Pasifik Okyanusu’nda potansiyel olarak tarihi bir “süper” El Niño olayı yaşanırken, araştırmacılar bu durumu daha geniş bir perspektife oturtmak için çevresel verilere başvuruyor. Michigan Üniversitesi (UM) araştırmacıları, Galápagos Adaları‘ndaki mercanları inceleyerek ve iklim modellerini kullanarak geçmişi yeniden yapılandırarak, son 40 yılda meydana gelen El Niño olaylarının, Sanayi Devrimi öncesindeki 1000 yıllık döneme göre daha güçlü olduğunu tespit ettiler. Bulgular, Science dergisinde yayınlanan araştırmaya göre, son dört onyılda El Niño yoğunluğunda yaklaşık %40’lık bir artış olduğu gösteriyor. Bu bulgular, bilim insanlarının küresel sıcaklıklar yükselmeye devam ederken bu olayın nasıl değişebileceğini anlamalarına ve gelecekteki iklim aşırılıkları için ne anlama geldiğini görmelerine yardımcı olabilir. Baş araştırmacı Julia Cole, “Geçmişte El Niño’ların bugün gördüğümüz kadar güçlü olduğu bir dönem görmüyoruz ve El Niño’nun gücünün küresel sıcaklığın ısınmasıyla paralel olarak değiştiğini gösteriyoruz” dedi. Araştırmanın sonuçlarına göre, son 40 yılda meydana gelen büyük El Niño olayları, son bin yılın bağlamında olağandışı bir durum teşkil ediyor.
El Niño nedir? Genellikle, ticaret rüzgarları tropikal Pasifik’teki yüzey sıcak suyunu Avustralya ve Endonezya’ya doğru batıya iter. Bu rüzgarlar zayıfladığında, sıcak su Güney Amerika’ya doğru yayılır, yağış düzenlerini değiştirir ve zayıflayan rüzgarları güçlendirir. El Niño tropikal Pasifik’te başlasa da, etkileri dünya çapında görülebilir. ABD’de fırtına yolları güneye kayabilir, Güneydoğu daha fazla yağış alırken Kuzeybatıda kuraklık yaşanabilir. Bu değişiklikler, kuraklıklara, sellerlere, ürün verimindeki düşüşlere, orman yangınlarına ve dünya çapında hastalıklara yol açabilir.
Julia Cole, “Şu anki El Niño’nun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği değil, ne kadar kötü olacağı ve etkilerinin ne kadar şiddetli olacağı sorusu önemli” dedi. “Bu olay, küresel ısınmanın üzerine ekleniyor ve normalde bekleyeceğimiz sıcaklık artışını daha da yükseltmesi muhtemel. Tahminler, sanayi öncesi seviyelere göre 1.7 veya 1.8 derece Celsius’in üzerinde bir sıcaklığa ulaşabileceğimizi gösteriyor, bu da oldukça yüksek bir değer.”
Araştırmacılar, Galápagos Adaları’ndaki mercan örneklerini inceleyerek El Niño’nun geçmişteki durumunu anlamaya çalıştılar. Mercanlar, büyüdükçe katmanlar oluşturarak çevredeki deniz suyundan kimyasal izler barındırır. Bu katmanların analizi, sıcaklık değişiklikleri ve El Niño aktivitesi hakkında bilgi sağlar. İncelemeler, son 40 ila 50 yılda güçlü El Niño’ların tekrarlandığını, ancak önceki dönemlerde bu olayların genellikle daha az yoğun olduğunu gösterdi.
Araştırma ekibi, doğal faktörlerin (volkanik patlamalar ve güneş aktivitesi değişiklikleri) bu yoğunlaşmayı açıklayıp açıklayamayacağını görmek için iklim modelleri kullandı. Ancak, bu tür bir artışın yalnızca doğal süreçlerle açıklanamayacağına dair kanıtlar bulundu.
Bu bulgular, küresel ısınmanın El Niño’yu şiddetlendirebileceğini ve dolayısıyla zaten sorunlu olan bir iklim olayını daha da güçlendirebileceğini gösteriyor. Daha güçlü El Niño’lar, daha şiddetli kuraklıklara, sellere ve orman yangınlarına yol açabilirken, aynı zamanda gıda güvenliği sorunlarını artırabilir, altyapıya zarar verebilir ve kolera gibi hastalıklara yakalanma riskini yükseltebilir. Araştırmacılar, “Küresel ısınmanın El Niño’yu şiddetlendirdiğine inanıyoruz ve bu doğruysa, ekolojik, altyapısal ve insani kayıpları artıracak daha güçlü iklim aşırılıkları beklemeliyiz” dedi. Julia Cole, “Hiçbir ülkenin bu etkilerden tamamen korunma kaynakları yok. Bu nedenle, sorunun temel nedeni olan fosil yakıtlar yerine başka enerji kaynaklarına yönelmeliyiz.”
haber bülteni yağış Galápagos hastalıklara Discovermagazine.com Recent strengthening of eastern Pacific ENSO in the last millennium paleorecord
Kaynak: Discovermagazine
