Dünya, rekor seviyede sıcaklıklara ulaşabilecek bir El Niño olayı ile karşı karşıya. Yeni bir araştırmaya göre, bu ve diğer güçlü El Niño olayları, geçmişte görülenlerden çok daha yoğun ve insan kaynaklı iklim değişikliğinin bir sonucu. Bu önemli bulgu, bilim camiasında büyük yankı uyandırdı.
Brown Üniversitesi’nin İleri Düzey Çevre ve Toplum Enstitüsü Direktörü olan iklim bilimci Kim Cobb, araştırmaya dahil olmamasına rağmen, elde edilen verilerin “bu etkili doğal iklim döngüsünün nasıl değiştiğini anlamak için kritik bir parça” olduğunu belirtiyor. Cobb’a göre, farklı iklim modelleri bu konuda çelişkili sonuçlar vermekteydi. Ancak, fosilleşmiş mercanlardan elde edilen fiziksel kanıtlar, iklim değişikliğinin El Niño olaylarını güçlendirdiği argümanını destekliyor.
Araştırmanın odak noktası, Galápagos Adaları‘nın bulunduğu Doğu Tropikal Pasifik bölgesindeki mercanlardı. Çalışmanın ortak yazarı olan Michigan Üniversitesi iklim bilimcisi Julia Cole, “El Niño’nun en güçlü etkilerini gösterdiği bölgenin merkezinde yer alıyor” diyor.
Normal şartlarda, tropik Pasifik boyunca esen rüzgarlar, batıdaki Endonezya ve Avustralya açıklarında sıcak suyu biriktirirken, Güney Amerika kıyı şeridindeki soğuk suyun yükselmesine olanak tanır. El Niño sırasında ise bu rüzgarlar zayıflar ve sıcak su doğuya doğru hareket eder. Bu durum, bölgedeki suları normalden 1 ila 2 derece daha sıcak hale getirir. Güçlü bir El Niño yılında ise bu değerler 2 derecenin üzerine çıkabilir. Tahminlere göre, bu yılki olayda sıcaklıklar 3 derece üzerinde olabilir.
Bu sıcaklık değişiklikleri, atmosferdeki ısı dengesini etkileyerek küresel rüzgar kalıplarını değiştirir ve kuraklıktan yangınlara kadar çeşitli etkilere yol açabilir. Bu nedenle, El Niño’nun nasıl değiştiğini anlamak ve gelecekteki etkilerini tahmin etmek büyük önem taşıyor.
Mercanlar, yaşadıkları suyun sıcaklığına bağlı olarak büyüme bantlarında dolaylı bir kayıt bırakır. Bu bantlar, ağaç halkları gibi incelenerek geçmiş dönemlere ait bilgiler elde edilebilir. Stronsiyum elementi, mercanın kalsiyum yerine kullanabileceği bir elementtir ve genellikle daha soğuk sularda görülür. Ayrıca, mercandaki oksijenin farklı izotoplarının oranı da su sıcaklığına bağlı olarak değişir.
Cole ve ekibi, yıllarca süren araştırmalar sonucunda, en az birkaç on yıllık verilere sahip olan fosilleşmiş mercan parçalarını Galápagos Adaları’nın plajlarında buldu. Bu örnekler, geçmişe ait “pencereler” sunuyordu.
Araştırmacılar, elde ettikleri verileri bir araya getirdiklerinde, ilk başta şüpheyle yaklaştı ancak zamanla net bir eğilim fark ettiler. Daha fazla veri analizi yapmaya karar verdiler ve sonunda, son 40 ila 50 yıldaki El Niño olaylarının, önceki yüzyıllardaki olaylardan ve insanlığın fosil yakıt kullanımının başlamasından bu yana görülenlerden daha yoğun olduğu sonucuna vardılar.
Cole’a göre, elde edilen veriler, “son bir asırdaki kayıtlarımıza dayanarak, geçmişte görülmeyen bir durumun yaşandığını” gösteriyor. Ancak, tam olarak iklim değişikliğinin El Niño’yu nasıl güçlendirdiği henüz net değil. Bazı iklim modelleri, okyanus yüzeyinin ısınmasıyla birlikte “doğu Pasifik’in batı Pasifik gibi görünmeye başlayabileceği” ve bu durumun ENSO döngüsünü etkileyebileceği yönünde öne sürüyor.
Gelecekte El Niño’nun daha da güçlenip güçlenmeyeceği henüz bilinmiyor, ancak bilim insanları iklim modelleri kullanarak bu konuda çalışmalar yürütüyor. Cobb ise, “elde edilen kanıtların birikmeye başladığını” ve hükümetlerin savunmasız bölgelerin hazırlıklı olması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, araştırmacılar, fosil yakıtlara bağımlı enerji sisteminden uzaklaşmanın önemini de belirtiyor.
Cole, “davranışlarımızın sonuçlarını daha iyi anlamamıza yardımcı olmak için iklim değişikliğinin neden olduğu bu durumun farkında olmamız gerekiyor” diyor.
Kaynak: Scientificamerican
