NASA Johnson Uzay Merkezi 65 Yaşında: Geçmişten Bugüne

65 yıl önce Houston’da iddialı bir vizyon kök saldı: insan uzay uçuşuna adanmış bir NASA merkezi. Kurulduğu günden beri NASA’nın Johnson Uzay Merkezi, Ülke Projesi’den Artemis programına kadar uzanan görevlerle ülkenin insan uzay uçuşu programına öncülük etmeye yardımcı oluyor.

Günümüzde Johnson, insan uzay uçuşunda NASA’nın Mükemmeliyet Merkezi olarak hizmet veriyor ve çalışanları yenilik ile keşfin bir Altın Çağına kapı açmaya yardımcı oluyor. Johnson, Amerika’nın astronot kadrosuna, Görev Kontrol Merkezi’ne ve insanlığın uzaydaki en büyük başarılarından bazılarına imza atan ekiplere ev sahipliği yapıyor. NASA’nın insan uzay uçuşu programları gelişirken, Johnson bu çalışmaların en önünde kalmaya devam ediyor.

Houston, NASA’nın Düşük Yörünge Programına ev sahipliği yapıyor; bu program Uluslararası Uzay İstasyonu operasyonlarını ve düşük yörüngedeki ticari ortaklıkları ve hedefleri kapsıyor. Düşük yörünge ötesindeki görevler için Johnson, Ay Üssü Programı⁠ ve Orion Programı⁠’na ev sahipliği yaparken, NASA’nın İnsan Sağlığı ve Performans Direktörlüğü⁠ ve İnsan Araştırması Programı⁠, görevler Dünya’dan giderek uzaklaştıkça mürettebat sağlığını ve performansını korumaya çalışıyor.

25 Mayıs 1961’de merkez hikâyesi, Başkan John F. Kennedy’nin Kongre’nin ortak toplantısında bir konuşma yaparak ülkeyi, on yılın sonuna kadar bir insanı Ay’a indirme ve onu güvenli şekilde Dünya’ya geri getirme hedefine ulaşma kararı almasıyla başladı.

NASA’nın insan uzay uçuşu programından sorumlu olan Uzay Görevi Grubu, astronotları Dünya yörüngesine yerleştirmeyi hedefleyen Merkür Projesini zaten yürütüyordu; ancak bir insanın Ay’a inişi görevi eklendiğinde, kısa sürede Virginia’nın Hampton şehrindeki NASA Langley Araştırma Merkezi’nin olanaklarını dar buldu. Kurum, insan uzay uçuşu için ayrı bir saha merkezine ihtiyacı olduğunu belirledi ve 19 Eylül 1961’de ülkedeki birden fazla alanı değerlendikten sonra, yeni Manned Spacecraft Center’ın (Mantarlı Uzay Gemisi Merkezi) Texas’ın Houston yakınlarında inşa edileceğini duyurdu. Kurum, merkezi 1 Kasım 1961’de kurdu ve inşaat 1962’de başladı. 1973’te, Başkan Johnson’ın ülkenin uzay programının kuruluşundan beri gösterdiği özdevimli desteğin anısına, resmen NASA Lyndon B. Johnson Uzay Merkezi adını aldı.

Manned Spacecraft Center 1 Kasım 1961’de resmen kapılarını açtı ve Clear Lake alanındaki inşaat sürerken, çalışanlar Houston’ın güneydoğusundaki 13 kiralık binada çalıştı. Tasarım aşaması altı ay sürdü ve ilk binaların inşaatı 18 ay sürdü; ilk çalışanlar ise 1963’ün sonunda yeni alana taşındı.

Onlarca yıl içinde binaların sayısı, yeni uzay uçuşu programlarının taleplerini karşılamak için büyüdü ve bugün de büyümeye devam ediyor.

2025 yılında NASA Johnson Uzay Merkezi ve Space Center Houston’ın havadan görünümü.
NASA/James Blair

Dokuz katlı Yönetim Binası’nın inşaatı 5 Aralık 1962’de başladı ve 15 Mart 1964’te tamamlandı. Merkezin ilk direktörü Robert Gilruth, 5 Mart 1964’te o zamanlar Bina 2 olarak bilinen binanın en üst katındaki ofisine yerleşti. Bina, ilk başta Bina 1 olarak bilinen Halkla İlişkiler Binası ile 30 Haziran 1974’te numaralarını değiştirdi.

Yaklaşık olarak aynı manzaradan, 2026 yılında aynı bakış açısıyla çekilmiş bu görünüm, olgun meşe ağaçlarını ve merkezin kapılarının dışındaki geniş gelişimi gösteriyor.

1974’te Başkan Richard Nixon’ın ziyareti sırasında, 1974’e kadar Bina 2 olarak bilinen ana yönetim binası.

