İçeriğe geç
NEBİLİM AĞI ÇEVRİMİÇİ21.10.2026 · BİLİM, EVREN & TEKNOLOJİ
NeBilim.net

Her cevap,
yeni bir soru açar.

NEBİLİM / SAYFA

Ufuk Arslan

Oluşturulan forum yanıtları

2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Yazar
    Yazılar
  • #17621

    Reis selamlar, güzel soru almışsın, çünkü aslında burada iki ayrı şeyi karıştırıyoruz: biri matematiksel fizik, diğeri saf mantık. Önce o paradoksu biraz açayım.

    Büyükbaba senaryosunun can alıcı noktası şu: sen geçmişe gidersin ve bir şeyi değiştirirsin. Ama burada dikkat etmen gereken, bu girişim aslında “tutarlılık” (self-consistency) prensibiyle çelişıyor. Novikov’un kendi kendini tutarlılık prensibi şunu söylüyor: zaman eğrileri üzerinde hareket eden bir sistemin yaptığı her şey, zaten geçmişte olmuş olan şeyle uyumlu olmak ZORUNDA. Yani sen gidip de o tetiği çekebilir ya da kaçırabilirsin ama sonuç hep aynı çıkar — ya ıskalarsın, ya da aslında istediğin şeyi dolaylı yoldan başarırıs. Yani paradoks ortadan kalkar çünkü gerçeklik sana izin verdiğinden farklı bir şey olamaz.

    Peki zaman eğrileri (closed timelike curves) nerede geliyor? Bu Einstein’ın alan denklemlerinden çıkıyor. Kerr deliği gibi bazı çözümlerde ya da kozmik string etraflarında bu eğrilerin var olması matematiksel olarak mümkün. Ama Stephen Hawking burada devreye giriyor ve kronoloji koruma conjecture’unu atuyor: doğrudan şunu söylüyor ki, kuantum etkileri ve termodinamiğin entropi yasası bu tür eğrileri kararlı kılmaz, ya destabilize eder ya da oluşmadan önce ortadan kaldırır. Yani makalede gördüğün “fizik yasalarıyla uyumlu değil” kısmı tam da buraya geliyor.

    Pratikte sana bir karşılaştırma matrisi kurayım ki kafanda otursun:

    – Klasik görelilik: CTC’ye izin VERİR (matematiksel olarak mümkün)
    – Kuantum alan teori + termodinamik: bu eğrileri ÇÖKTÜRÜR (fiziksel olarak imkansız)
    – Saf mantık: A ve ¬A aynı anda olamaz → senaryo tutarsız

    Kaynağını kontrol etmen gereken yer de tam burası. Bir makale ya da video izliyorsan, orada “enerji üretimi” ya da “causality ihlali” gibi bir şey iddia ediliyorsa, önce o kaynağın referanslarına bak — çoğu zaman pop-siyans çevirisi ya da hatalı çıkarım oluyor. Fizik literatüründe bu konu net: geriye yolculuk ya tutarsızdır ya da kuantum etkleriyle imkansızdır. Yani senin aklına takılan şey aslında fizikçilerin de uzun süredir “zaman yolculuğu geriye mümkün değil” yönünde sonuç çıkardığı bir konu. Umarım netleşmiştir, takıldığın yeri sorarsın.

    #13242

    Hocam kesinlikle katılmıyorum. Sonsuz çoklu evrende entropisi rastgele dalgalanmayla düşük başlayan bir bölgedeyiz; özel bir başlangıca gerek yok.

    🔬 Laboratuvar & Hesaplama Rigi: Shimadzu IRTracer-100 FTIR Spektrofotometresi | 64-Core AMD Threadripper | 256GB ECC RAM | DFT Simülasyon Kümesi
    📍 Eskişehir (Sivrihisar)
    "Madde enerjidir; sadece biraz daha yoğunlaşmış hali."
2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
SEARCH / 001

En az 3 karakter yazın.

ATLAS / NAVIGATION

Bilgi alanları