Kanayan ve Gerileyen Diş Etiği, On Yıllık Çalışmada Alzheimer Riskini %61 Artırıyor

On yıl boyunca Japonya’da neredeyse 1.400 yetişkinin diş eti ve sinirsel sağlığı izlenen araştırmacılar, kanayan ve gerileyen diş etlerinin demans—özellikle de Alzheimer hastalığı—riskini belirgin biçimde artırdığını ortaya koydu. En az miktarda kanama yaşayan katılımcılarla karşılaştırıldığında en çok kanama yaşayanların on yıl içinde tüm nedenli demans geliştirme olasılığı %56, yalnızca Alzheimer’a yakalanma riski ise %61 daha yüksek bulundu. Araştırma ekibi, diş eti sağlığı ile bilişsel gerileme arasındaki ilişkinin kamu sağlığı açısından büyük önem taşıyabileceğini vurguladı.

Kanama ve geriye çekilme biçiminde ortaya çıkan bu durumun, yalnızca ağız içinde kalmayan bir iltihabi süreci işaret ettiğini belirten araştırmacılar, bu iltihabın beyin dokusuna ulaşarak nörodejeneratif hasara yol açma ihtimalinin araştırılması gerektiğini kaydetti.

Ağız Sağlığı ile Beyin Sağlığı Arasındaki Bağ

Demens çoğu zaman bir beyin hastalığı olarak düşünülse de, son yıllarda artan kanıtlar diş hastalıkları ve ağızdaki mikroorganizmalarla sinirsel doku ve bilişsel işlevlerdeki değişimler arasındaki ilişkiyi öne çıkarıyor. Diş kaybının inme ya da Alzheimer gibi nörodejeneratif bozukluklara yol açma riskini artırabileceğine işaret eden çalışmalar bulunuyor. Yeni analiz, demansın kaynağının ağız içinde aranması gerektiği fikrine yeni bir katkı sağlıyor.

Araştırmacılar, Japonya’daki neredeyle 1.400 yetişkini on yıl boyunca hem diş eti hem de sinirsel sağlığı bakımından izledi. En az kanama yaşayan grupla karşılaştırıldığında en çok kanlayanların on yıl içinde tüm nedenli demans geliştirme riski %56, yalnızca Alzheimer’a yakalanma olasılığı ise %61 arttı.

Beyin Bariyerini Zayılatan İltihap

Araştırmaya göre kanayan ve dişlerle et arasında derinleşen boşluklar oluşturan diş etleri, hem aktif hem de ilerleyici bir iltihabin göstergesi sayılıyor. Bu iltihabi durumun demans patolojisine katkıda bulunabilecek unsurlardan biri olması muhtemel; ancak bu fikir hâlâ kesinlik taşımıyor. Bedenin başka bölgelerinde—örneğin bağırsağında ortaya çıkan iltihabın da demans riskini artırabileceğine dair son çalışmalar dikkat çekiyor.

Sistematik ve kalıcı iltihap, kan–beyin bariyerini zayılatarak iltihabi etkenlerin beyin dokusuna sızmasını ve burada nöroinflamasyon ile sinirsel hasar tetiklenmesini sağlayabilir.

Japonya’daki araştırmacılar

Bu faktörler ardından Alzheimer riskini yükseltebilir. Beyindeki inflamatuar sinyallerle beyinde demans arasındaki ilişkinin sıkı sıkına bağlantılı olduğu, ancak kanayan ya da gerileyen diş etlerinin daha doğrudan bir biçimde beyin sağlığını tehdit edebilecek patojenleri besleyebileceği vurgulanıyor.

Deneysel Çalışmalardan Doğrudan Kanıt İzleri

Japonya’daki araştırmacıların örnek verdiği fare deneylerinde, ağıza bulaşan bir bakterinin beyinde yerleştiği gözlemlendi. Bu durum ardından Alzheimer ile sıkça ilişkilendirilen yapışkan proteinlerin beyinde artmış üretimiyle bağlantılı bulundu.

Nöroinflamasyon ve demans üzerine son bir çalışma hakkında konuşan St. Louis’teki Washington Üniversitesi nöroloğu David Holtzman, uzun süre önceye kadar bağışıklık yanıtının bile beyinde protein birikmesine bağlı nörodejeneratif hastalıklara dahil edilmediğini söyledi.

Bunların önemli olduğunu ve gelecekteki tedavi için potansiyel bir hedef olabileceğini gösterdik.

Nöroloğu David Holtzman, Washington Üniversitesi

Sınırlamalar ve Doğrulama Gerekliliği

Çalışma katılımcıları uzun süre boyunca izlediğinden, yalnızca 51 vasküler demans vakası karşılaştırıldığında tüm nedenli demans için 267 vaka bulunuyor. Bu durum, kanayan diş etlerinin hangi demans türleriyle diğerlerinden daha güçlü ilişkilendiğini açıklamayı zorlaştııyor.

Bu bulguların, ağız sağlığının gerçekten gelecekteki bilişsel gerilemeyi öngöreip öngöremeyeceği ve ağız sağlığındaki hangi faktörlerin en çok ipucu sunduğunu görmek için daha büyük ve daha çeşitli gruplarda doğrulanması gerekiyor. ABD nüfusunun 30 yaş üstündeki kesiminin yüzde 40’ından fazlasının diş hastalığı taşıdığını göz önüne alan araştırmacılar, bu ilişkilerin kamu sağlığı açısından geniş etkileri olabileceğine dikkat çekiyor.

Bu bulgular, kötü et sağlığının demans gelişiminde potansiyel bir rol oynadığını destekliyor.

Araştırma ekibi, Kyushu Üniversitesi diş bilimci Michiko Furuta önderliğinde

Ağız ve beyin arasındaki bağ gerçekten var ise, et sağlığını iyileştirip sürdürmeye yönelik diş bakımının demans riskini azaltmaya yardımcı olabileceği görüşünü araştırmacılar ortaya koyuyor. Çalışma ilgili dergide yayımlandı.