KSC ve Starbase İnşa Takvimlerini Karşılaştırarak Louisiana’daki Starbase’in Gelişimi Anlaşılıyor

53

Uzay uçuş dünyasında fırlatma altyapısı, roket fırlatmaları için kritik önem taşır. Roketin ilk tasarım aşamasından ilk uçuşuna kadar hızlı bir şekilde geçmek isteyen ajanslar ve şirketler için fırlatma platformlarından araç entegrasyon tesislerine ve destek altyapısına kadar her şeyin inşa edilmesi gerekir. NASA, Kennedy Uzay Merkezi’ni yaklaşık beş buçuk yılda tamamlarken, Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri Üssü 14 ayda, Starbase, Texas ise bugüne kadar yaklaşık dört buçuk yılda inşa edildi.

SpaceX‘in yakın zamanda duyurduğu Louisiana’daki Starbase alanının ilk fırlatmayı yaklaşık üç yıl içinde desteklemesi planlanırken, diğer fırlatma alanlarının nasıl inşa edildiğine dair daha yakından bir bakış, dünyanın en yeni uzay üssünün ne zaman faaliyete geçebileceğine dair içgörüler sunabilir.

Kennedy Uzay Merkezi’nin İnşası

60 yılı aşkın süredir Amerika Birleşik Devletleri’nin baş fırlatma tesisi olan Kennedy Uzay Merkezi, 1962’nin Mart ayında Fırlatma Operasyonları Merkezi olarak inşa edilmeye başlandı. Başkan John F. Kennedy’in suikaste uğramasının ardından Kasım 1963’te “Kennedy Uzay Merkezi” olarak yeniden adlandırılan tesis, Sovyet Birliği’nin Kazakistan’daki Baikonur Uzay Üssü’ne bir yanıt niteliği taşıyordu.

1960’ların sonu içinde astronotları Ay’a indirme hedefinin gölgesinde, inşaat ekipleri bu astronotlar için fırlatma alanını hızlı bir şekilde inşa etti.

1965’te inşa halinde Araç Entegrasyon Binası (Kaynak: NASA)

Araç Entegrasyon Binası (VAB), o dönemde “Dikey Entegrasyon Binası” olarak adlandırılıyordu ve inşası Ağustos 1963’te başladı. Ekipler, devasa VAB’yi üç yıllık bir süreçte inşa etti ve 1966’da, devasa Saturn ailesi roketlerinin entegrasyonu için dört yüksek kule ile tamamladı. 25 Mayıs 1966’da işçiler, tam ölçekli bir Saturn V test modeli olan SA-500F‘i VAB’den dışarı çıkardı.

Yakınlarında, ekipler 1963’ün Kasım ayında Fırlatma Kompleksi 39A’yı (LC-39A) inşa etmeye başladı ve 22 ay sonra Eylül 1965’te tamamladı. Bitişik Fırlatma Kompleksi 39B’nin (LC-39B) inşası Aralık 1964’te başladı ve 28 ay süren inşası Nisan 1967’de tamamlandı.

Ekipler, Saturn V roketinin ilk uçuşu olması planlanan Apollo 4 için LC-39A’nı donatmak üzere başka 26 ay harcadı; bu görev nihayetinde 9 Kasım 1967’de fırlatıldı. LC-39B ise tamamlanmasından 25 ay sonra, 18 Mayıs 1969’da Apollo 10 ile ilk uçuşunu gerçekleştirdi.

Toplamda LC-39A, fırlatmaya hazır hale gelmek için dört yıl aldı; LC-39B ise dört buçuk yıldan az bir süre aldı. Uzay uçuşunda, hızlı fırlatma yeteneği arayan ajanslar için hız kritik öneme sahiptir. 1960’larda NASA için bu, Apollo programının tüm büyük altyapısını yalnızca dört yıl içinde tamamlamak anlamına geliyordu.

1965 Kasım’da inşaat altındaki LC-39A. (Kaynak: NASA)

Cape Canaveral Space Force İstasyonu’nun İnşaatı

Cape Canaveral Space Force İstasyonu (CCSFS), “Cape Canaveral Fırlatma Alanı” olarak bilinen askari bir fırlatma tesisi olarak başladı. Başlangıçta, en erken ABD roketleri az sayıda yerleşik tesise ihtiyaç duyuyordu ve alandan yapılan ilk ABD füze fırlatması Bumper 8, inşaatın başladığı Mayıs 1950’den yalnızca iki ay sonra, Temmuz 1950’de gerçekleşti.

Sonradan erken insanlı fırlatmaları destekleyen tesisler daha uzun sürdü. 5 Fırlatma Kompleksi’nin inşaatı 1954’te başladı ve ilk fırlatmasını Temmuz 1956’da gerçekleştirdi. 14 Fırlatma Kompleksi Ocak 1956’da temeli atıldı ve ilk fırlatmasını Haziran 1957’de gerçekleştirdi.

