GLP-1 (glukagon benzeri peptid-1) ilaçları artık en çok kilo verme ile ilişkilendirilirken, aslında diyabet tedavisinde de yaygın olarak kullanılan önemli bir ilaç sınıfıdır.
Yeni araştırmalar, özellikle transfüzyon bağımlı beta-talassemi (TDT) adı verilen ve kan hastalığına bağlı bir tür diyabet olan hastalarda GLP-1 tedavilerinin, insüline göre daha iyi sonuçlar verebileceğini gösteriyor.
Ain Shams Üniversitesi’nden bir ekip tarafından yürütülen ve Diabetologia dergisinde yayınlanan araştırmaya göre, dulaglutide adlı GLP-1 ilacı, TDT diyabeti olan hastalarda standart dozlarda insülin kullanımına kıyasla daha iyi sonuçlar verdi. Bu durum, hastaların haftada bir kez yapılan bir enjeksiyon ile günlük insülin iğnelerinden kurtulabileceği anlamına geliyor.
“Dulaglutide tedavisi, TDT’ye bağlı diyabeti olan gençlerde glisemik kontrol ve değişkenlik açısından insülinden daha iyi sonuçlar verdi ve hipoglisemi riski oluşturmadan güvenliği korudu,” şeklinde belirtildi.
TDT, vücudun yeterli oksijen taşıyamayan kırmızı kan hücrelerine sahip olduğu genetik bir durumdur. Bu nedenle düzenli kan transfüzyonları gereklidir, ancak bu da demir birikimine ve pankreas sorunlarına yol açabilir. Bu durum, tip 1 veya tip 2 diyabetten farklı bir tür diyabete neden olabilir.
Araştırmacılar, genellikle diyabet tedavisinde kullanılan metformin ilacına yanıt vermeyen 10 ila 18 yaş arasındaki 80 genç hastayı araştırmaya dahil ettiler. Hastaların yarısına haftalık dulaglutide enjeksiyonları yapılırken, diğer yarısına günlük insülin iğneleri verildi ve sağlık durumları 24 hafta boyunca takip edildi.
Sonuçlar, dulaglutide kullanan hastalarda kan şekeri seviyelerinde daha az dalgalanma, genel olarak daha düşük ortalama kan şekeri seviyeleri ve daha fazla sağlıklı kan şekeri aralığında zaman geçirme gözlemlendi. Ayrıca, insülin grubundaki hastaların aksine, dulaglutide kullananlarda önemli bir kilo artışı olmadı ve hatta demir yüklenmesinde azalma belirtileri görüldü.
Araştırmacılar, “Bu çalışma, TDT’ye bağlı diyabeti olan hastalarda dulaglutide’nin etkinliğini değerlendiren ilk çalışmadır ve bu hasta grubunda umut vadeden bir tedavi yöntemine ışık tutmaktadır,” şeklinde ifade ettiler. Ayrıca, dulaglutide’nin pankreas fonksiyonları, demir yüklenmesi ve lipid profili üzerindeki etkilerini de incelediklerini belirttiler.
Dulaglutide gibi GLP-1 ilaçları, doğal olarak üretilen glukagon benzeri peptit-1 hormonunu taklit ederek, pankreası daha fazla insülin üretmeye teşvik eder, sindirimi yavaşlatır ve karaciğerden salınan glikozu azaltır. Bu özellikler, kan şekeri kontrolüne yardımcı olur.
Araştırmacılar, dulaglutide’nin TDT diyabeti olan hastalarda neden bu kadar etkili olduğunu anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyduklarını belirtiyorlar. Ayrıca, ilacın demir seviyelerini nasıl etkilediğini ve uzun vadeli faydalarını da incelemek istediklerini ifade ediyorlar.
Bu çalışma, GLP-1 ilaçlarının potansiyelini gösteren önemli bir adım olsa da, daha fazla araştırmanın yapılması gerektiği unutulmamalıdır.