Çalışanlar 2024’te Bina 1’in önünde grup fotoğrafı çektirdi.
NASA/Robert Markowitz

1964 yılında ana yönetim binasından Nassau Bay kentine doğru çekilen fotoğraf.

Nöbertanma (nötral yüzdürme) kullanımı, uzay yürüyüşü eğitimlerinde ilk kez 1966’da Gemini XII göreviyle başladı. 1967’de işçiler, astronot eğitiminde Apollo ve Shuttle öncesi uzay yürüyüşü eğitimlerini destekleyen, yerüstü dairesel bir havuz olan Water Immersion Facility’i kurdu. Uzay gemisi yük kabının daha büyük boyutunu karşılamak için 1980’de uzay yürüyüşü eğitimleri Weightless Environment Training Facility’e taşındı. Astronautlar, 1997’de Sonny Carter Eğitim Merkezi içindeki Neutral Buoyancy Laboratuvarının hem Shuttle hem de istasyon eğitiminde, ayrıca gelecekteki uzay kıyafetlerinin ve Ay yüzeyi faaliyetlerinin testinde kullanıma girmesine kadar neredeyse tüm Shuttle uzay yürüyüşü eğitimlerinde bunu kullandı.

Keşif jeolojisti ve Artemis bilim sorumlusu Trevor Graff (sol) ve Angela Garcia, Houston’daki NASA’s Neutral Buoyancy Laboratory (NBL) içinde bir Ay eğitimi geliştirme çalışması yürütüyor. Bu test çalışması, Artemis programında aynı anda iki jeolojinin NBL’de Ay jeolojisi eğitiminde kıyafet giydiği ilk kez işaret etti.

Astronaut adayı Anna L. Fisher, 1979 yılında Houston’daki Water Immersion Facility’de eğitim yapıyor.

Olası Ay mikroorganizmalarından kaynaklanabilecek herhangi bir geri kirlenmeyi önlemek için NASA, Lunar Receiving Laboratory’yı Building 37 içinde tasarladı. İnşaat 1966 Ağustos ayında başladı ve ilk çalışanlar 1967 Haziran ayında ofislerine yerleşti. Apollo 11, 12 ve 14’ün astronautları, üç haftalık uçuş sonrası karantınalarını laboratuvar tamamladı ve farklı laboratuvarlardaki bilim insanları Apollo görevlerinin döndürdüğü tüm Ay numunelerini inceledi.

Apollo programının ardından, Life Sciences bölümü ve laboratuvarları binaya yerleşti ve 2017 yılında başka bir yere taşınana kadar burada kaldı. Building 37’nin yıkımının ardından, 2026’da adanacak olan Lunar Receiving Park, laboratuvarın tarihini onurlandırıyor.

Bir bilim insanı, 1969 yılında Lunar Receiving Laboratory’da bir Apollo 11 Ay kayasını inceliyor.

İlk Ay inişinden iki ay önce, Mayıs 1969’da Lunar Receiving Laboratory’yı barındıran Building 37.

Ay’ı Alıştırmak için Kurulan Park’ın, 2026’da 37 numaralı Binanın inşa edildiği alandan havadan görünümü.
NASA/Robert Markowitz

37 numaralı Bina’nın inşası Aralık 1965’te başladı ve Mart 1967’de tamamlandı. Bina başlangıçta Teknik Hizmetler Tesisi’ne ev sahipliği yapıyordu. Nisan 1969’da işçiler binanın bir bölümünü dönüştürerek, Apollo 11 astronotlarının kullandığı bir Ay Modülü maketi de dahil olmak üzere sahte bir Ay yüzeyi sahnesi oluşturdu. Uzay mekiği programını desteklemek için, Kasım 1974’te Maket ve Entegrasyon Laboratuvarı’na ev sahipliği yapan bir ek bölüm tamamlandı. Tüm 135 uzay mekiği görevinin astronotları, eğitim için bu maketleri kullandı. Bina’nın kuzeybatı tarafında 1986’da başlayan ve 1988’de tamamlanan bir uzantı yapıldı. Buraya Uzay İstasyonu Özgürlük’e ve daha sonra Uluslararası Uzay İstasyonu’na maketler getirildi ve bina Uzay Aracı Maket Tesisi olarak yeniden adlandırıldı. Günümüzde tesis, NASA’nın Orion uzay aracının eğitim maketlerini, ticari maketleri ve ARGOS olarak bilinen Aktif Tepki Yerçekimi Yük Boşaltma Sistemini de barındırıyor.

