Laboratuvarda Üretilen Mikroplastikler, Kirleticilerle Etkileşim Testlerine Kapı Açıyor

ATR-FTIR spektrumları, polietilen mikrokplastiklerin (PE MPs) olduğu gibi alındığı ve oksidatif yaşlandırma sonrası (A,B) potasyum perdisulfat (K2S2O8) ve (C,D) sodyum hipoklorit (NaOCl) ile farklı bozunma sürelerinde (24–168 saat). Kaynak: Microplastics (2026). DOI: 10.3390/microplastics5020115

Yeni yayımlanan bir çalışma, mikrokplastiklerin çevrede nasıl yaşlanabileceğine ve bu sırada diğer kirleticilere yapışıp yapışmayacağına dair bilgilerimizi ilerletiyor. Mikrokplastikler (MPs), uzunlukları 5 milimetrenin (yaklaşık 0,2 inç) altında olan küçük plastik parçacıklarıdır. Çalışma, polietilen, polietilen tereftalat ve polipropilen gibi üç yaygın polimer kimyasalından üretilen MPs’lerin yaşlanmasını ve yaşlandıkça değişip değişmediklerini, bunun da yakınındaki kirlicilere nasıl etki ettiğini inceledi.

Araştırmacılar, MPs’lerin sudan ve topradan bakırı aktif biçimde bağladığını, çevresel taşıyıcılar olarak bakırın hareketini değiştirip atık sudan göller ve nehirlere deşarj edildiğinde toksikliği artırdığını buldu. Bakır, balıklar, amfibiler ve omurgasızlar gibi su canlıları için toksik olup büyüme, hayatta kalma ve üremelerini bozabilir.

Makale, Microplastics dergisinde yayımlanıyor.

Makaleye göre, atık su arıtma tesisleri, plastik parçacıklarının doğal sulara ulaşmasının başlıca yollarından. Atık su arıtması sırasında, plastik parçacıkları özelliklerini değiştirebilen fiziksel, kimyasal ve biyolojik süreçlere tabi tutuluyor. Ancak, bu arıtma süreçlerinin MPs’leri nasıl dönüştürdüğü ve metal bakır gibi kirlicilerle etkileşimlerini nasıl etkilediği halen belirsiz.

Baylor Üniversitesi’nden bir ekip, bu parçacıkların yoğunlaştığı atık su arıtma tesislerindeki yaşlanmayı simüle etmek için “hızlandırılmış kimyasal oksidasyon” adı verilen bir süreçle üç MP polimerini bozdu.

Ardından MPs’lerin nasıl değiştiğini ve bakır gibi diğer kirlicilerle nasıl etkileştiğini değerlendirdi. Bulguları, mühendislikli su ortamlarına ilgili kimyasal yönlü oksidasyonun MPs’lerin fiziksel ve kimyasal özelliklerini değiştirebileceğini doğruluyor.

Deneyler, hem ham hem de oksitlemiş MP’lerin, yukarıda belirtilen üç polimerin tümünde bakırın üzerine tutunabildiğini gösterdi. MP’lerin, kendi durumundan bağımsız olarak bakır etkileşimine girebildiği bulundu.

Sınırlamalar

Bununla birlikte, yazarlar “çevresel koşullarda MP’lerin bakır iyonları taşıyıcıları olarak rolünün, bu hızlandırılmış koşullarda gözlemlenenden daha sınırlı veya değişken olabilir ve dikkatle yorumlanması gerekir” uyarısında bulunuyor.

Baylor Üniversitesi’nden yazar Christie M. Sayes şunları ekliyor: “Mikro- ve nanoplastikler statik kirleticiler değil. Üretim, işleme, yaşlandırma, gıda teması ve sindirim geçmişleri fiziksel özelliklerini, kimyasal yükünü, biyoelirebilirliklerini ve nihayetinde potansiyel risklerini değiştiriyor.”

Daha fazla bilgi

Taiwo Ayorinde et al., Accelerated Oxidative Aging of Microplastics and Its Effect on Copper Sorption Behavior, Microplastics (2026). DOI: 10.3390/microplastics5020115

Gıda ve Beslenme Bilimlerinin Gelişimi Enstitüsü

Bu hikayenin ardındaki kişiler

İngilizce yüksek lisans, 2021’den beri yükseköğretim ve sağlık içeriğinde deneyimli metin editörü. Güvenilir bilim haberlerine adanmış.

Profil →

Matematiksel biyoloji lisansı, yaratıcı yazma yüksek lisansı. Dünyayı dolaşmış, bilim ve dil üzerine benzersiz bakış açılarına sahip.

Profil →

Atıf

:
Lab-aged microplastics enable tests of interactions with contaminants (2026, 29 Ekim)
30 Ekim 2026’da
https://phys.org/news/2026-10-lab-aged-microplastics-enable-interactions.html adresinden alındı

Bu belge telif hakkına tabidir. Özel çalışma veya araştırma amacıyla yapılan adil kullanım dışında, içerigin tamamı veya bir kısmı yazılı izinsiz hiçbir şekilde çoğaltılamaz. İçerik yalnızca bilgi amaçlı sunulmaktadır.