•Kreatinin beyini bağırsak kaynaklı iltihaptan koruyabileceğine dair yeni kanıtlar, fareler üzerinde yürütülen bir çalışmayla desteklendi. İspanya’dan araştırmacılar, bu bulguların klinik açıdan önem taşıdığını savunuyor.
Bir zamanlar atletler için kullanılan kreatin takviyesi, artık kas kütlesinden öte vücudun birçok bölgesinde ve beyinde faydalı olabileceği araştırılıyor. İlk bulgulara göre bu doğal organik bileşik, egzersiz yapılmadan da bazı yararları olabilen bir bileşen olarak değerlendiriliyor bağlantı.
Bu iddia hâlâ tartışmalı olsa da, fareler üzerinde yürütülen yeni çalışma kreatinin bağırsak bozukluğundan beyini korudaki etkinliğini ortaya koyuyor. Bulguların yalnızca hayvan modelleriyle sınırlı olması, İspanya’dan araştırmacıların klinik çıkarımlar yaptığını engellemiyor.
Bağırsak-beyin iltihabi bozuklukları olan kişilerde kreatinin beyin sağlığını korumaya yönelik “mükemmel bir aday” olabileceğini savunan araştırma ekibi, liderliğini İspanya Sevilla Üniversitesi nörofizyologları Alejandro Ruiz-Calero ve Maria Ortego-Domínguez’in yaptığı çalışmada şunu belirtiyor:
Bir klinik açıdan kreatin takviyesi, güçlü, tamamlayıcı ve önleyici bir strateji olarak öne çıkıyor. Hipokampus kreatin içeriğini geri getiriyor, nöron bütünlüğünü koruyor ve iltihabın bozduğu parametreleri seçici biçimde hedef alarak nöron uyarılabilirliğini normale dönüyor.
Araştırma ekibi
Araştırmacıların geçen yıl, kemirgenlerdeki kreatin takviyesinin bağırsak iltihabını ve bağırsaktaki hastalık kaynaklı hasarı azalttığını bulmuştu. Yeni deneyler, öğrenme ve bellek açısından kritik öneme sahip olan hipokampus için de yararlar gösteriyor.
Bağırsak iltihabı olan farelere günlük kreatin verilince, takviye bu hayvanların hipokampusundaki kreatin seviyelerini geri getirmeyi başardı. Aynı zamanda bu bölgedeki iltihap ve nöron hasarını azalttı.
Bulgular, kreatin takviyesinin beyin sağlığıyla bağlantılı olduğunu öne süren birkaç ön çalışmayle uyumlu. Beynin vücudun büyük miktarlarda enerji kullandığı biliniyor; kreatin ise hücresel enerji dengesini korumada önemli bir rol oynuyor.
İnsanlar için tipik bir etli-etensiz beslenme günü yaklaşık 1 ile 2 gram arasında kreatin sağlıyor. Bu doğal organik bileşik bağlantı aynı zamanda karaciğer, böbrekler ve pankreas tarafından da üretiliyor.
Üretilip tüketildikten sonra çoğunlukla kaslarda depolanan kreatin, kan-beyin bariyerini geçebiliyor ve nöronlar ile diğer beyin hücreleri tarafından alınabiliyor. Merkezi sinir sisteminde ne yaptığı ise daha belirsiz.
Bu yeni araştırma, kreatin takviyesinin belirli bir beyin hücresinin sağlığına ve işlevine etki edebileceğini işaret ediyor. Deneylerde kullanılan kemirgenler, ülseratif kolit olarak adlandırılan insan hastalığı modeliyle oluşturuldu; bu rahatsızlık Crohn hastalığıyla birlikte kronik iltihabi bağırsak hastalığı (İBH) kategorisinde değerlendiriliyor.
