Denizin Parmak İzleri: Köpekbalıkları Yalnızca İnekle Tanınır

Okyanus beyaz uçlu köpekbalığı tanımlamalarına ait pBRUVS’lerden alınmış kareler. Kaynak: Marine Biology (2026). DOI: 10.1007/s00227-026-04917-3

Her okyanus beyaz uçlu köpekbalığının, insan parmak izi kadar benzersiz bir yüzgeç deseni vardır. Marine Biologydinde yayımlanan yeni bir çalışmada, FIU araştırmacıları, Bahamas’taki Cat Island kıyılarında pelajik tuzlu yemli uzaktan su altı video istasyonları (pBRUVS) kullanarak yalnızca yüzgeçlerine bakarak 50’den fazla okyanus beyaz uçlu köpekbalığını tanımladı.

BRUVS kullanımının deniz bilimi alanında yeni bir şey olmadığına ekip tarafından belirtilse de, pelajik BRUVS—yani tabana ya da mercan kayalığına bağlanmayanlar—bu bölgede kullanımı, bölgedeki kritik tehlikedeki okyanus beyaz uçlu köpekbalığının nispeten yaygınlığı ve suyun derinliği nedeniyle benzersizdi.

“Bir tehlikedeki türün—ya da herhangi bir türün—yönetimi ve korunmasının temel yönlerinden biri, popülasyonundaki eğilimleri zaman içinde izleyebilmektir,” dedi FIU deniz biyoloğu ve FIU Çevre Enstitüsü araştırmacısı Yannis Papastamatiou.

Popülasyon azalıyor, stabil mi yoksa artmaya mı başladı? “Okyanustaki deniz yırtıcılarından söz ettiğinizde, bunu yanıtlamak çok zordur—karada yaşayan yırtıcılara göre çok daha zordur,” dedi devam eden Papastamatiou. “Aslanların ne kadar olduğu hakkında bir fikir edinmek isterseniz, uçak taramaları yapıp sayabilirsiniz. Ancak deniz ortamında şeyleri göremezsiniz, bu yüzden bunu yapmak çok zordur.”

Derin su için kameralar

Önceden FIU araştırmacıları, bir atolde 10 yıllık bir dönemde farklı bir köpekbalığı türünü taramak için BRUVS kullandı. Bu çalışma aracılığıyla, atolün korumalı bir alan olmasına rağmen bu diğer türün nispeten yaygınlığının azaldığını göstermeyi başardılar. Ancak Cat Island’da su, kameraları okyanusun tabanına sabitlemek için çok derindi.

Bu araştırma için 2025’te deniz biyolojisinde doktora derecesini alan FIU mezunu Candace Fields, pelajik BRUVS’lerin iki yöntemini—serbest sürüklenen ve tekne ile bağlı—test etti. Fields’a göre, serbest sürüklenen BRUVS’ler başlangıçta temel toplama yöntemiydi, ancak tekne ile bağlı BRUVS’ler ekibin örneklem boyutunu artırmasına ve tekne gürültüsünün köpek balası davranışı üzerindeki etkisini test etmesine olanak tanıdı—bu etkinin olmadığı bulundu.

Videodan yüzler okunuyor

Bir balina köpek balasının üzerindeki lekeli desenler incelenmesine benzer şekilde, okyanus beyaz uçlu köpek balası tanımlama, Fields’a göre, ayırt edici yüz renklenmeleri ve yüzlerin uçlarının şekli incelenerek yapılabilir.

“Bunu daha önce de yaptılar, ancak su altı fotoğraflığı kullanarak; kendi konumunuzu alabilir veya köpek balasının geçmesini bekleyip doğru açıyı yakalayabilirsiniz” dedi. “Bir video araştırmasında, tabii ki, köpek balasının kameya nasıl yaklaşacağını kontrol etmenin bir yolu yok. Yani büyük sorulardan biri şuydu: Bu gerçekten mümkün mü? Köpek balaları bu tür bir tanımlama için bize yeterli derecede doğru açıyı verecekler mi?”

Yöntem zorluklarla geldi. Köpek balaları pBRUVS’lerin etrafında döndü, kameya birkaç kez çıktı veya lekeleri görülmeyi zorlaştıracak açılarla pBRUVS’lere yaklaştı. Yine de araştırmacılar, bireysel köpek balalarını zamanın yaklaşık %80’inde tanımlayabildiler, tahmin ediyorlar.

