Kalıcı Yaz Saati Uygulaması Çocuklar İçin Tehlikeli: Yeni Araştırma

Güneş Saati Uygulaması (DST) her zaman tartışmalı gelmiştir. Amerika Birleşik Devletleri’nde bu tartışma, herkes her sonbaharda saatleri geriye, her baharda öne alırken neredeyse o kadar düzenli bir şekilde yeniden gündeme gelmektedir. Bu yılın başlarında ABD Temsilciler Meclisi, DST’yi kalıcı hale getiren “Sunshine Protection Act” adlı bir yasa tasarısını geçti. Ancak yasalaştırma süreci Temmuz’dan beri pek ilerleyemedi ve saatleri geri alma işlemine birkaç gün kalaız.

Bu, Seattle Washington Üniversitesi’nden (UW) bir biyolog ekibine göre en doğrusudur. Bugün Current Biology dergisinde yayımlanan bir çalışmada araştırmacılar, kalıcı bir DST’nin ülkenin dört bir yanında sayısız çocuğun sabah okula gidişlerinde gereksiz biçimde can güvenliğini risate atacağını savunmaktadır.

“Kalıcı DST, hiçbir zili programı değiştirmeden okul gününü güneşe göre daha erkene çekecek ve milyonlarca çocuğu her yıl haftalarca ya da aylarca karanlıkta sokaklarda ve otobüs duraklarında bırakacak” diyerek çalışmanın ortak yazarlarından ve UW kronobiyoloğu Horacio de la Iglesia sözlerini aktardı.

De la Iglesia ve meslektaşları, çoğu DST tartışmasının akşam saatlerindeki ışık miktarına odaklandığını, ancak sabah erken saatlerdeki sonuçların görmezden gelindiğini açıkladı. ABD’deki çoğu çocuk DST olsa da olmasa okuldan gün batımından önce eve dönüyor; ancak kalıcı bir kayma ülkenin dört bir yanında gün doğumundan önceki yolculukları sıradan bir olgu haline getirebilir. De la Iglesia’nin ekibine göre, Sunrise Protection Act’in yazarları tasarlarını hazırlarken okul gününden önce bu konuları hesaba katmamış.

Araştırmacılar, konuyu incelemek için teorik bir kalıcı DST altında 14 eyaletteki okul başlama saatlerini inceledi ve bunları yerel gün doğumu saatleriyle karşılaştırdı. Gün doğumundan önceki yaklaşık 356 milyon ek okul yolculuğu hesapladılar. Tüm ülkeye yayıldığında, yazarlar iki milyarı aşan gün doğumundan önceki okul yolculuğu tahmininde bulunuyor. Ardından çalışma yazarları, mevcut trafik verilerini gözden geçirerek karanlık sabahların yayaları hedefleyen çarpışma olasılıklarını belirgin biçimde artırdığını tespit etti. Gün doğumundan önceki saatlerde 5 ile 18 yaşları arasındaki kişilerle ilgili ölümcül olayların yaşanması da daha olasıdır.

Bu sonuçlar ülkenin tek bir bölgesinde yoğunlaşmıyor; kuzey ve güney eyaletlerin hepsi etkilenir, ancak Georgia’da muhtemelen ülkedeki en karanlık sabah işe/gidiş yolculukları yaşanır. Yine de kalıcı yaz saati uygulamasının (DST) sosyo-ekonomik açıdan daha fazla çocuk üzerinde olumsuz etkisi olur.

“Kalıcı DST’nin yükünün, büyük ölçüde düşük gelirli ailelere hizmet veren okul kahvaltı programlarına erken katılan, yürüyerek veya otobüsle okula giden ya da okula erken varan çocuklar için en büyük olma ihtimali var,” diyerek çalışmanın ortak yazarı ve UW biyolojisti Guadalupe Rodríguez Ferrante sözlerini tamamladı.

Amerika Birleşik Devletleri böyle benzer bir yasayı bir gün kabul etseydi, Ferrante ve de la Iglesia bunun kalıcı standart zaman (ST) için olması gerektiğini savunuyor. Bu geçiş, karanlık okul sabahlarının güncel sayısını yarıya indirirdi. Kalıcı bir ST aynı zamanda çocukların ve gençlerin biyolojik ve sosyal saatleriyle daha uyumlu olur.

“Hiçbir saat politikası gün ışığından tek bir dakikası bile eklemez; sadece bu ışığın ne zaman kullanılabilir olduğunu değiştirir,” diyor de la Iglesia. “Kalıcı DST, sabahları çocukların okula gittiği bir saatlik ışığı sabahdan alıp akşama taşıyor.”

Ancak bunların hiçbiri yetmiyormuş gibi, çalışmanın yazarları, tarihsel örneğin “Sunshine Protection Act”in (Güneş Koruması Yasası) bir türlü hayata geçmemesini sağlayacağını iddia ediyor.

“Amerika Birleşik Devletleri bunu daha önce denedi,” diyor Ferrante, Ocak 1974’te yürürlüğe giren yıl boyu DST’ye atıfla.

Geçiş, büyük ölçüde çocukların okula gitmesi kaygıları nedeniyle bir yılı bile sürmedi.