“Bu dikkat çeken tür, yeni bir mantar familyası olan Dianjunaceae’yi temsil ediyor ve aşırı mantar beden formlarının evrimine dair nadir bir pencere sunuyor,” dedi Çin’deki Kunming Botanik Enstitüsü’nün Varyeteler Bankası’nda doçent ve çalışmanın corresponding (uygulama) yazarı Dr Indunil C Senanayake, çalışma Frontiers in Fungal Biology dersinde yayımlandı.
“Bu keşif, Doğu Asya ormanlarında keşfedilmeyi bekleyen ne kadar çok mantar biyoçeşitliliği olduğunu gösteriyor.
Çin’in Ormanlarında Gizli Bir Değer Mantar
Kunming Botanik Enstitüsü’nden araştırmacılar, Yunnan’daki birkaç orman ortamını araştırırken bu alışılmadık mantarla karşılaştılar. Saha çalışmalarına Damaidi ve Yipinglang yakınlarındaki ılıman iğne yapraklı ormanlar ile Nanbang yakınındaki tropikal yağmur ormanları dahil edildi.
Ekip, Çin mantar meşesi ağaçlarının odunsu köklerinden çıkan, ‘stromata’ olarak bilinen alışılmadık derecede büyük, beyazımsız üreme yapılarını fark etti. Bu yapılar, bitki köklerini çevreleyen toprak bölgesi olan rhizosphere’den ortaya çıktı ve ascomycete mantarlarının tanımlanamayan bir üyesine ait göründü.
Ascomycetes, 64.000’den fazla tanınmış türle mantarların en büyük ana grubunu oluşturur. Tanıdık mantarlardan farklı olarak, bu mantarlar gerçek mantar yapıları üretmez. Bunun yerine, meyale cisimlerinin içinde veya yüzeyinde bulunan küçük kesecik benzeri yapılarda spor üretir.
Keşfi araştırmak için bilim insanları numune topladı ve referans örneklerini Kunming Botanik Enstitüsü koleksiyonlarında muhafaza etti. Ayrıca laboratuvar koşullarında sporları kültüre ederek mantarın fiziksel özelliklerini inceledi ve protein kodlayan genleri de dahil olmak üzere genomunu diziledi.
D-Rex ile Tanışın: Bir Rekor Kıran Mantar Değeri
Genetik analiz ile birlikte mantarın fiziksel özelliklerinin yakından incelenmesi, keşfin daha önce bilinmeyen bir türden çok daha fazlasını temsil ettiğini ortaya koydu. Bilinen mantarlardan yeterince farklıydı ki, yeni bir cins ve Xylariales takımının içinde tamamen yeni bir familya (Dianjunaceae) oluşturmayı gerektirdi.
Araştırmacılar, türü etkileyici boyutu ve antik Dian krallığından ilham alarak Dianjunus rex olarak adlandırdı. ‘D-rex’ takma adı, yakın ilişkili mantarlar arasında olağanüstü bir boyuta sahip olduğunu yansıtıyor.
En yakın bilinen akrabası Graphostroma platystoma, Kuzey Yarımküre’deki ölü sert ağaçlarda büyüyen bir mantardır. Bu tür, kendi familyası Graphostromataceae’nin tek temsilcisidir.
Xylariales takımına ait üyeler, bitkilerdeki karmaşık molekülleri parçalayabilen çeşitli özel kimyasal bileşikler ve enzimler üretmeleriyle bilinir. Araştırmacılar, benzer enzimlerin ‘D-rex’in ölü ağaçları parçalayıp onlardan besin almasını sağlayabileceğine inanıyor.
65 Milyon Yıllık Dinozor Yok Oluşuyla Bağlantı
Yeni tanımlanan mantar familyasının evrimsel kökenleriyle ilgili en ilginç bulgulardan biri.
Bilim insanları, ‘moleküler saat’ olarak bilinen bir teknikle mantarın DNA‘sını, evrimsel tarihleri belirlenmiş yüzlerce başka mantarın genomik bilgisiyle karşılaştırdı. Bu analiz, onlara Dianjunaceae familyasının ilk ortaya çıktığı zamanı tahmin etme imkanı verdi.
Sonuçları, soyun yaklaşık 65 milyon yıl önce, Kretase-Paleojen kitleli yok oluşundan yaklaşık bir milyon yıl sonra ortaya çıktığını gösteriyor. Bu felaket olay, kuşlu dinosaurileri ve sayısız diğer hayvan ve bitki türünü yok etti.
