Çocuklarda Zihinsel Sağlık Sorunları ile İlişkili Olan Sadece Kediler Olduğu Görüldü: Yeni Çalışma

Ebeveynler, çocuklarının fiziksel ve zihinsel sağlığını desteklemek için sürekli çaba gösterir; bu, karate derslerine götürmekten, çocuğa sürekli sebze yedirmeye veya CoComelon videolarını izletmekten, hatta sayısız aktiviteye katılmaya kadar birçok farklı şekilde kendini gösterebilir. Evcil hayvan sahiplenmek de yaygın bir uygulamadır, ancak evcil hayvan dostluğunun çocukların sağlığı üzerindeki faydaları hakkında bilimsel kanıtlar var mı? 2025’te yapılan yeni bir çalışma, 7 ila 8 yaş arasındaki gençlerde bu etkileri araştırmaya odaklanmıştır ve şaşırtıcı sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmaya göre, kediler çocukların zihinsel sağlığı ile daha fazla ilişkilidirken, diğer evcil hayvanlar (tavşanlar, sürüngenler veya amfibiler gibi) tam tersi bir etki göstermektedir.

Duygusal bağların oluşumu, sosyal gelişim için kritik öneme sahiptir. Bu bağ sadece çocuk ile bakım veren kişi arasında olmak zorunda değildir; aynı zamanda bir çocuk ile bir hayvan dostu arasında da kurulabilir. Bu nedenle, bir evcil hayvan, çocuğun şefkatini artırmanın yanı sıra sorumluluk duygusunu ve ahlaki değerlerini de geliştirebilir. Ayrıca, evcil hayvanlar çocukların sosyal becerilerini geliştirerek, sözel olmayan ipuçlarını anlamalarına ve daha yapıcı davranışlar sergilemelerine yardımcı olabilir. Ancak, bazı önceki çalışmalar kesin sonuçlara ulaşamamıştır.

İspanyol araştırmacılar, 2000’lerin başlarında, İspanya’nın yedi farklı bölgesindeki yaklaşık 1900 anne-çocuk çiftini içeren “Çevre ve Çocukluk” (INMA) projesini başlatmıştır. Bu proje başlangıçta çocukların gelişimi üzerindeki çeşitli çevresel faktörlerin etkilerini incelemeyi amaçlamış, ancak daha sonra evcil hayvan sahipliği gibi diğer konuları da araştırmaya başlamıştır. Çalışmada, ebeveynlerin sosyodemografik verileri, hamilelikten itibaren toplanan tıbbi kayıtlar ve düzenli takip ziyaretlerinde uygulanan anketler kullanılmıştır. Ebeveynler, çocukları 7-8 yaşındayken davranış tarama anketi doldurmuşlardır. Bu anketlerde duygusal belirtiler, davranış sorunları, hiperaktivite, akran ilişkileri ve prososyal davranışlar gibi konulara odaklanılmıştır.

Çalışmaya katılan ailelerin yaklaşık dörtte biri her zaman bir evcil hayvana sahipti; bunların çoğu köpek veya kediydi. Araştırma sonucunda, 4-5 yaşlarında kedi sahibi olmanın hem içe dönük (depresyon veya anksiyete gibi) hem de dışa dönük (davranış sorunları ve sosyal normlara aykırı davranışlar) sorunların riskini artırdığı görülmüştür. Buna karşılık, köpek, kedi veya kuş dışında “diğer” hayvanlara sahip olmanın, içe ve dışa dönük sorunların riskini azalttığı gözlemlenmiştir. Diğer evcil hayvan senaryolarında ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Araştırmacılar, bu sonuçları açıklamak için çeşitli hipotezler öne sürmüşlerdir. İlk olarak, duygusal bağların 18 yaşına kadar tam olarak gelişmediği ve bu nedenle evcil hayvanların faydalarının daha sonra ortaya çıktığı düşünülmektedir. Ayrıca, küçük boyutlu evcil hayvanlar (kemirgenler, balıklar, sürüngenler) ile insanlar arasındaki duygusal bağın, daha büyük hayvanlara göre daha zayıf olabileceği belirtilmiştir. Öte yandan, “diğer” hayvanların genellikle çocuklara uygun olduğu ve bakımlarının daha kolay olduğu düşünülmektedir. Ayrıca, evcil hayvan sahiplerinin aktiviteleri de önemli olabilir; kediler genellikle dışarıda egzersiz yapmayı teşvik etmezken, köpekler gibi diğer hayvanlar egzersizi teşvik edebilir.

Ancak, bu sonuçların yanıltıcı olabileceği ve ebeveynlerin evcil hayvan seçiminde oynadığı rolün de dikkate alınması gerektiği unutulmamalıdır. Bu, gözlemsel bir çalışma olduğundan, neden-sonuç ilişkisi kurulamaz ve araştırmacılar sadece spekülasyon yapabilirler. Ayrıca, kedilerin “toksoplazmoz” adı verilen bir enfeksiyon taşıyabileceği ve bu durumun çocukların bilişsel yeteneklerini ve zihinsel sağlığını olumsuz etkileyebileceği de belirtilmiştir. Araştırmacılar, “Verilerimiz, erken yaşta evcil hayvan sahipliği ile çocukların zihinsel sağlığı arasındaki karmaşık ilişkiyi vurgulamaktadır” şeklinde sonuçlandırmışlardır.

Bu çalışma, “Pediatri Dünyası Dergisi”nde yayınlanmıştır. Bu makale, Rachel Garner tarafından kontrol edilmiş ve Clare Watson tarafından düzenlenmiştir. Ancak, insan olarak hata yapma ihtimalimiz her zaman vardır. Eğer bir hata tespit ederseniz, lütfen bize bildirin.