Ülseratif kolit, bağışıklık sisteminin bağırsağın iç yüzeyine saldırdığı için kalın baırsağa ve makata açık yaralar açıyor. Ancak belirtileri yalnızca bağırsağa sıkışmıyor; beyinde de ortaya çıkıyor.
İBH ‘aktif’ kabul edildiğinde patladığında hastalar genellikle bağlantı beyin sisliği yaşıyor, bağlantı bellek kaybı, dikkat eksikliği ve azalan yürütücü işlevler sergiliyor.
Kolitli farelerdeki önceki çalışmaların hastalığın hipokampusunda daha güçlü iltihaba yol açtığını göstermesinin ardından İspanya’dan araştırmacılar bu bulguları genişleterek bağırsak iltihabının farelerin hipokampüs nöronlarında hasar ve işlev bozukluğuna da yol açabileceğini ortaya koydu.
Bir haber ise umut verici: Ağız yoluyla alınan kreatin dozlarının yardımcı olabileceği görülüyor.
Deneylerde kemirgenlerin bir kısmına vücut ağırlığının kilogramı başına 1 gram kreatin içeren su verildi. Ardından 10 gün sonra kolit belirtileri oluşturuldu ve günlük krein dozu deneyin geri kalanında sürdürüldü.
Kreatin alan ancak koliti olmayan farelerde hipokampusundaki krein seviyelerinde anlamlı bir değişim ölçülmedi. Ancak koliti olan farelerde krein, sağlıklı beyin aktivitesinin birkaç göstergesini iyileştirdi.
“Takviye, hipokampus krein seviyelerini geri getirdi, nöron bütünlüğünü korudu ve bozulmuş uyarılabilirliği normale döndürdü” biçiminde sonuçlandıran yazarlar bağlantı, kreinin kolitli erkek farelere yönelik yararlarının dişilere göre daha belirgin olduğunu buldu.
Bunun muhtemelen erkeklerde kolitle ilişkili beyin hasarının karşı cinsden daha şiddetli olmasıyla açıklanabileceğini öne süren araştırmacılar, bazı iltihabi koşulların erkek ve dişi beyini farklı biçimlerde etkileyebileceğini ve krein takviyesinin bu sonuçlardan bazılarını önlemeye yardımcı olabileceğini ima ediyor.
“Kolit ötesinde azalmış beyin krein içeriği, nörodejenerasyon, travmatik beyin hasarı ve psikiyatrik hastalıklar dahil olmak üzere sistemik ve merkez sinir sistemi iltihabi bozukluklarıyla ilişkilendirildi” biçiminde açıklayan yazarlar bağlantı, krein ve beyin üzerine yapılan araştırmaların büyük kısmının hâlâ preklinik aşamada olduğunu, dolayısıyla bu takviyenin insanlarda ne kadar etkili olabileceğinin belirsiz kaldığını vurguluyor.
Kemirgenler üzerinde elde edilen ilk bulgulara göre herkes aynı biçimde yararlanmayabilir. Bu yıl başlarında sağlık şirketi Geisinger’in baş tıp görevlisi Jason Mitchell, krein ve beyin sağlığına dair son sonuçların ilginç ancak kesin olarak tanımlanamayacak kadar belirsiz olduğunu söylediği Health vs Hype podcast’inde bağlantı şu sözleri kullandı:
Beynimiz için almanız gereken bir şey dediğimiz veriye sahip değiliz, ancak bunu küçümsemek istemiyorum. Orada bazı çalışmalar var.
Jason Mitchell
İspanya’ddan araştırmacılar şimdi bu listeye bir tanesini daha ekledi. Araştırma bağlantı adlı dergide yayımlandı.
Bu makale Fiona MacDonald tarafından doğrulandı ve Fiona MacDonald tarafından düzenlendi. Sürecimize özen duysak da yalnızca insanız; bir hata fark ederseniz lütfen bize bildirin.
Seja o primeiro a comentar
Desenvolva sua ideia com uma fonte, pergunta ou contra-argumento construtivo.