Bu erken fırlatma platformları, düşük güçlü roketler için basit tasarımlara sahipti; 5 Fırlatma Kompleksi bir beton plaka ve temel destek yapılarından oluşurken, 14 Fırlatma Kompleksi erken Atlas füzelerini desteklemek için bir alev kovası gerektiriyordu.

Space Launch Complex 40 (SLC-40), başlangıçta 1960’larda Titan III fırlatmalarını desteklemek için inşa edildi ve ilk fırlatmasını Haziran 1965’te gerçekleştirdi. SLC-40, Nisan 2007’de SpaceX tarafından kiralanamadan önce Titan 34D ve Titan IV için fırlatma alanı olarak hizmet verdi.

Platformun Falcon 9 için yenilenmesi 2008’de başladı ve 2010 Haziran’da roketin ilk uçuşuyla sonuçlandı. 2013’teki yükseltmelerin ardından, AMOS-6 arızası Eylül 2016’da platformu ciddi şekilde hasarlandırdı ve 15 aylık onarımdan sonra Aralık 2017’de tekrar faaliyete geçti.

2026 Ekim ayından CCSFS’in hava görüntüsü. Soldan sağa: SLC-41, SLC-40, SLC-37, LC-16, LC-14, LC-36. (Kaynak: Julia Bergeron, NSF için)

Yakındaki 36. Başlatma Kompleksi (LC-36), 1960’ların başında Atlas-Centaur fırlatmalarını desteklemek için benzer şekilde inşa edildi ve kompleks içinde LC-36A ve LC-36B olmak üzere iki platform bulundu. Sitede 2005’ten 2015’e kadar kullanılmadan önce toplam 145 fırlatma gerçekleştirildi.

Blue Origin, 2015 yılında kompleksi kiraladı ve 2016 Haziran’ında LC-36A yenileme planları için temeli attı. Şirketin New Glenn roketi, ilk görevini sekiz yıl sonra Ocak 2025’te uçtu ve 28 Mayıs 2026’da test sırasında yaşanan patlama ile platformu ciddi şekilde hasarlandıran iki görev daha uçtu. Blue Origin, platformun onarımına kısa bir süre sonra başladı ve New Glenn’i 2026 sonu öncesinde uçuşa döndürmek için çalışıyor.

LC-36A, Blue Origin’in LC-36 sitesindeki gelişimin odak noktası olurken, şirket daha büyük New Glenn 9×4 varyantı için bitişik LC-36B sitesini yenileme planlarını duyurdu. Ancak sitenin bir inşaat zamanlaması henüz görüşülmedi.

SLC-40 ile LC-36’nın arasında yer alan 14. Başlatme Kompleksi (LC-14), 1950’lerin sonunda erken Atlas roketleri için ilk operasyonel başlatma sitesi olarak inşa edildi; LC-14, John Glenn’i Dünya’yı yörüngeye dönen ilk Amerikalı yapan Friendship 7 görevi dahil olmak üzere Mercury programının dört yörünge görevinin de başlatma sitesi olarak hizmet verdi. Mercury’nin ardından site, Kasım 1966’ya kadar Atlas-Agena roketlerinin fırlatmalarına tanıklık etti, ardından hizmet dışı bırakıldı.

Stoke Space, 2023 Mart’ında sitenin kiralamasını aldı ve 2024 Ekim’inde yenileme çalışmalarına başladı. İşçiler, yaklaşık 16 ay sonra 2026’nın başlarında sitedeki inşaatı tamamladı; Stoke, Nova roketinin 2027’de ilk kez uçuşunu hedefliyor.

2026 Sonbahar sonu itibarıyla LC-14 (Kaynak: Max Evans, NSF için)

CCSFS’teki yenilenmekte olan başka bir başlatma sitesi de 16. Başlatme Kompleksi (LC-16). LC-14 gibi, site 1950’lerin sonunda Titan füzelerini test etmek için inşa edildi ve Titan I, Titan II, Pershing 1a ve Pershing II füzelerinin başlatma sitesi olarak hizmet verdi.

149 fırlatmanın ardından alan, 30 yıl boyunca kullanımdan kaldırıldı ve Ocak 2019’da Relativity Space, Terran 1 fırlatma aracının kullanımı için burayı kiraladı. Terran 1’in tek ve tek uçuşu Mart 2023’te gerçekleştirildi, ardından Relativity, daha büyük Terran R’yi tercih ederek aracı iptal etti. Şirket, 2024 yılında LC-16’yı bu kez Terran R için yeniden yenilemeye başladı; inşââât hâlâ sürmekte olup, şirket gelecek aylarda Terran R’nin fırlatılmasını umuyor.

CCSFS, 1950’lerden beri yerleşik bir fırlatma tesisi olsa da, son on yılda SpaceX, Relativity ve diğer ticari uzay şirketlerinin ortaya çıkmasıyla hızlı bir gelişim ve büyümeye tanık oldu. CCSFS’te şu anda en az altı aktif veya geliştirilme aşamasında fırlatma tesisi bulunuyor — bu, tesisin 20 yıl önceki durumuna keskin bir karşılaştırma oluşturuyor.

