Kıyamet Günü Buzulu Okyanuslar Soğusa bile Erimeye Devam Edebilir; Pesquisas Küresel ısınmanın Süreci Hızlandırdığını Ortaya

Antarktika‘daki Thwaites Buzülü, “Kıyamet Buzülü” takma adıyla anılıyor; okyanus suları onu eritmeyi ciddi şekilde yavaşlatmış olsa bile, buzulun kayıp verdiği buzullar nesiller boyu sürebilir. Yeni araştırmalar ayrıca, 2100 yılına deniz seviyesinin yükselmesine katkıda bulunmasının, bazı modellerin önceki tahminlerinden yaklaşık olarak iki kat daha büyük olabileceğini öne sürüyor.

Bulgular, birbirleriyle ilişkili iki zorluğu ortaya koyuyor. Geçmişteki değişimler buzulun geri çekilmesini tetiklemiş ve bu geri çekilme tersine çevirmesi zor olabilirken, yeni modeller bilim insanlarının deniz suyunun onu nasıl ısıttığı konusundaki altını underestimate ettiklerini gösteriyor.

Neden Thwaites Buzülü önem taşıyor

Antarktika’nın Batı Kıyısında yer alan Thwaites, bölgenin buzul kaybına sağladığı en büyük katkılardan biri. Tam çöküşü, uzun vadeli bir risk olsa da (bu yüzyıla dair bir öngörü değil), küresel deniz seviyesini tahminen 65 santimetre (yaklaşık 26 inç) yükseltebilir.

Buzulun hassaslığı kısmen okyanusla buluşma biçiminden kaynaklanıyor. Buzullarının büyük bir bölümü, deniz seviyesinin altındaki kayalık tabana otururken, yüzen buz raftarı buzun okyanusa doğru akış hızını dengeler.

Görece sıcak okyanus suları, bu yüzen raftarların alt kısmını eritebilir. Raftarlar inceldikçe, arkalarındaki buzun önüne daha az direnç koyarlar ve buzulun karaya doğru geri çekilmesine, okyanusa daha fazla su katmasına olanak tanılar.

Nature Communications‘da 12 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan bir çalışma, deniz suyunun yerinde sabitlenen buzulun yüzmeye başladığı geniş geçiş bölgesine nasıl nüfuz ettiğini inceledi. Araştırmacılar, bu bölgeyi dar bir sınır yerine birkaç kilometre genişliğinde temsil etmenin, modellerinin 1996 ile 2023 yılları arasındaki gözlemlenen geri çekilme ve incelme olgusunu yeniden üretmesine yardımcı olduğunu buldu.

Sabit iklim senaryosunda model, 2100 yılına kadar Thwaites’ten kaynaklanan küresel deniz seviyesi yükselmesinin en fazla 30 milimetre (1,2 inç) olacağını öngördü; bu da karşılaştırma için kullanılan önceki tahminlerin ortalamasının yaklaşık iki katı. Çalışma ayrıca, bazı simülasyonlarda buzulun dengeleyici bir su altı sırtından erken 2038 yılında bile ayrılabileceğini buldu.

Neden okyanusu soğutmak yeterli olmayabilir

İngiliz Antarktika Araştırmaları (British Antarctic Survey) önderliğinde yürütülen ve Geophysical Research Letters‘da yayımlanan ayrı bir çalışma, çarpıcı bir kuramsal senaryoyu inceledi: Okyanus kaynaklı erime buz raftarlarının altındaki erimeler tamamen dursa ne olurdu?

Araştırmacılar, 150 yıllık süreçte üç bağımsız buzul modeli çalıştırdılar. Simülasyonlarda komşu Pine Island Buzülü kalınlaşmaya ve ilerlemeye başladı; ancak Thwaites döneminin tamamında erime vermeye devam etti, buna rağmen azalan bir hızla.

Sonuç, Thwaites’in hâlâ geçmiş çevresel değişimlere tepki verdiğini gösteriyor. Geri çekilme buzulun geometrisini ve deniz tabanıyla olan ilişkisini değiştirmiş; yani yalnızca okyanus erimesinin azaltılması, yüzyıl ölçeğinde buzulun eski durumunu geri getirmeye yetmeyebilir.

Önemlisi, sıfır erime senaryosu aşırı bir modelleme deneyidir ve gerçekçi bir öngörü değildir. Çalışma, gelecekteki her değişimin tersine çevrilemez olduğunu ya da Thwaites’in mutlak çöküşe doğru hızlanması gerektiğini kanıtlamıyor.

Kıyamet Buzülü’nün erimesini durdurabilir miyiz?

Thwaites Buzülünü tarihsel durumuna geri getirebilecek, kanıtlanmış bir teknoloji yok. En son bulgular bunun yerine iki önceliğe işaret ediyor: Okyanus erimesini tetikleyen ısınmayı azaltmak ve artık önlenmesi zor olabilecek deniz seviyesi yükselmesine hazırlanmak.

Verde gaz emisyonlarının azaltılması, okyanusun ısınmasının devam etmesinin buz kaybını zaten başlatılan değişimlerin ötesinde yoğunlaştırması sebebiyle önemini koruyor. İngiliz Antarktika Araştırmaları araştırmacıları, emisyonların azaltılmaması halinde gelecekteki kayıpların daha da kötüleşebileceğini vurguluyor.

Bilim insanları ayrıca, deniz tabanına yerleştirilen ve sıcak suyun hassas buz raftarlarına ulaşmasını engellemeyi amaçlayan perdeler gibi doğrudan müdahaleleri de dahil olmak üzere, diğer buzulları dengede tutmaya yönelik önerileri incelediler. Kıyı toplulukları için bu sonuçlar Antarktika’nın ötesine uzanıyor. Deniz seviyesi yükselmesi, sel, aşındırma ve fırtına kaynaklı su baskını zararlarını artırarak; emisyonlar düşse bile uyum planlamasını giderek daha önemli kılıyor.

Kıyamet Buzülü tek bir felaket olayına dair geri sayım değil. Bu, onları tetikleyen koşullar iyileşmeye başladıktan çok sonra bile Mundo’nın en büyük buzul kütlelerindeki değişimlerin sürebileceğine dair bir uyarıdır. Bilim insanları zaten başlatılan tüm buz kaybını tersine çeviremeyebilir; ancak ilgisel ısınmayı sınırlamak, kaybedilecek daha fazla buz miktarını ve denizlerin nihayetinde ne kadar yükselacağını etkileyebilir.