UCL (University College London) önderliğinde bir bilim ekibi, timsahların ve eski akrabalarının evrimsel tarihinin 250 milyon yılının büyük bir kısmında sıcak iklimleri izlediklerini, dramatik derecede değişen sıcaklıklara uyum sağlamak yerine bunu yaptıklarını buldu. Dünya daha ısındıkça, timsahlar yeni bölgelere yayıldı, bazen Antarktika’nın uzağına kadar ulaştı. Sıcaklıklar düştükçe ise tekrar tropiklere doğru hareket ettiler.
Sonuçlar, asteroid çarptığında, birçok dinozurun hayatta kalabileceği ortamlar bozulurken, tropikal ve subtropikal bölgelerin timsah akrabları için uygun kalmaya devam ettiğini gösteriyor. Olası sığınakları ortadan kaldıran yalnızca en uç iklim simülasyonları vardı.
Timsahlar Dinozurların Yok Oluşunu Nasıl Atlattı?
Araştırmacılar, asteroidin 66 milyon yıl önceki çarpışmasının ardından Dünya’daki koşulların nasıl değişmiş olabileceğini inceledi. Simülasyonları, ekvator yakınlarındaki bölgelerin timsah akrabları için yeterince sıcak kalmış olabileceğini ve hayatta kalan popülasyonların varlığını sürdürüp sonunda toparlanabileceği sığınaklar sağladığını ortaya koydu.
Aynı araştırma ekibinin üyeleri tarafından yapılan önceki modeller, soyu tükenen timsah dışı dinozurlar için uygun yaşam alanlarının çarpışmanın ardından çok daha ciddi biçimde daraldığını bulmuştu.
UCL Earth Sciences’ta bulunan araştırma lideri Dr. Alfio Alessandro Chiarenza: “Asteroid tüm gezegeni her grup için eşit derecede düşmanıcı yapmadı.
Timsahların sıcak ortamlara dair uzun süreli tercihi, hayatta kalanları muhtemelen en iyi korunan iklimlerin bulunduğu yerlere, ekvator çevresindekiler gibi yerlere yerleştirmiş olabilir. Bu sığınaklar, daha sonra toparlanıp yayılan popülasyonları barındırmış olabilir.”
Bu keşif, dinozurlarla aynı dönemde ortaya çıkan bir hayvan grubunun, Dünya’nın beş büyük kitles yok oluşundan ikisini atlatmasının nasıl mümkün olduğunu açıklayabilecek bir olasılık sunuyor.
Eski Timsahlar Çok Daha Çeşitliydi
Modern timsahlar ve yakın akrabaları birçok tanınabilir özelliği paylaşıyor, ancak evrimsel tarihleri çok daha geniş bir vücut şekli, boyut ve yaşam tarzı çeşitliliğini ortaya çıkarıyor.
Daha geniş timsah soyu olan pseudosuchian’lar, bir zamanlar kalın zırhlı otçullar, tamamen karada avlanan yırtıcılar ve bir metrik tondan fazla ağırlığa sahip dev hayvanlar içeriyordu.
En dikkat çekenlerden biri, “süper timsah” lakabıyla bilinen ve 12 metreye kadar ulaşabilen dev bir yırtıcı olan Sarcosuchus‘tu. Başka bir prehistorik akraba olan Postosuchus, ya iki ayağı üzerinde ya da dört ayağı üzerinde hareket edebilen karada yaşayan bir avcıydı.
Dr. Chiarenza şunu söyledi: “Timsahlar sık sık yaşayan fosiller olarak adlandırılır, ancak ataları ve akrabaları tarihleri boyunca büyük ölçüde değişti; bir T. rex‘i yutabilecek kadar otobüs boyunda devlerden, bir pug’ın yüzüne sahip küçük, sevimli hayvanlara kadar değişiyordu.
“Çalışmamız, bu çeşitliliğe rağmen, şaşırtıcı derecede tutarlı kalan şeyin onların iklimle ilişkisi olduğunu gösteriyor.”
Fosiller 245 Milyon Yıllık İklim Tarihini Ortaya Çıkarıyor
Bu ilişkiyi araştırmak için bilim insanları 400 timsah türünün ve antik akrabalarının sıcaklık ve yağış tercihlerini yeniden inşa etti. Fosil kanıtları, evrimsel soy ağaçları ve bugün yaşayan timsah türlerinin nerede bulunduğunu gösteren ayrıntılı haritaları kullandılar.
Ekip, bu tercihleri ardından antik coğrafya ve iklim yeniden inşalarıyla karşılaştırarak, Dünya tarihinin farklı dönemlerinde uygun yaşam alanlarının nerede bulunduğunu belirledi.
Açık bir örüntü ortaya çıktı. Timsah akrabaları, gezegenin iklimi değiştikçe genellikle daha sıcak koşulları takip etti; sıcak dönemlerde alanlarını genişletti ve soğuma olduğunda geri çekildi.
