Güçlü baba güvercinler zor zamanlarda daha fazla sorumluluk üstleniyor

Teknik Üniversitesi (TUM) araştırmacılarının Royal Society Open Science dergisinde yayımladığı çalışma, besin kıtlığının yaşandığı durumlarda erkek güvercinlerin yumurta kuluçkaya yatma süresini uzatarak dişilere beslenmeleri için ek zaman tanıdığını ortaya koydu. Münih merkezli üniversiteden bilim insanları, kuşların çevre koşullarına nasıl uyum sağladığını ve bu uyumun popülasyon yönetimine nasıl yansıdığını inceledi.

Araştırmaya göre güvercin ebeveynler, yuvaları neredeyse kesintisiz şekilde ısıtıp korumak için iş bölümünü esnek biçimde yapıyor. Dişiler, besin yeterliliğinden bağımsız olarak yumurta yumurtadan çıkmadan önce kuluçkanın büyük kısmını üstleniyor; bu çaba yalnızca onların enerji rezervleriyle sınırlanıyor.

Erkek güvercinler açlığa dengeli biçimde yanıt veriyor

Araştırmada, besinin kolayca sağlandığı durumlarda dişilerin zamanlarının yüzde 81’ini yuvalarda geçirirken, erkeklerin payı ancak yüzde 17’ye ulaşıyordu. Besin kısıtlandığında ise enerji rezervleri düşen dişiler kuluçka çabalarını yüzde 75’e indirdi. Erkekler ise paylarını yüzde 22’ye çıkararak bu açığı kapattı. Böylece besin yeterliliğinden bağımsız olarak yuvalarda geçirilen toplam süre neredeyse değişmeden korundu.

Bilim insanları, üç şehirde besin verme yasağı uygulanan toplam 75 güvercin yuvasını inceledi. Besin verme yasağı, kentsel güvercin popülasyonlarının büyük ölçüde insan kaynaklı besinle beslendiği gerçeğini tanıyan şehirlerin ve belediyelerin güvercin nüfusunu azaltmak için sıkça kullandığı yaygın bir araç.

Araştırmaya katılan iki grup arasında belirgin farklar vardı. Birinci grup, güvenilir bir besin tedarikine sahip yönetilen güvercin uçarılarında (kafeslerinde) yaşayan kentsel güvercinlerden oluşurken, ikinci grup ise kilise çatıları ve saçakları gibi binaların içinde özgürce yuva kuruyor ve beslenmek için başka yerlere bağımlıyordu.

Kuluçka davranışları ağırlık sensörleriyle izlendi

Ebeveyn kuşların kuluçka davranışlarını ve fiziksel durumunu en az rahatsızlıkla izlemek için araştırma ekibi, ağırlık değişikliklerini otomatik olarak kaydedecek şekilde yuvaların altına ağırlık sensörleri yerleştirdi.

Ağırlık verileri, yeterli besine erişimi olan dişilerin, besin verilmeyen kontrol grubundaki dişilerden yaklaşık 35 gram (1,2 ounce), yani yüzde 10 daha ağır olduğunu ortaya koydu. Bilim insanları, bunu besin yeterliliğindeki farklardan kaynaklanan değişen enerji rezervlerinin bir göstergesi olarak yorumladı.

Erkekler arasında anlamlı bir ağırlık farkı bulunamadı; çünkü az miktarda kuluçka yapan erkekler, besin verme yasağı nedeniyle beslenmek için başka yerlere ayıracak daha fazla zamana sahipti. Bu nedenle besin kıtlıkları başlıca dişileri etkiledi.

Kentsel güvercinler için besin yasağının anlamı

Araştırmanın baş yazarı ve TUM’un Kara Ekolojisi Kürsüsü’nde araştırma görevlisi olan Brandon Mak, “Çalışmamız, besin kısıtlamasının güvercinlere nasıl etki ettiğini gösteriyor. Hatta olumsuz koşullar altında bile güvercinler, yavrularını başarıyla yumurtadan çıkarabiliyor” dedi. Eklenenlere dikkat çeken Mak, “Bunun sonucunda, yumurtadan çıkan genç güvercinler daha sonra kendi beslenmelerini sağlamak için yeterli besini bulmakta zorlanabilir ve bunu takiben büyük topluluklar içinde açlıktan ölebilir.” ifadesini kullandı.

Bu bağlamda, üreme döngüsünün daha erken aşamalarında etki eden, örneğin yumurta düzenli olarak taklit yumurtalarla değiştirilmesi gibi önlemler, güvercin popülasyonlarını kontrol altında tutmanın daha hayvan refahına uygun bir yolu.

Brandon Mak, TUM Araştırma Görevlisi ve Çalışmanın Baş Yazarı

Çalışmanın kıdemli yazarlarından TUM Kara Ekolojisi Profesörü Wolfgang Weisser, “Kentsel hayvanlarla yaşamak, onlara dair duygularımızdan bağımsız olarak, onların nüanslı davranışlarına dair daha derin bir anlayış gerektiriyor” dedi. Weisser, güvercin yönetiminin nasıl uygulandığı tartışmalı olduğunu belirterek, “Güvercin yönetimi, nasıl yapıldığı tartışmalı. Hayvanlarla etkileşimlerimiz, ortamlarını değiştirme gibi önlemler de dahil olmak üzere, daha etkili tür özgü önlemleri içeren ve daha bilinçli biçimde yapılmalı.” şeklinde konuştu.

Araştırma, Brandon Mak ve arkadaşları tarafından “When the going gets tough, the dove gets going: feral pigeons maintain nest attendance rates during food shortages with asymmetrical biparental care” başlığıyla Royal Society Open Science dergisinde yayımlandı. Çalışmanın tam metni DOI: 10.1098/rsos.261123 numaralı bağlantıdan erişilebilir.