İnme genellikle yaşlılıkla ilişkilendirilen bir sağlık sorunu olarak kabul edilse de, yeni araştırmalar genç yetişkinler arasında uyuşturucu kullanımının inme riskini önemli ölçüde artırabileceğini gösteriyor. Uluslararası düzeyde yapılan kapsamlı bir analiz, esrar, kokain ve amfetamin gibi maddelerin beyindeki kan akışını olumsuz etkileyerek inme olasılığını yükselttiğini ortaya koydu.
International Journal of Stroke dergisinde yayınlanan araştırmaya göre, kokain kullanımı tüm yaş gruplarında inme riskini %96 artırırken, amfetamin kullanımı bu oranı %122’ye çıkarıyor. Esrarın kullanımı ise daha küçük bir artışla birlikte, inme riskini %37 oranında yükseltiyor. Bu bulgular, özellikle 55 yaş altındaki bireylerde daha çarpıcı sonuçlar gösteriyor: Amfetamin kullanımıyla ilişkili inme riski neredeyse üç katına çıkarken (174%), kokain kullanımı bu riski %97 artırıyor. Esrarın kullanımı ise bu grupta %14’lük bir artışla ilişkilendiriliyor.
Araştırmanın yazarı Megan Ritson, yaptığı açıklamada, “Bu, uyuşturucu kullanımının inme riskiyle ilişkisi üzerine yapılan en kapsamlı analizdir ve kokain, amfetamin ve esrar gibi maddelerin inme için önemli risk faktörleri olduğuna dair güçlü kanıtlar sunmaktadır. Bu bulgular, gelecekteki araştırmalara ve halk sağlığı stratejilerine rehberlik etmek için daha sağlam bir temel oluşturmamıza yardımcı olacaktır” dedi.
Alzheimer’s Society Research Fellow Eric Harshfield ise, “Analizlerimiz, inme riskini artıran faktörlerin sadece uyuşturucu kullanımıyla sınırlı olmadığına işaret ediyor. Bu maddelerin kendilerinin de inme riskini artırdığı görülüyor. Bulgularımız, madde kullanımını azaltmaya yönelik halk sağlığı önlemlerinin önemini vurgulamaktadır” şeklinde konuştu.
Araştırmacılar, 32 farklı çalışmanın verilerini bir araya getirerek geniş kapsamlı bir meta-analiz gerçekleştirdi. Ayrıca, genetik faktörlerin de rolünü değerlendirmek için Mendelian randomizasyon yöntemini kullandılar. Bu analizler, kokain kullanımı ile beyin kanaması ve kardiyoembolik inme arasında potansiyel bir ilişki olduğunu gösterdi. Esrarın kullanımı ise genel olarak inme riskiyle, özellikle büyük arterlerdeki inmeyle ilişkili bulundu. Amfetaminlerin etkisi konusunda yeterli veri bulunmadığı için bu analiz yapılamadı.
Kokain ve amfetaminler kan basıncını yükselterek ve damarları daraltarak veya spazma sokarak beyin hasarına yol açabilir. Bu durum, zayıflamış bir damarın yırtılmasına veya kısıtlı kan akışı nedeniyle beynin oksijensiz kalmasına neden olabilir. Ayrıca, bu maddeler kalp ritimlerini bozarak pıhtı oluşumuna katkıda bulunabilir. Esrarın kullanımı ise trombositlerin bir araya gelmesine ve kan damarlarının kontrolünde değişikliklere yol açabilirken, amfetaminler damar iltihabını tetikleyebilir. Uzun süreli kokain kullanımı ayrıca plak oluşumunu hızlandırabilir.
Bu bulgular, her uyuşturucu kullanıcısının inme geçireceği anlamına gelmese de, inmenin sadece yaşlıların sorunu olmadığı ve uyuşturucu kullanımının potansiyel olarak önlenebilir bir risk faktörü olduğu gerçeğini gözler önüne sermektedir.
Kaynak: Discover Magazine
