Monde genelinde büyük şehirlerin çökme hızları uydu verileriyle ölçüldü

Auteur / Éditeur: Cem Yıldız•12 Ekim 2026

✓ Vérifié éditorialement

465 ülke ve 107 şehrin yer hareketleri, 2014-2023 yılları arasında toplanan yüksek çözünürlüklu uydu verileriyle analiz edildi. Bu çalışmalar, karaların yavaşça alçalması olarak bilinen “karasal çökme” olgusunun küresel ölçekdeki dinamiklerini ortaya koyarak politika yapıcıların risklerin nerede yoğunlaştığını belirlemesine olanak tanıyor.

Karasal çökme, binaların temellerine ve drenaj ile kanalizasyon sistemlerine zarar verebilir ve sel riskini artırabilir. Ancak bu konudaki bilgiler sınırlı kaldığı için politika yapıcıların risklerin yoğunlaştığı yerleri tespit etmesi ve acil müdahalenin gerekli olduğu alanları belirlemesi zorlaşıyor.

Bu alandaki önceki değerlendirmeler genellikle farklı yöntemler veya zaman dilimleri kullanmış ya da yalnızca küçük sayıda şehre odaklanmış; bu durum küresel karşılaştırmaları zorlaştırmıştı. Shengli Tao, Xie Hu ve arkadaşları, 2014-2023 yılları arasında toplanan yüksek çözünürlüklu uydu verilerini kullanarak 107 ülkede yer alan 465 şehrin hareketini ölçtü.

Araştırmacıların bulguları, Nature Cities dergisinde yayımlandı. phys-org sitesinde yayımlanan habere göre, çalışmada Meksika’nın başkenti Mexico City’in bazı bölgelerinde en hızlı yerel çökme kaydedildi; burada yıllık yaklaşık 217 mm (yılda 8.5 inç) oranında alçalma görülürken, şehrin tamamındaki ortalaması 8 mm’ye (0.3 inç) denk geldi.

Meksika’daki Torreón şehrinde ise yılda yaklaşık 17 mm (0.7 inç) çökme gözlemlendi. Bölgesel düzeyde en şiddetli çökme hızları Asya’da kaydedildi; burada Medan (yılda yaklaşık 33 mm / 1.3 inç), Endonezya’daki Bandung (22 mm / 0.9 inç) ve İran’daki Isfahan (11 mm / 0.4 inç) en yüksek şehir geneli ortalamasını gösterdi.

Boston, New York, Londra, Pekin, Tokyo, Seul, Sidney, Montevideo ve Napoli gibi şehirlere yıllık hareket genellikle stabildi; tahmini çökme ve yükselme hızları 0.1 ile 1.9 mm arasında (0.004 ile 0.075 inç) değişti. Ölçümlerin küçük olması nedeniyle bu sonuçların dikkatle yorumlanması gerektiği vurgulandı.

Araştırmacılar, dokuz yıllık çalışmanın büyük şehirlerin yerel göreli çökmesine odaklandığını, idari sınırların ötesindeki alanları hariç tutabileceğini ve zemin istasyonu kapsamının seyrek olduğu yerlerde daha büyük belirsizlik içerdiğini belirtti. Süreklilik gösteren izleme, bu eğilimlerin sürüp sürmediğini doğrulayabilir ve hedefe yönelik müdahalelere destek olabilir.

A global view of urban land subsidence and its changing trajectories

Shengli Tao, Nature Cities (2026)