Petrol varili başına 109 dolara yükseldi: Suudi Arapistan’ın kritik boru hattında büyük hasar

Uluslararası enerji piyasalarında küresel tedarik açlığı korkuları, Suudi Arapistan’a ait West-East Boru Hattı’nın geçen hafta drone ile saldırıya uğrayıp haftalarca kapatılmasıyla yeniden alevlendi. Kırmızı Denize ulaşan petrolün taşındığı hat, Perşembe günü gerçekleştirilen saldırının ardından birkaç hafta hizmet dışında kalacak. İki taraf da çatışmanın etkilediği küresel arzın önemli bir bölümünü bu hatt üzerinden yönlendirdiğinden, onarımın ne kadar süreceğine dair belirsizlik petrol fiyatlarını varili başına 109 dolara çıkardı.

Boru hattının kapatılması, ABD’de tüketiciyi benzin ve dizel fiyatlarındaki artışla doğrudan etkileyecek. Amerikan Otomobil Birliği’nin (AAA) Pazartesi günü yayımladığı verilere göre ülkede ortalama benzin fiyatı galon başına 4,32 dolara ulaşırken, dizel yakıt 6,23 dolarlık yeni bir rekor seviyeye çıktı.

Boru hattında beklenen uzun onarım süresi

The Associated Press’e göre Suudi Arapistan’ın Kırmızı Denize petrol ulaştırdığı West-East Boru Hattı, Perşembe günü yapılan drone saldırısının ardından haftalarca kapalı kalacak. Bölgedeki isim vermesini istemeyen yetkililer AP’ye, saldırılardan kaynaklanan hasarın onarımının “büyük bir pompalama tesisini de kapsayarak üç ile beş hafta sürebileceğini” belirtti. Suudi Hükümeti, saldırıları Irak’ta yerleşik İran destekli milislere attributed ediyor.

Boru hattının birkaç gün içinde onarılmaması halinde “Suudi Arapistan’ın ihraç için petrol stokları tükenecek” ve bu durum “küresel arzın yüzde 4üne kadarının kaybedilmesine” yol açabilir.

The Guardian

Sonarım sürecinin uzun sürmesi, arz tarafında kritik bir risk oluşturuyor. Hattın kapatılmasıyla birlikte Suudi Arapistan’ın petrolünü Kırmızı Denize yönlendirmesi ve Buğaz-ı Hormuz üzerinden taşıması zorlaşacak.

Satellite görüntülerinde yangın hasarı

Pazar günü yayımlanan uydu fotoğraflarında, boru hattına bağlı bir pompalama tesisinin kapsamlı yangın hasarı aldığı görüldü. Suudi Arapistan, Buğaz-ı Hormuz’un Şubat ayında İran’a başlatılan savaş nedeniyle ticari gemi trafiğine neredeyse tamamen kapanmasının ardından petrol tedarikini Kırmızı Denize yönlendirmek için bu hattı kullanıyordu.

Buğaz-ı Hormuz’un kapatılması, bölgedeki enerji sevkiyatlarının büyük bir kısmını başka rotalara zorladı. West-East Boru Hattı da bu yeniden yönlendirmenin kilit noktalarından biri olarak öne çıkıyor.

Piyasa analistlerinden uyarılar

Pazartesi günü yayımladığı haber analizinde Bloomberg’den Alex Longley, boru hattındaki hasarın küresel enerji piyasaları için daha kötü bir zamanlama alamayacağını vurguladı. Uzman, aylardır süren baskının İran Savaşı ile Rusya arasındaki çatışmaların da etkilediğini hatırlattı.

“Ne olursa olsun, petrol piyasasının hızlı bir çözüm gereksinimi var. Şu an barrels (varil) için çığlık ediyor.”

Alex Longley, Bloomberg

Longley’nin değerlendirmesi, onarımın sağlanması halinde bile piyasanın kısa sürede dengelenmesi gerektiğine işaret ediyor.

Diplomasi umudu kaybolurken tedarik baskısı artıyor

Boru hattı hızlı şekilde de onarlsa, küresel enerji fiyatlarında acil rahatlama beklenmiyor. Bunun nedeni Buğaz-ı Hormuz’un kapalı olması, son günlerde Yemenli Husi savaşçılarının Kırmızı Denize üzerinden petrol sevkiyatlarını bozma kampanyasını yoğunlaştırması ve ABD Başkanı Trump’ın İranlarla diplomatik bir çözüm üretme konusundaki ısrarlı tutumunun sonunun görünmemesi.

Husiler Pazartesi günü Yemen’in Mocha liman şehrini Suudi destekli kuvvetlerden alarak, gemilerin Bab-ül-Mandeb Boğazı üzerinden petrol taşımasına yönelik saldırıları için daha geniş bir kapasite kazandı.

Fiyat artışları tüketicide yaralıyor

Petroldeki yükseliş, ABD’de tüketicileri benzin ve dizel fiyatlarındaki artışla karşı karşıya bırakıyor. Otomobil Birliği’nin Pazartesi günü açıkladığı verilere göre ülkede ortalama benzin fiyatı galon başına 4,32 dolar olurken, dizel yakıt 6,23 dolarlık yeni bir rekor seviyeye ulaştı.

Petrolün varili başına 109 dolara çıkması ve bunun tüketici tarafında yansımaları, küresl enerji güvenliğine dair endişeleri derinleştirmeye devam ediyor. Boru hattının ne zaman tekrar hizmete gireceğine dair net bir tarih verilmediğinden, piyasalardaki belirsizliğin sürmesi bekleniyor.