Dünyanın En Büyük Yarasalarının Bir Kısmı Küçülüyor

Büyük yarasalar artık eskisi kadar iri hayvanlar değil.

Yarım metreye kadar uzanan derimsi kanat açıklığıyla meyve yarasaları —bazıları uçan tilkiler olarak adlandırılır— biraz da bir fantezi romanından çıkmış gibi görünür. Uçan tilkiler dünyanın en büyük yarasalarını içerse de, Madagaskar’daki bir türün küçüldüğü bildiriliyor; araştırmacılar 29 Ekim’de Journal of Mammalogy dergisinde bunu açıkladı. İnsanların avlanması bunun nedeni olabilir.

Yarasaların küçüldüğüne dair ilk ipuçları, Chicago’daki Field Museum’un bilimsel koleksiyonlarından geldi. Müze araştırmacıları —uçan omurculusu ekolojisti Emily Cornelius Ruhs ve koruma biyoloğu Steven Goodman— Madagaskar uçan tilkilerinin (Pteropus rufus) muhafaza edilmiş örnekleri hakkında tuhaf bir şey fark etti.

“Koleksiyondaki [uçan tilkilerin] son yıllarda Madagaskar’da [saha bilim insanları]nın yakaladıklarından çok daha büyük göründüğünü düşündük,” diyor Ruhs.

Yeni örneklerin gerçekten eski örneklerden küçük olup olmadığını görmek ve bunun nedenini anlamak için araştırmacılar yarasaların detaylı ölçümlerini almaya başladı. Ekip, dokuz müzede saklanan toplam 121 örnek üzerinde kafatası ve dişlerin 12 farklı özelliğinin ölçümlerini kaydetti. Örnekler bugüne kadar 150 yıldan fazla bir süre içinde toplandı.

1980’lerden önce toplanan yarasaların kafatasları, 1980’lerden sonra toplananlara göre ortalama 3,6 milimetre, yani yaklaşık yüzde 6 daha uzundu. Küçüldüğüne dair olası nedenler arasında iklim değişikliğinin etkileri veya yaşam alanlarının kaybı sayılabilir. Ancak küçüldüğü dönemin zamanlaması, aynı zamanda uçan tilki avının ticarileşmesiyle de örtüşüyor.

Chicago’daki Field Museum’daki iki uçan tilki örneği, türün beden boyutundaki düşüşü gösteriyor. Sağda 1948’de toplanmış bir yaras var. Soldaki daha küçük yaras 1995’te toplanmış.

Field Museum

“Yarasalar Madagaskar’da belirli köylerde ve kültürlerde avlanıp yeniyor,” diyor Ruhs. 1980’lere kadar hayvanlar çoğunlukla yalnızca bir ailenin veya küçük bir topluluğun beslenmesini sağlamak için çok küçük ölçekte avlanıyordu. Ancak o dönemde insanlar pazarlarda ve restoranlarda daha çok yarasav satmaya başladı.

Avlanma baskısı arttıkça, popülasyonun en büyük yarasaları, Ruhs’a göre “en iyi getiriyi sundukları için” seçici biçimde hedef alınmış olabilir.

Daha küçük boyutunun popülasyon üzerinde uzun vadeli etkileri olabilir, diyor İngiltere’deki Bath Üniversitesi’nden koruma biyoloğu Emma Stone. “Türler çevrelerine özgün biçimde uyumlaşmıştır ve uyumlaşma binlerce yıl sürer,” diyor. İnsan baskılarından kaynaklanan hayvanların fiziksel özelliklerindeki veya uyumlaşmalarındaki değişimler, yarasaların çevresel, iklimsel veya hastalık kaynaklı streslere tepki verme kapasitelerini azaltabilir.

Yarasaların popülasyonu da azaldı. Erken 2000’lerde Madagaskar’da yaklaşık 300.000 Madagaskar uçuşan tilki yarası olduğu tahmin ediliyordu. Araştırmacılar, o günden beri sayının iki üçlüğüne düştüğünü tahmin ediyor. Yeni bulgular, yarasaların küçülen bedenlerinin tür genelinde koruma riskleri için bir işaretçi olabileceği endişesini artırıyor. Yarasaların genetiği üzerine gelecekte yapılacak çalışmalar, araştırmacılarına modern popülasyonların nasıl ilerlediğini gösterebilir, diyor Ruhs. Meyve yaraslarının başka türleri de Madagaskar’da avlanıp yeniyor, diye not düşüyor Ruhs; dolayısıyla benzer bir küçülmenin bu türlerde de olup olmadığını görmek ilginç olabilir.

“Bunlar insanlar için önemli besin kaynakları. Ancak [avlanmalarını] biraz daha iyi yönetmenin yolunu anlamak için söylenecek bir şey olduğunu düşünüyorum,” diyor Ruhs. “Bu popülasyon iyi gitmiyorsa, orada yaşayan insanların ihtiyaçlarını karşılayıp aynı zamanda türü de nasıl koruyabiliriz?”