Bireysel takip daha yüksek köpek balası sayıları ortaya koyuyor

Bireysel köpek balalarını tanımlama yeteneği, araştırmacılara her kameyi ziyaret eden köpek balası sayısına dair daha doğru bir resim sundu. Geleneksel video araştırmaları genellikle aynı anda görülebilen maksimum köpek balası sayısına dayanır. Ancak bu, farklı zamanlarda gelen hayvanları kaçırabilir. Bireysel yüz desenlerini tanıyarak araştırmacılar, bir kameyi ziyaret eden gerçek köpek balası sayısının, geleneksel sayımın önerdiğinden üç kata kadar daha yüksek olabileceğini buldu.

“Bireyleri tanımlayabilirim—bir seferde çerçevede yalnızca biri olsa bile—bakıp ‘Aslında bunlar üç farklı köpek balasıydı’ diyebilirim” dedi Papastamatiou.

Papastamatiou’ya göre, bu projenin en önemli yanı, nispeten ucuz ve kolay bu kamera yönteminin, Bahamalar’daki okyanus beyaz yüzlü köpekbaliğının popülasyon boyutundaki göreceli değişimleri izlemek için bir araç olarak kullanılabileceğini göstermekti.

Bahamalar’da köpekbaliğı araştırmaları inşa etmek

Bahamalar’daki Eleuthera’daki Rock Sound konumlu Cape Eleuthera Enstitüsü’nde (CEI) çalışan Fields, doktora sırasında edindiği değerli becerilerle şunları söyledi: “Bence FIU’nun benim için yaptığı şey, eve dönüp çalışmanın önemini pekiştirmekti.

“Bahamalar, köpekbaliğı araştırmaları için büyük bir merkez; ve bu çalışmalar yerel Bahamalıların neredeyse hiçbiri ya da hiçbiri tarafından yürütülmüyor… Bana umut veren şey, Yannis ile diğer danışmanım Demian Chapman’ın, kendi yerlerinde yerel halkın çalışması yapmasının önemine farkındalığıydı—beni direnmeye ve söz konusu Bahamalı köpekbaliğı uzmanı olmaya teşvik ettiler.”

Araştırmacıların gelecekteki hedefleri, araştırmayı coğrafi olarak genişleterek köpekbaliklarının arkipelde kalıp kalmadığını ya da arkipel boyunca yukarı-aşağı hareket edip etmediğini izlemek. Ayrıca Fields, vatandaş bilim insanlarının fotoğraflarını proje veri havuzuna dahil ederek, yıldan yıla yeniden gözlemleri izlemek için daha kapsamlı bir örtü elde etmek istiyor.

Candace Y. A. Fields ve ark., Critically endangered oceanic whitetip sharks (Carcharhinus longimanus) derived from pelagic Baited Remote Underwater Video Stations (pBRUVS), Marine Biology (2026). DOI: 10.1007/s00227-026-04917-3

Dergi bilgileri:
Marine Biology

tehlikedeki türler
hayvan takibi
video izleme
gri köpekbalikları

Florida International University

Bu hikayenin ardındaki kimler?

BSc Yaşam Bilimleri ve Ekoloji. Petrol, gaz ve yenilenebilir enerji sektörlerinde ilaç haberleşmesi deneyimine sahip mikrobiyoloji laboratuvarı geçmişi.

Tam profil →

Matematiksel biyoloji lisans eğitimi, yaratıcı yazma yüksek lisansı. Bilim ve dil üzerine benzersiz bakış açılarına sahip, geniş bir coğrafyayı gezen editör.

Tam profil →

Kaynakça

:
Denizin parmak izleri: Köpekbalıkları yalnızca yüzeyleriyle nasıl tanınır (2026, 29 Ekim)
29 Ekim 2026 tarihinde
https://phys.org/news/2026-10-fingerprints-sea-sharks-fins.html adresinden erişildi

Bu belge telif hakkına tabidir. Özel çalışma veya araştırma amacıyla yapılan adil kullanım dışında, yazılı izin olmadan belgenin hiçbir kısmı çoğaltılamaz. İçerik yalnızca bilgilendirme amaçlı sunulmaktadır.