25 Ekim 2024’te gerçekleştirilen bir denetimde, ChatGPT-4o mini’nin 592 doğrulanabilir seçim konulu iddiasının %9,6’sında hata içerdiği ortaya kondu. Denetim, yapay zeka asistanının Joe Biden’ın hâlâ aday olduğunu iddia etmesi gibi açıkça yanlış ifadeler üretmesinin yanı sıra yanıtlarında belirsizlik kurgulaması, gerekli bağlamı atlaması ve adayların konumlarını uydurması yönünde eleştirilerle karşılaştı.
Denetimin sonuçları, bu tür araçların seçim döneminde güvenilir bir bilgi kaynağı olarak kullanılamayacağını gösterdi. Kullanıcıların, özellikle siyasi süreçlerle ilgili soruları sorarken yapay zeka çıktılarını tek başına dayanak almayarak, doğrulamayı kendi sorumluluklarına aldıkları uyarısı yapıldı.
Denetimin Yöntemi ve Bulguları
Yapılan incelemede, seçme sürecine dair net biçimde doğrulanabilecek 592 iddia sistematik biçimde test edildi. Denetçiler, ChatGPT-4o mini’nin ürettiği yanıtları bu doğrulanabilir ifadelerle karşılaştırdı ve tutarsızlıkların oranını hesapladı. Sonuç olarak, yaklaşık 57 iddia üzerinde hata tespit edildi ve bu oran %9,6 olarak belirlendi.
Denetçiler, yanıtların yalnızca doğruluk açısından değil, biçimsel yaklaşım açısından da yetersiz kaldığını vurguladı. Asistan, bazı konularda kesin ifadeler yerine belirsizlik kurgulayan, okuyucuya net bir cevap vermemeyi tercih eden yanıtlar üretti. Bazı durumlarda ise gerekli bağlamı eksik bırakan yanıtlar, sorunun tam olarak anlaşılmasını engelledi.
Seçim döneminde güvenilir bir bilgi kaynağı olarak kullanılamayacağını gösteren bu sonuçlar, kullanıcıların doğrulamayı kendi sorumluluklarına alması gerektiğini ortaya koyuyor.
Denetimi Yapan Araştırmacılar
Bu yaklaşımın en çarpıcı örneği, Joe Biden’ın hâlâ aday olduğunu iddia etmesiydi. Seçim sürecinin tamamlandığı bir dönemde bu tür bir iddia, kullanıcının kararlarını etkileyebilecek ciddi bir yanılgı kaynağı oluşturdu.
Üretilen Yanlışlıkların Türleri
Denetçiler, yanıtlardaki hataların farklı biçimlerde ortaya çıktığını gözlemledi. Birinci kategoriye, açıkça yanlış olan iddialar giriyor; örneğin Joe Biden’ın hâlâ aday olduğu iddiası bu gruba örnek verildi. İkinci kategoriye ise asistanın adayların konumlarını uydurduğu durumlar yer alıyor.
Üçüncü kategori, bağlam eksikliğiyle ilgili. Asistan, soruya yanıt verirken gerekli arka plan bilgisini vermeyi reddederek, okuyucunun konuyu tam olarak kavrayabilmesini engelledi. Bu biçimdeki yanıtlar, kullanıcıyı yanlış bir anlayışa sürükleyebilir.
Dördüncü kategori, belirsizlik kurgulamasıyla ilgili. Asistan, kesin bir cevap yerine “belki”, “muhtemelen” gibi ifadelerle yanıtlarını yumuşatarak, aslında bilinen bir doğruyu aktarmayı kaçındı. Bu yaklaşım, kullanıcıyı kararsız bırakır ve güvenilirliği düşürür.
Kullanıcılar İçin Uyarı
Denetimin sonuçları, yapay zeka asistanlarının, özellikle siyasi süreçlerle ilgili soruları sorarken dikkatli kullanılmasını gerektirdiğini gösteriyor. Kullanıcıların, bu tür çıktıları tek başına dayanak almayarak, doğrulamayı kendi sorumluluklarına aldıkları uyarısı yapıldı.
Seçim döneminde güvenilir bir bilgi kaynağı olarak kullanılamayacağını gösteren bu sonuçlar, kullanıcıların doğrulamayı kendi sorumluluklarına alması gerektiğini ortaya koyuyor. Bu nedenle, siyasi konularda kesin ifadeler arayan okuyucuların, yapay zeka yanıtlarını resmi kaynaklarla karşılaştırması ve kendi araştırmalarını sürdüirmesi önem taşıyor.
