İndriler, operacı şarkıcılarla paylaştığı seslendirme tekniğini kullanıyor

Madagaskar’ın yağmur ormanlarında yaşayan ve dünyada söylenebilen tek lemür türü olarak bilinen indrilerin (Indri indri), operacı şarkıcıların kullandığına benzer bir seslendirme stratejisi geliştirdiği belirlendi. İngiltere’deki Warwick Üniversitesi’nden araştırmacıların bugün PLOS Computational Biology dergisinde yayımladığı çalışma, bu maymunların yüksek sesli çağrılarını nasıl ürettiklerini ve insan şarkıcılarıyla paylaştıkları sürpriz benzerlikleri ortaya koyuyor.

Puslu ve acil durum sirenini andıran keskin çağırmalarıyla dikkat çeken indriler, ağaçlar arasında sallanırken bu sesleri çıkarıyor. Araştırmacıların bulgularına göre bu seslerde insanlara şaşırtıcı derecede benzeyen bir unsur bulunuyor ve türün iletişim kurma biçimi hakkında yeni ipuçları veriyor.

Ses tonu yükseldikçe ağız daha geniş açılıyor

Araştırmacılar, indrilerin yüksek notalara ulaşırken operacı şarkıcıların kullandığına benzer bir teknik uyguladığını tespit etti. Lemürler, ağızlarını açma hareketlerini şarkılarla koordine ediyor; şarkının tonu ne kadar yüksekse, o sesi söylerken ağızlarını o kadar geniş açıyorlar. Bu bulgular bugün PLOS Computational Biology dergisinde yayımlanan bir çalışma ile kamuoyuna duyuruldu.

Endişe veren ve karmaşık şarkıları sayesinde büyük mesafelere ulaşabilen indrilerin bu sesleri, sosyal grup içindeki bağları güçlendirirken komşu gruplara da uzak durma sinyali veriyor. Kalın yağmur ormanında tehlike işaretlerini iletmesi gereken hayvanlar için sesin uzaması kritik önem taşıyor.

Ses mühendisliği: Formant akortlama tekniği

Bu arada insan şarkıcıları da sesin uzaklara ulaşmasını sağlayabilecek gürültüler çıkarabiliyor. Şarkıcılar, şarkının tonu yükseldikçe ses yolunun yankılı frekanslarıyla ve sesin harmonikleri ile uyum sağlamak ve sesi güçlendirmek için ağızlarını açmaları konusunda eğitiliyor. Ses mühendisliği olarak adlandırılan bu süreç, indriler için de benzer bir amaca hizmet ediyor olabilir.

Araştırmacıların açıklamasına göre bu durum, sesin uzayıp uymadığı arasındaki farkı belirleyebilir ve böylece kalın ormanda tehlike sinyallerini iletmesi gereken hayvanlar için büyük önem taşıyor. Bu süreç, indrilerin de benzer bir işlevi yerine getirdiğini düşündürüyor.

“İndrinin şarkısındaki her ses tonu yükselişinde, ağızının kare kare daha geniş açıldığını görebiliyoruz. Bu, genellikle eğitilmiş insan şarkıcılarıyla ilişkilendirdiğimiz, ses ile beden arasındaki ince ayarlı koordinasyon; ormanın tepesinden bir lemürün şarkı söylemesiyle pek bağlantılı değil.”

Chiara De Gregorio — Çalışmanın ortak yazarları ve Warwick Üniversitesi araştırma görevlisi

Bu beyan, türler arası benzerliklerin ne kadar derin bir biyolojik temele sahip olabileceğine dair önemli ipuçları sunuyor.

Vahşi doğadan kare kare analiz

Araştırmacılar, çalışmada 19 vahşi indrinin 83 video kaydını analiz ederek sahadaki ses kayıtlarını işaretlemesiz hareket takibi teknolojisiyle birleştirdi. Üst ve alt dudak pozisyonunu kare kare takip eden ekip, ağız açılışındaki değişimleri ses frekansındaki değişimlerle karşılaştırdı. İndrilerin ormana daha yüksek tonlu sesler yansıtmak için ağızlarını daha geniş açtığını gözlemiş.

Araştırmacıların kullandığı işaretlemesiz pozisyon tahmini tekniği, vahşi doğada kaydedilen görüntüler üzerinden hem indrilerin çıkardığı sesleri hem de onların arkasındaki fiziksel hareketleri incelemeye olanak tanıdı.

“Vahshi doğada kaydedilen görüntülere işaretlemesiz pozisyon tahmini uygulamamız, bize sadece indrilerin çıkardığı seslerle değil, onların arkasındaki fiziksel hareketlerle de ilgilenmemizi sağladı. Yüzün ve ağızın bir hayvan şarkı söylerken nasıl hareket ettiğini kare kare incelemeye ve bu hareketleri doğrudan ses tonundaki değişimlerle ilişkilendirmeye olanak tanıdı. Bu, yalnızca sesi dinleyerek yakalayamayacağınız bir şey.”

Filippo Carugati — Çalışmanın ortak yazarları ve Torino Üniversitesi doğal tarihçisi

Bu yaklaşım, seslendirme hareketlerinin detaylı biçimde analiz edilmesine olanak tanıdı.

Tekillik evrimi: 74 milyon yıllık ortak atadan miras mı?

İnsanlar ve indriler son olarak yaklaşık 74 milyon yıl önce yaşayan bir ortak ata paylaşıyor. Araştırmacıların açıklamasına göre bu, iki tür arasındaki seslendirme üretimindeki benzerliklerin muhtemelen yakışık evrimi (convergent evolution) sonucunda ortaya çıktığını gösteriyor; yani aynı çözüm, derin evrimsel zaman içinde bağımsız biçimde gelişmiş olabilir.

Bu bulgu, operacı şarkıcılarla lemürler arasındaki sürpriz benzerliğin ardındaki biyolojik temeli daha iyi anlamaya yardımcı oluyor ve türlerin birbirinden bağımsız olarak nasıl benzer çözümlere ulaşabildiğine dair önemli bir perspektif sunuyor.