görüşle geliştirin.