Yaklaşık 50 milyon yıl önce, özellikle sıcak olan erken Osen döneminde, küresel sıcaklıklar bugünkünden yaklaşık 10°C daha yüksekti ve kutup bölgelerinde kalıcı buz yoktu. Timsah akrabaları Kuzey Amerika, Avrupa ve hatta Antarktika’da yüksek enlemlerde yaşıyordu.
Sonraki milyonlarca yıl içinde, küresel soğuma, çiçeklenebilecekleri alanları kademeli olarak azalttı. Coğrafi yayılımları daha sıcak tropik bölgelere doğru daraldı.
İki Şaşırtıcı İstisna
Her ne kadar bu sıcak ortamlara yönelik tercih son derece tutarlı kalsa da, araştırmacılar iki önemli istisnayı tespit etti.
Yaklaşık 94 milyon yıl önce yaşanan Kreta Termal Maksimumu sırasında küresel sıcaklıklar modern düzeylerden 14°C’ye kadar yükseldi. Krokodiller soy ağacının bir kolu, soyun geri kalanının diğer dönemlerde dayanabildiğinden daha sıcak koşullara dayanabilme özelliği geliştirdi.
Ayrı bir uyum yaklaşık 34 milyon yıl önce Avustralya’da gerçekleşti. Uzun süren bir soğuma dönemi yağışları azaltıp kıtayı kuruturken, soyu tükenmiş bir krokodil grubu artan kurak, çöl benzeri ortamlara uyum sağladı.
Bu istisnalar, krokodillerin akrabalarının çoğu tercih ettikleri sıcak koşullara sadık kalsa da, bazı krokodil akrabalarının farklı iklimlere uyum sağlayabileceğini gösteriyor.
Dinazorları Öldüren Asteroidden Sonra Ne Oldu?
Araştırmacılar, çoğu dinazorun soyunun tükenmesine yol açan Chicxulub asteroid çarpışmasının ardından gelen on yılları ve yüzyılları incelemek için iklim simülasyonlarını da kullandı.
Güneş ışığının toz ve kül tarafından engellenmesi ile volkanik patlamalarla ilişkilendirilen yükselen karbondioksit seviyeleri dahil olmak üzere birkaç olası çevresel sonucu incelediler.
Simülasyonlar güneş ışığını %5 veya %10 azalttığında, ekvator yakınlarındaki sıcak bölgeler krokodil akrabaları için uygun kalmaya devam etti. Bu bölgeler çevresel bozulma sırasında kritik sığınaklar sağlayabilirdi.
Bununla birlikte, güneş ışığında %15’lik daha ciddi bir azalmayı içeren senaryo, bu bölgeleri uygun olmaktan çıkardı. Araştırmacılar, güneş ışığında bu aşırı düzeydeki azalmanın artık olası olmadığına dikkat çekti.
Karbondioksit artışı dahil diğer simüle edilen değişiklikler, krokodiller için uygun iklimlerin kullanılabilirliğini değiştirmedi.
Birlikte sonuçlar, koşullar birçok dinazor için çok daha elverişsiz hale gelirken bile, krokodillerin sıcaklıkların tercih ettikleri aralıkta kaldığı bölgelerde yaşamaktan faydalanmış olabileceklerini düşündürüyor.
Şimdi Zayıflığa Dönüşebilir Hayatta Kalma Stratejisi
Araştırmacılar, uygun sıcaklıkların timsahların kitlesel yok oluştan sağ kılmasında muhtemelen yalnızca bir neden olduğunu vurguladı.
Diğer özellikler de şanslarını artırmış olabilir; bunlar nispeten küçük beden boyutları, kısmen suda yaşama yeteneği, esnek beslenme alışkanlıkları ve düşük enerji ihtiyaçlarıdır. Soğuk kanlı (“ectothermic”) hayvanlar olarak timsahlar, kendi vücut ısılarını üreten birçok hayvandan daha az besinle vücutlarını sürdürebilir.
Bulgular, aynı zamanda timsahların günümüz iklim değişikliğine nasıl tepki vereceğine dair önemli soruları da gündeme getiriyor.
Milyonlarca yıl boyunca, uygun sıcaklığa sahip bölgelere göç etmek, değişen bir dünyaya karşı başlıca tepkilerinden biri gibi görünüyor. Ancak bugün, genişleyen şehirler, tarım arazileri ve yollar, vahşi hayatın nereye göç edebileceğini giderek daha fazla sınırlıyor.
UCL Earth Sciences’e bağlı Profesör Philip Mannion şunu söyledi: “Bu bulguların günümüz türleri için sonuçları var. Timsahlar geçmiş iklim değişikliğine büyük ölçüde uygun yaşam alanlarına doğru göç ederek baş etmişse, günümüz türleri de dünya ısındıkça hareket için alana ihtiyaç duyacak; ve yollar, çiftlikler ve şehirler nedeniyle uygun alanların kaybedilmesi bu süreci zorlaştırıyor.”
Araştırma, Royal Society, Leverhulme Trust ve National Environment Research Council (NERC) tarafından finanse edildi.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
İlk yorumu siz yazın
Fikrinizi bir kaynak, soru veya yapıcı karşı görüşle geliştirin.