Bulut tohumlama (yapay yağmur) depremi veya fırtınayı tetikler mi

[Leman Çetin]

Arkadaşlar, konuyu direkt teknik omuza basarak açmak istiyorum, çünkü literatürde “yapay yağmur depremi/fırtınayı tetikler” iddiası genelde korelasyon ile kausaliteyi karıştıran anekdotlarda sıkışıp kalıyor. Sorum şu: bulut tohumlamasında kullanılan gümüş iyürür idid (AgI) taneciklerinin nukleasyon enerjisi ile yer kabuğundaki tektonik gerilme birikmesini ilişkilendiren, nicel bir mekanizma gerçekten var mı? Yani teorik olarak bir bölgeye saniyede kaç ton AgI veya sıvı CO2 püskürtülürse, yeraltı suyu seviyesindeki pore basıncı değişimi (effective stress prensibiyle) fay hatlarını tetikleyebilecek eşiğe yaklaşır? Hangi jeolojik parametreler (fay kayma gerilmesi, porozite, su geçirgenliği) bu hesaplamada kritik? Fırtına tarafında ise; istatistiksel olarak tohumlama sonrası konvektif stabilite kaybı ile doğal siklon/travma sıklığı arasında anlamlı bir korelasyon gösteren, hakemli bir çalışma var mı yoksa bu yine kafein-ankestez iddiası

[Yazar]

Yazılar