2026’da 37 numaralı Bina’daki Uzay Aracı Maket Tesisi’nde, NASA astronotu Nicole Mann, Aktif Tepki Yerçekimi Yük Boşaltma Sistemi’ni, yani ARGOS’u kullanarak yeni bir uzay kıyafeti tasarımını değerlendiriyor.
NASA/David DeHoyos

Apollo 11 astronotları Neil Armstrong (sol) ve Edwin “Buzz” Aldrin, Nisan 1969’da 37 numaralı Bina’da Ay uzay yürüyüşleri için alıştırma yapıyor.

2026’da 37 numaralı Bina’daki Uzay Aracı Maket Tesisi.
NASA/Robert Markowitz

Apollo 13 astronotu Fred Haise, Ocak 1970’te 29 numaralı Bina’da altı serbestlik derecesine sahip simülatörü kullanarak uzay yürüyüşü alıştırması yapıyor.

5. Bina, Misyon Simülasyonu ve Eğitim Tesisi, Nisan 1965’te tamamlanmış ve Haziran 1965’ten itibaren Gemini IV görevinden itibaren görevlere destek vermeye başlamıştır. Binada ilk başta Gemini uzay aracı simülasyonu ile bir Gemini manevra ve bağlanma simülasyonu bulunmaktaydı. Komuta modülü ve ay modülü simülasyonlarını da içinen Apollo programı simülasyonları Aralık 1965’te gelmeye başladı. 1967 ile 1978 arasında astronotlar uzay yürüyüşü eğitimi için Su Altında Yüzdirme Tesisi’ni kullandı. 1970’lerin başında bina, görev eğitimi için tüm dokuz Skylab astronotunun kullandığı tam ölçekli, yüksek doğruluklu eğitici ve simülasyonları da barındırdı. 1970’lerin sonunda tesis, uzay mekiği programını desteklemek için kapsamlı yenilemeden geçti ve sabit tabanlı ve hareketli tabanlı simülasyonlar eklendi. 1991’de tamamlanan Uzay İstasyonu Eğitim Tesisi Eki, ilk olarak Uzay İstasyonu Özgürlüğü’nü ve günümüzde Uluslararası Uzay İstasyonu mürettebat eğitimini desteklemekte ve aynı zamanda Orion ve Starliner simülasyonlarını da içermektedir.

NASA astronotları Stephanie Wilson (sol), Jonny Kim ve Randy Bresnik, 2022’de 5. Bina’daki Orion uzay aracı simülasyonunu inceledi.
NASA/Radislav Sinyak

1965 Mart ayında 5. Bina’daki Gemini Manevra ve Bağlanma Simülasyonu, astronotların Agena hedef araçlarıyla bağlanma eğitimi alması için kullanıldı.

Misyon Kontrol Merkezi’ni barındıran 30. Bina’nın inşası Haziran 1963’te başladı ve Kasım 1964’te tamamlandı; gerçek zamanlı bilgisayar Nisan 1964’te kuruldu ve iki ay sonra ilk çalışanlar binaya yerleşti. Merkez, ilk başta Gemini ve Apollo görevlerini ve simülasyonlarını desteklemek için iki misyon operasyonel kontrol odasını barındırdı. Ocak 1965’e gelindiğinde merkez, uçuş takibi modunda mürettebatsız Gemini 2 görevini ve mürettebli Gemini 3 görevini izledi.

1965 yılında Houston, Gemini IV’ün tam kontrolünü üstlendi ve o günden beri NASA’nın insanlı uzay uçuşlarının hepsinin kontrolünü sağlıyor. Kontrol merkezi, 1970’lerin ortasında yaklaşan uzay mekik uçuşlarını desteklemek için bilgisayar sistemlerinde kapsamlı bir yükseltme aldı. 4 Nisan 2011’de bina, bugün insanlı uzay uçuşu kontrolünde hâlâ kullanılan kavramları geliştiren kişinin anısına Christopher C. Kraft, Jr. Kontrol Merkezi olarak yeniden adlandırıldı. Kontrol merkezi, hem uzay istasyonunu hem de insanları Ay’a geri getiren Artemis görevlerini saatlerce kesintisiz desteklemeye devam ediyor.

NASA’nın Artemis II uçuş kontrol ekibi, 6 Nisan 2026’da görevin Ay uçuşu sırasında, Kontrol Merkezi içindeki Beyaz Uçuş Kontrol Odası’ndaki konsolda çalışıyor.
NASA/Robert Markowitz

30 numaralı binanın, 1964 Eylül’ünde son aşamalarında olduğu sırada Kontrol Merkezi’ni barındıran dış cephesi.

2026 yılında 30 numaralı bina; solda uzay istasyonu binasının genişlemesi ve tesise Christopher Kraft’ın adının verildiğini gösteren plaka ile birlikte.
NASA/Sumer Loggins

Kontrol Merkezi içindeki 1 Numaralı Uçuş Kontrol Odası, 1965 Haziran’ındaki Gemini IV görevi sırasında; Houston’dan yapılan ilk merkez kontrolü.