Tek Doz Deneyim Antikor Maymunlarda HIV Benzeri Virüsü 4 Yıl Remisyonda Tuttu

HIV, vücuttan ayrılmadan sessize düşebilir. Bağışıklık hücrelerinin içinde gizlenen virüs, tedavinin ardından hayatta kalarak ilaçların bırakılmasıyla tekrar çoğalmaya başlayabilir.

Bu nedenle araştırmacılar, gizli bölgelerin kendisine, bebek maymunlarda denenmiş deneysel bir antikorla saldırmaya başladı.

Erken antiviral tedaviyle tek dozda verildiğinde, HIV’in akrabas simyan immundefisiyans virüsünün (SIV), bazı hayvanlarda ilaçların kesilmesinden aylar sonra geri dönmesini engellediği görüldü.

Bir maymundan birinde, virüs takibin dördüncü yılına kadar kandaki tespit edilemez düzeyde kaldı.

Kaliforniya Üniversitesi Davis Kampüsü’nden viroloji uzmanı Jesse Deere ve bağışıklık bilimi uzmanı Dennis Hartigan-O’Connor’un da yer aldığı bir ekip, her enfekte hücrenin tek tek belirlenmesini gerektirmeyen bir yaklaşımı denedi.

Nature Microbiology dergisinde yayımlanan yeni çalışmada, C-C kemokin reseptörü tip 5 (CCR5) adlı yüzey proteini taşıyan daha geniş bir hücre grubuna yöneldiler.

HIV ve SIV, hücrelere girmek için CCR5’i kullanabilir. Hücrenin içine girdikten sonra, genetik materyallerini hücrenin DNA‘sına yerleştirip kalıcı hale gelebilirler.

Yeni virüs üretmeden uykuda yatan enfekte hücreler, latent (sakinleşmiş) viral rezervuar oluşturur.

HIV’in çoğalmasını engelleyen antiretroviral ilaçlar enfeksiyonu kontrol etsede, virüsü bu hücrelerden temizleyemez. Virüs proteinlerinin hücreleri ortaya çıkarmaması nedeniyle, bağışıklık sistemi bu hücreleri tanımak için de zorlanır.

Deneysel antikor, hem CCR5 hem de T hücreleri olarak adlandırılan bağışıklık hücrelerinde bulunan CD3 adlı bir proteinkomplekse bağlanır. Bu, T hücrelerini CCR5 taşıyan hücrelere salar. Hedefler arasında virüsü barındırabilecek hücreler ve virüsün ileride enfekte edebileceği hücreler yer alır.

Viral rezervuarların azalmasının önemi, aynı zamanda kök hücre nakillerinden sonra ortaya çıkan kalıcı HIV remisyonunun nadir vakalarından da anlaşıldı. Bu nakiller kanser tedavis amacıyla yapıldı. Yeni deney, bir antikorun rezervuarı azaltmaya yardımcı olup olamayacağını test etti.

Araştırmacılar, 25 yeni doğmuş rhesus maymununu (Macaca mulatta) SIV’e maruz bıraktı ve 20’sini enfekte etti. Enfeksiyondan bir hafta sonra hayvanlar antiretroviral tedaviye başladı.

Hayvanlar, maruz kalmadan önce rastgele üç gruba ayrılmıştı. Birine yalnızca ilaçlar verildi. Başka birine de deney CCR5/CD3 anticisimine tek dozda ek olarak verildi. Üçüncü gruba ise CD4 adlı hücre yüzeyi proteinini hedef alan farklı bir anticisim verilmişti.

Anticisim tedavisi, antiviral ilaçlardan iki gün sonra başladı. İlaçlar 18 hafta süreyle sürdürüldü, ardından virüsün geri dönüp dönmediğini görmek için kesildi.

Yalnızca ilaç alan her hayvanda virüs, bir hafta içinde kandaki görüldü. CD4 hedefli anticisim grubunda, sekiz hayvanın altısı yedi gün içinde geri döndü, biri ise takibin sonuna kadar ölçülebilir virüs olmadan kaldı.

Bazı CCR5/CD3 anticisimi alan hayvanlar çok daha uzun süre remisyonda kaldı.

Dörtünde üç aydan fazla kanlarında virüs belirtisi gözlemlenmedi. İkisinde virüs sırasıyla 97 ve 173. günde geri döndü. Üçüncüsünde takibin yaklaşık 29. haftada sona ermesinden önce geri dönüş görülmedi. En uzun takip edilen hayvanda bu süre dört yıla ulaştı.

İlaç kullanımının ardından ölçülebilir virüsün bu uzun süreli ortadan kalkması remisyon olarak tanımlanır. Ancak baş başına, enfeksiyonun tamamen temizlendiğini kanıtlamaz.

Ekip, süreklilik gösteren remisyon üç hayvanda daha fazla test yaptı. İkisi CCR5/CD3 anticisimi, biri ise CD4 hedefli anticisim almıştı.

Öncelikle araştırmacılar, viral enfeksiyonları kontrol etmede yardımcı olabilen CD8 T hücrelerini geçici olarak azalttı. Bu hücreler hayatta kalan bir enfeksiyonu baskılıyorsa, bu savunmanın zayıflatılması virüsün geri dönmesine yol açabilirdi. Geri dönüş yaşanmadı.

Bu hayvanlardan alınan doku örneklerinde virüs genetik materyali bulunamadı. Lenf bezi hücrelerinden bulaşıcı virüs izole etme girişimleri de başarısız oldu. Buluntular birlikte alındığında, virüs rezervuarında önemli ölçüde azalma olduğunu destekliyor.

Bununla birlikte, dört yıl boyunca takip edilen maymundan alınan bir örnek, olası virüs RNA’sından çok küçük bir sinyal verdi. Araştırmacılar kirliliği kesin olarak hariç tutamadı. Eşlik eden virüs DNA’sı veya kandaki virüsün geri dönüşünü tespit etmediler.

Çalışma küçük çaplıydı ve tedavi enfeksiyondan kısa bir süre sonra başladı. Araştırmacılar bebek maymunları seçti; çünkü bunlar bağışıklık hücrelerini hızlı biçimde yeniden oluşturabiliyor. Bu nedenle yaklaşımın yetişkinlerde ya da uzun süredir devam eden enfeksiyonlarda benzer biçimde işe yarayıp yaramayacağı bilinmiyor.

Anticisim aynı zamanda enfekte olmayan bağışıklık hücrelerini de hedef alıyor. Hayvanlar tedaviyi genel olarak iyi karşıladı; hafif tepkiler birkaç saat içinde geçerken, araştırmacıların diğer enfeksiyonlara karşı savunma üzerinde herhangi bir etkisi olup olmadığını araştırmaları gerekiyor.

“Çalışmamız, CCR5 ifade eden hücrelerin konakçı bağışıklık sistemi kullanılarak hedef alınmasının, HIV tedavisinde şaşırtıcı derecede etkili bir yol olabileceğini gösteriyor; en azından enfeksiyondan kısa bir süre sonra tedavi edilebilecek bebeklerde,” çalışmanın yazarları sonuçlandırıyor.

Bu yaklaşım insanlarda test edilmedi; bu nedenle araştırmacılar hâlâ etkinliğini ve güvenliğini insanlarda ortaya koymaları gerekiyor.

Araştırma Nature Microbiology dergisinde yayımlandı.

Bu makale Rebecca Dyer tarafından doğrulandı ve Rebecca Dyer tarafından düzenlendi. Sürecimize gurur duysak da yalnızca insansınız. Bir hata fark ederseniz, lütfen bize bildirin.