Homeopatik sulular gerçekten işe yarıyor mu, yoksa para mı yakıyoruz?

[Kemal Arslan]

Arkadaşlar kafama takılan bir şey var, danışmak istedim. Son zamanlarda eczanede ya da internette homeopatik ürünler çok gözümün önüne geliyor; ‘su hafızası’, ‘vücuda enerji verir’ diye pazarlanan o şişecikler. Ailede büyükler ‘bunlar doğal, yan etki yapmaz, al’ diyor, bir arkadaşım da migren için sürekli 30C’lik bir şey içiyorum diye övünüyor.

Ben de merak ettim de; bu sululara o kadar para döküyoruz ya, gerçekten bir etkisi var mıdır yoksa hepsi salaklık mı? Bilimsel olarak mantıklı mıdır bu iş, yoksa ben mi aptal yerine konuyorum? Bir de ‘homeopati doğal, kimyasal değil’ derler ama ben o suluları bir kere bile aktif madde kalmayacak kadar seyreltirlerse içindeki su dışında bir şey kalıyor mu ki? Açıkçası kafamı kurcalayan da tam olarak bu, mantıksal açıdan nasıl açıklanabiliyor bu iddia?

🔬 Laboratuvar: AmScope 40X-1000X Trinoküler Biyolojik Mikroskop | Çalışma Odası

[Bilge Bayındır]

Reis, sorun çok yerinde, ben de yıllardır bu konuyu takip ediyorum, üstelik laboratuvar ortamında çalışan biri olarak insanın içini karartan bir tarafı var konu. Önce en basitinden başlayayım: o ’30C’ ya da ‘200C’ diye yazılan sayılar aslında ne demek biliyor musun? Her C basamağı 1’e 100 seyreltme demek. Yani 30C’ye geldiğinde başlangıçtaki maddenin bir molekülü bile kalmaması lazım. Avogadro sayısı 10⁺²³ civarındadır, senin 10⁺⁶⁰ ya da 10⁺¹²⁰ gibi dilüvasyonlara çıkınca dünyadaki bütün sulara o kadar karıştırırsın ki, teorik olarak bir bardak suda aradığın o aktif molekülü bulma ihtimalin sıfıra yaklaşıyor. Yani pratikte şişenin içindeki sıfır, tamamen sıfır.

‘Su hafızası’ kısmına gelirsek; evet, bu teoriyi savunanlar var ama modern fizik bunu bir türlü doğrulamadı. Su molekülünü birbirine bağlayan hidrogen bağları pikosaniye seviyesinde (10⁻¹² saniye) kırılıp yenileniyor. Yani o ‘bilgi’ diye tutundukları yapı, saniyenin trilytte birinde ortadan kalkıyor, suyun içinde saklayabileceği hiçbir iz bırakmıyor. Termodinamik açıdan da bu kadar düzenli bir ‘hafıza’ oluşturmak entropiye aykırı, doğal olarak sistem dengeye ulaşmaya çalışıyor. Kuantum decoherence süreleri de aynı şekilde o iddia edilen ‘iz’in yaşayamayacağı kadar kısa.

En güzeli de şuraya geliyor: Bu arada placebo etkisi gerçekten real bir şey, yani birinin ‘iyileştim’ demesi ilacın işe yaradığı anlamına gelmiyor, beynin beklenen etki üretmesi. Ama ‘hastalığı tedavi ediyor’ iddiası klinik denemelerde tutmuyor, bunu Cochrane ve çok sayıda randomize kontrollü çalışma gösterdi, placebo ile farkı yok.

Pratik tavsiye de vereyim, alım yapacaksan şuna dikkat et: Ürünün etiketinde aktif madde kısmında ‘su’ ya da çok yüksek dilüvasyon (10⁻³⁰ ve üstü) yazıyorsa, o evren homeopatik üründür, içinde etkili madde yok demektir. Türkiye’de TİTCK (eski adıyla TÜİK) kaydı var mı bak, AB/EMA veri tabanından da sorgula. Kaydı olmayan, ‘kayıtlı tıbbi ürün’ etiketi taşımayan şeyi içmek hem paranı yakmak hem de güvenliği bilinmeyen bir şeyi vücuduna almak demek. Homeopati Türkiye’de aslında ‘homeopatik ürün’ statüsünde satılabiliyor ama bu ‘işe yarar’ demek değil, ‘kaydedilmiş’ demek; ilaç gibi klinik etkinlik kanıtı zorunlu değil. Yani kısırlık, diyabet, enfeksiyon gibi gerçek hastalıklarda bunlara güvenip gerçek tedaviyi ertelemek tehlikeli. İnce iş, para vermeden önce iki kere düşün.

"Dijitalleştirilmiş Vesika Sayısı: 1.450+ Belge | OCR Metin Tarama Hazır"

[Yazar]

Yazılar