Oğlundaki egzersiz tutkusu sağlıklı alışkanlık mı, yoksa bir sorun işareti mi?

Genç yaşlarında spor salonuna sık çıkan ve kas kütlesine aşırı önem veren erkek çocuklarda görülen beden algısı bozukluğunun belirtileri, toplumsal kabul görmesi nedeniyle bazen fark edilmesi zor olabiliyor. Uzmanlara göre ebeveynlerin dikkat etmesi gereken en önemli işaret, spor alışkanlığının çocuğun mutluluğuna katkı sağlayıp sağlamadığı değil, onun kendisiyle ilgili tutumudur.

Sosyal medyanın yaygınlaştırdığı “looksmaxxing” (görünüş optimize etme) eğilimi, genç erkeklerin kaslı olma baskısını artırırken; Avustralya’da yapılan bir araştırma, ergen yaşlarındaki çocukların önemli bir kısmının protein tozu kullandığını ve bazılarının anabolik steroid kullandığını ortaya koyuyor.

The Conversation sitesinde yayımlanan habere göre, gençlerin spor salonuna gitmesi yeni bir durum değil ancak sosyal medya, özellikle erkekler için ince ve keskin tanımlı kaslara sahip olma biçiminde belirli beden ideallerine uyma baskısını artırıyor. Beden algısı konusundaki tavsiyeler çoğunlukla kızlar üzerine odaklansa da, erkek çocuklar beden algısı sorunları veya beden bozukluğu (dysmorphia) yaşayabiliyor.

Erkeklerdeki bu durumun fark edilmesi daha uzun sürebiliyor çünkü erkeklerin ve erkek yetişkinlerin kas yapmaya çalışması toplumsal açıdan daha fazla kabul görüyor. Beden bozukluğunun bir türü olan kas bozukluğu (muscle dysmorphia), kişinin kendisinin yeterince kaslı olmadığına inanması ve bunun yaşamını bozacak kadar sıkıntı vermesiyle karakterize ediliyor.

Kas yapmanın yalnızca aşırı egzersizle ilgili olmadığını gösteriyor. Melbourne’deki bir erkek lisesinde yapılan 2020 tarihli bir çalışmada, araştırmacılar 14-16 yaşlarındaki çocukların neredeyse yarısının protein tozu kullandığını ve %4’ünün anabolik steroid kullandığını bildirdi.

Avustralya’dan gelen en iyi kanıt, 3.600’den fazla ergeni kapsayan 2021 tarihli bir araştırmaya dayanıyor. Bu çalışma, erkek çocukların %2,2’sinin kas bozukluğu kriterlerini karşıladığını buldu. Bulgun birkaç yıl önceki “looksmaxxing” eğilimi yaygınlaşmadan geldiği için bugünkü oranın daha yüksek olması muhtemel.

Sosyal medyada looksmaxxing içeriği, erkeklerin kas yapma isteğine yeni bir toksik boyut ekliyor. Bu içerikler genç bir erkeğin görünüşünün her yönünü optimize edilebilir veya değiştirilebilir bir şey olarak sunuyor; yüz ve beden puanlandırılıyor, görünüş statü göstergesi sayılıyor.

Ebeveynlerin dikkat etmesi gereken işaretler

Sorun daha çok genç kişinin ne kadar antrenman yaptğından çok, buna yönelik tutumu ve bunun üzerindeki etkisidir. Spor çalışmasının kişisel başarılar üzerinden mutluluk getirmediği görülüyorsa bir şeylerin yolunda gitmediğini düşünebilirsiniz.

Dikkat edilmesi gereken bazı durumlar şunlardır: Antrenmanın çocuk arkadaşlarıyla veya ayla vakit geçirme, okul işleri gibi hayatın diğer alanları için tehdit oluşturacak kadar katı hale gelmesi; antrenman kaçırıldığında çocuğun kaygılı veya sinirli hale gelmesi.

Çoğu genç görünüşüne önem verir ancak bu durum düzenli yaşamı etkilemeye başladığında dikkat edilmesi gerekir. Örneğin belirli durumlardan (plaj veya yüzme havuzları gibi) kaçınmak, beden algısı endişelerini ifade etmek veya sürekli aynaya bakmak.

Dil de bir ipucu olabilir. Eğer çocuk “mogged” (looksmaxxing jargon’unda başka bir erkeğe göre görünüşüyle geride kalmak) veya “frames” (kemik yapısı—boy ve omuz genişliği gibi) puanlamaları hakkında konuşuyorsa, looksmaxxing içeriğine maruz kalmış olabilir. Postayla şişeler iğnelerin gelmesi ise açıkça daha acil bir sorunun işaretiidir.

Ebeveynler ne yapabilir?

Sıkıntıyorsanız oğluyla spor süresi ve kendisiyle ilgili hisleri hakkında konuşun. Merakla başlayın, eleştiri veya yargılayıcı olmadan. Çevrimiçi olarak ne gördüğünü ve kimi takip ettiğini sorun.

Oğlunun antrenman arkasındaki nedenlerini anlamak için şu sorular gibi uçtan uca sorular sorun: Antrenmandan en çok keyif aldığın şey nedir? Bir seansı kaçırırsan nasıl hissedersin? Seni antrenmana ilhamlandıran kim? Onların içeriklerini gösterebilir misin?

Bedeniyle ilgili yargılama yapmayın. “Büyükleniyorsun” gibi bir yorum, bedeninin onu onaylatmak için bir araç olduğunu söylüyor. Bunun yerine bedeninin ona ne yaptğından konuşun: sporu, bir takıma ait olma ve hayatındaki başkaları için oynayabileceği rol.

Eğer varsa ne alabileceği konusunda açıkça konuşun. Peptid ürünlerinin bağımsız testleri bazılarının etiketledikleri içeriklere sahip olmadığını, bazılarının ise tamamen farklı bir madde içerebileceğini gösteriyor. İğneler bulursanız sakin kalın çünkü panik ve öfke bu davranışı gizlemeye yönlendirebilir.

Bu maddelerin nereden geldiği veya nasıl bulunduğu sorulabilir. Birincil bakım doktoruyla bir kontrol, sağlığını değerlendirebilir ve daha fazla destek için bir yol açabilir. Yeme bozukluğu veya beden algısı sorunları için Butterfly Foundation ile görüşülebilir.

Maxxers’dan iyi rol modelleri

Erkek çocuklar, hemen ailelerinin dışında bakabilecekleri roller modeli ve mentörlere fayda sağlayabilir. Bu bir koç, öğretmen, daha büyük bir takım arkadaşı veya başka bir güvendiği yetişkin olabilir.

Looksmaxxing etkileyicileri toplumsal bir boşluğu dolduruyor. Erkeklere “bir erkek nasıl olunacağı” için açık kurallar ve ait olma duygusu sunuyorlar. Gerçek hayat mentörleri aynı şeyleri zararlı görünüş odaklanması olmadan sunabilir.

Oğlunun kendi çıkarları gözeten, konuşabileceği ve soru sorabileceği insanların olup olmadığını düşünün. Mentörler, erkeklerin ebeveynleriyle yapmak istemedikleri sohbetlere olanak tanıyabilir.

Amaç erkekleri salonlardan çıkarmamak. Amaç fiziksel antrenmanın onların ne yaptğı bir şey olarak kalmamasını sağlamak değil, onların değerini belirleyen şey olmamasını sağlamaktır.