Bu zamanlama, yok oluşun ardından yaşanan devasa çevresel değişikliklerin, bu olağanüstü mantarın ataları için elverişli koşullar yaratmış olabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.
“Bu zamanlama ilginç bir ihtimali gündeme getiriyor. Kitleli yok oluşun ardından ormanlar, büyük ölçüde ölü bitki malzemesinin aniden kullanılabilir hale gelmesi de dahil olmak üzere dramatik değişiklikler yaşadı,” dedi Senanayake. “Ağaçla ilişkili çürütücü mantarlar için böyle bir çevresel bozulma, yeni ekolojik fırsatlar yaratmış olabilir.”
Bu Mantar Neden Bu Kadar Büyüyor?
Başka bir gizem de Dianjunus rex’in nasıl ve neden bu olağanüstü boyuta evrimleştiği.
Keşiften önce, bilinen en uzun ascomycete meyvcilik gövdeleri yaklaşık 20 ile 30 cm arasında ölçülüydü. Yeni tespit edilen mantar 50 cm’ye ulaşabilir, bu da onu önceki rekor sahiplerinden belirgin şekilde daha uzun kılar.
Olası açıklamalardan biri, mantarın sporlarını salması ve yaymasıyla ilgilidir. Üreme yapıları orman zemininin oldukça üzerine çıkararak, hareketli havayı yakalamak ve sporlarını yoğun bitki örtüsü üzerinden dağıtmak için daha uygun konuma sahip olabilir.
Bununla birlikte, böyle büyük bir yapının büyümesi önemli ölçüde enerji gerektirir. Araştırmacılar, bu alışılmadık evrimsel stratejinin yalnızca daha fazla spor dağılımının büyüme için gereken kaynakların üzerinde olduğu ortamlarda avantajlı olacağını öne sürüyor.
“Çevresel bitki örtüsü ve artıkların üzerinde yükselen bir meyvcilik gövdesi, yoğun ormanlarda rüzgâr sayesinde sporlarını daha iyi dağıtabilir. Ancak böyle büyük bir yapı substantial enerji yatırımı gerektiriyor; bu da bu stratejinin muhtemelen ekolojik faydaların maliyetlerin üzerinde olduğu yerlerde evrimleştiğini gösteriyor,” diye hipotezledi Senanayake.
Çin’in Ormanları Daha Keşfedilmemiş Daha Fazla Mantar Barındırabilir
Keşif aynı zamanda Çin’in subtropikal ormanlarında mantar çeşitliliği hakkında ne kadar şeyin hâlâ bilinmediğini de ortaya koyuyor.
Araştırmacılar, bölgenin alışılmadık mantar türlerinin evrimleşmesi için özellikle uygun olduğunu düşünüyor; çünkü geniş çeşitlilikte yaşam alanları içeriyor, nispeten stabil iklim koşullarına maruz kalmış ve yaşayan organizmalar arasında karmaşık ilişkileri destekliyor.
Bu olumlu koşullara rağmen, bölgedeki birçok mantar az bilimsel ilgi görmüş. Uzak ve zorlu arazi saha çalışmalarını zorlaştırırken, mantarların üreme yapılarının mevsimsel olarak ortaya çıkması ve çoğu zaman gizli doğası bazı türleri özellikle bulmayı zorlaştırıyor. Tarihsel olarak araştırma ayrıca ticari veya pratik değere sahip mantarlara yoğun şekilde odaklanmış.
Bilim insanları, bu ormanların süren keşfinin ek türler açığa çıkaracağını, potansiyel olarak daha fazla beklenmedik biçimi ve evrimsel geçmişi ortaya çıkarabileceğini bekliyor.
“Bu bölge, mantar çeşitliliğini teşvik eden olağanüstü yaşam alanı heterojenliği, iklimsel istikrar ve karmaşık biyotik etkileşimleri bir araya getiriyor. Tarihi olarak ise, bu ekosistemlerdeki mantar çeşitliliği, saha örneklemesindeki lojistik zorluklar, mantar meyelelerinin mevsimsel ve gizli doğası ve ekonomik açıdan önemli mantarlara yönelik tarihsil bir odaklanma nedeniyle altın değerlendirmiş,” dedi Senanayake.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
İlk yorumu siz yazın
Fikrinizi bir kaynak, soru veya yapıcı karşı görüşle geliştirin.