Neandertal DNA’sı, Afrika dışındaki insanların genomunun yaklaşık yüzde 2’sini oluşturuyor. Bu karışım ne zaman ve nasıl gerçekleşti ve modern insanlar için ne anlama geliyor?
Bu soruları Harvard Tıp Fakültesi Blavatnik Enstitüsü’nde genetik profesörü ve Sanat ve Bilimler Fakültesi’nde insan evrimsel biyolojisi profesörü olan David Reiche sorduk.
Neredeyse herkesin ve özellikle de Afrika dışındaki insanların çoğunun az miktarda Neandertal DNA’sı bulunuyor.

Neandertaller çoğunlukla Avrupa’da, bir miktar da Orta Doğu ve Orta Asya’da yaşıyordu. Modern insanların Afrika’dan yayılırken Orta Doğu’da Neandertallerle karıştığı çok net bir şekilde biliniyor. Bu modern insanlar Avrupa’ya ulaştıklarında ise daha fazla Neandertalle karşılaştılar.
Ancak Neandertal kökeni Doğu Asya’da da Avrupa’daki kadar yaygın, hatta daha fazla bile olabilir. Bunun sebebinin, yaklaşık 50.000 yıl önce modern insanların Afrika ve Orta Doğu’dan çıkıp Neandertallerin ve Denisovalılar olarak adlandırılan diğer insanların yaşadığı bir bölgeye girmesi olduğunu düşünüyoruz. Bu üç grup, Doğu Asyalıların, Yerli Amerikalıların ve Avustralyalıların ataları olan karışık popülasyonlar oluşturdu.
Olası senaryo şu şekildeydi: Neandertal kökeni olmayan küçük bir insan grubu birkaç Neandertalle karşılaşıyor, böylece ilk nesil yarı Neandertal, yarı modern insan oluyor. Bu kişinin çocukları ise dörtte bir Neandertal oluyor ve belki başka bir kişi sekizde üç Neandertal olabilir. Ancak bu oran kısa sürede ortalama bir Neandertal DNA oranına sabitleniyor.

David Reich. Fotoğraf: Stephanie Mitchell/Harvard Personel Fotoğrafçısı
Genomumuzda yaklaşık 20.000 gen bulunuyor. Dolayısıyla Afrika dışındaysanız, bu genlerden yaklaşık 400’ü bir Neandertale ait olabilir. Ancak bir kişinin hangi genleri miras aldığı değişiyor. Bu genetik varyantların bazılarının biyolojik işlevlerini biliyoruz. Örneğin, klinik olarak şiddetli COVID-19 için güçlü bir risk faktörü, Neandertallerden gelen ve özellikle Güney Asyalılarda en yaygın olan bir varyant. Neandertallerden gelen yaygın bir pigmentasyonla ilgili varyant da var. Ayrıca Tibetlilerde yüksek irtifaya uyum sağlayan bir varyant da Denisovalılardan geliyor. Belki de bunlar Afrika dışındaki ortamlara önceden uyum sağlamış varyantlardı ya da insanlar bunları sadece rastlantı eseri edindi.
Ayrıca modern insanlar, Neandertaller ve Denisovalılar arasındaki bu karşılaşmaların gönüllü mü yoksa zorunlu mu olduğunu da bilmiyoruz. Ancak bu karışımın her yerde olduğunu görüyoruz. Romanya’da yaklaşık 40.000 yıl öncesine ait bir örnekten, aile ağacında dört ila altı nesil önce Neandertal kökeni olan bir kişiye sahibiz. Orta Sibirya’daki Denisova Mağarası’ndan bulunan bir kız çocuğunun ise bir ebeveyni Neandertal, diğeri Denisovalıydı. Görünüşe göre bu insanlar ne zaman karşılaştılarsa, birbirleriyle karıştılar.
Antik DNA’dan çıkarılan ders şu: Herkes karışık kökenli. Neandertal DNA’sına sahip olmadığımız Afrika’da bile, farklı antik Afrika grupları arasında karışım olduğuna dair kanıtlar var.
Dolayısıyla homojen, “saf” bir atal popülasyonu fikri aslında hiç var olmadı. Hepimiz zaman içinde örülen bir örgü veya bir iskeletin sonucuyuz. Hepimiz birçok yerden geliyoruz ve soyumuz hakkında anlattığımız hikayeler muhtemelen yanlış — bazı yönlerden bildiğimiz, bazı yönlerden ise bilmediğimiz şekillerde.
— Harvard Personel Yazarı Sy Boles’e anlatıldığı şekliyle
Bu soru, eski Harvard İşletme Okulu Profesörü Jane Linder tarafından soruldu. Sorunuzu aşağıda sorabilirsiniz.

Neden geçmişteki kendimizden utanıyoruz? Bir filmi zamansız yapan nedir? İnsanlar ne kadar zamandır dişlerini fırçalıyor? Sorularınız var ve Harvard profesörlerinin cevapları var. Sorunuzu buraya gönderin ve Gazette’de cevabını görebilirsiniz.
-
Görsel Kaynağı: Harvard Gazette Sağlık ve Tıp
Egzersiz yapma zamanınızın bir önemi var mı?
Evet, ancak bir rutin oluştururken dikkate alınması gereken tek faktör bu değil, diyor kardiyolog
-
Görsel Kaynağı: Harvard Gazette Sağlık ve Tıp
Yanlış olduğunuzu nasıl anlarsınız?
Geniş cehaletinizi kabul etmek iyi bir ilk adım — ama orada durmayın
-
Görsel Kaynağı: Harvard Gazette Sağlık ve Tıp
Bir çocuğun gelişimi için en önemli sınıf hangisidir?
İstatistikler, özellikle bir yılın yüksek risk taşıdığını gösteriyor
-
Görsel Kaynağı: Harvard Gazette Sağlık ve Tıp
El yazısı öğrenmeye değer mi?
Kurşun kalem ve kağıt, bir öğrenciden klavyeden daha fazlasını talep eder. Belki de asıl mesele budur.
-
Görsel Kaynağı: Harvard Gazette Sağlık ve Tıp
Kötü bir rüya görmek sizi kötü bir insan yapar mı?
Psikolog, bu olumsuz gece hikayelerinin size ne anlatmaya çalışabileceğini açıklıyor
-
Görsel Kaynağı: Harvard Gazette Sağlık ve Tıp
Yoğurt neden bizim için iyidir?
Cengiz Han’ın askerlerine güç ve cesaret vermek için yoğurt verdiğine inanılıyor. Belki de haklıydı.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔



2 yorum
Fikrinizi bir kaynak, soru veya yapıcı karşı görüşle geliştirin.