Ekim 2026 sonu itibarıyla LC-16 (Kaynak: NSF için Julia Bergeron)

Texas’taki Starbase’in inşâââtı

Starbase’e dönersek, inşâââtı Kennedy Uzay Merkezi ve Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri İstasyonu’na benzer bir hızda ilerledi. 2014’te Falcon 9 ve Falcon Heavy için bir fırlatma tesisi inşa etme umuduyla başlayan inşââât, bu planların terk edilmesinin ardından sitede kısa süreli bir durgunluğa uğradı. 2018’de yeniden başlayan inşââât, Ağustos 2019’da Starhopper’in ilk sıçramasını karşılamak için hızlı bir şekilde ilerledi.

Starhopper sıçramalarının ardından, sitede iki yörünge-altı fırlatma platformunun inşâââtı ve yörünge-altı depo alanındaki çalışmalar sürdü. Starhopper’in son uçuşundan bir yıl ve dört ay sonra, Starship SN8, Aralık 2020’de gökyüzüne yükseldi. 2020’nin ortalarında, SN5 ve SN6’nın testlerinin ardından, Orbital Launch Pad 1’in ilk inşâââtına başlandı.

Pad 1, 20 Mart 2023’teki ilk Starship uçuş testinden önce, 2022’nin ortalarında tamamlandı. Ancak sitedeki inşââât hiç tamamen durmadı; platform, Starship’in ilk 11 uçuşu boyunca sürekli yükseltme ve yeniden düzenleme işlerine sahne oldu. İnşââât zamanlamalarının daha iyi bir karşılaştırması, Pad 2’nin tasarımında görülmektedir.

Starbase, Texas’taki Pad 2 ve Pad 1, Ekim 2026. (Kaynak: Colleen Liedtke, NSF için)

Starship için standartlaştırılmış bir pad düzeni olarak tasarlanan Pad 2, yapımı ve ilk uçuşunu desteklemesi için yaklaşık iki yıl aldı. Şu anda Pad 2’ye benzetilmek için kapsamlı yenileme çalışmalarına tabi olan Pad 1’e bakıldığında, benzer bir zamanlamanın beklendiği görülüyor; dikkat çeken tek istisna, yeni bir fırlatma kulesinin inşa edilmesi gerekmemesi. Bununla birlikte, eski pad altyapısının yıkımı ve temizlenmesi, yenileme zamanlamasını uzatabilir.

Starbase’deki hızlı inşaatın en dikkat çeken bölgesi, Masseys deneme alanıdır. Super Heavy roketleri ve Gemiler için bir deneme alanı olarak inşa edilen bu bölge, düzenli olarak kriojenik yakıt doldurma ve statik ateşleme deneylerini ağırlıyor. Masseys, Starship programının şimdiye kadar yaşanan en enerjik olaylardan birine tanık oldu: 18 Haziran 2025’te Ship 36’nın patlaması.

Patlamanın ardından bölge, özellikle statik ateşleme ayaklığı ve onu destekleyen altyapı olmak üzere ciddi şekilde hasar gördü. Bölge yeniden inşa edilirken Starship uçuşları sürdü; Ship 37 ve Ship 38 statik ateşleme deneylerini Pad 1’de gerçekleştirdi. Masseys, patlamadan sadece 10 sonra, 14 Nisan 2026’da yeniden statik ateşleme deneylerini destekledi.

Ship 36’nın RUD’sundan sonra Masseys. (Kaynak: Jack Beyer, NSF için)

Starship’in LC-39A ve SLC-37 padlerinin inşaatı

SpaceX’in Starbase, Texas’taki hızlı tempo, şirketin Cape Canaveral tesislerindeki, özellikle LC-39A ve Space Launch Complex 37 (SLC-37) Starship operasyonlarına da yansıdı.

LC-39A’da SpaceX, ilk Starship padinin inşaatına Eylül 2019’da başladı. İş birkaç yıl boyunca duraksadı ve Eylül 2021’de, hâlâ 2019 Starship tasarımına dayanan orijinal yapının sökülmesiyle yeniden başladı. Starbase, Texas’taki Pad 1 tasarımı 2021’de uygulamaya konmaya başladı ve kule Eylül 2022’ye kadar inşa edildi.

Bu tasarımın da kısmen terk edileceği öngörülüyor; orijinal fırlatma ünitesi sökülerek, Starbase’deki 2. Ayağa ilk kez yerleştirilen tasarımın önüne geçirilecek. Çoğu iş ve test çalışmasının Ekim 2026’ya kadar büyük ölçüde tamamlanması, Starship’i kaldırıp yaklayan çubuklar ve yörünge fırlatma ünitesinde yapılacak düzenlemeler öngörülüyor.

Ekim 2026 sonu itibarıyla LC-39A (Kaynak: Julia Bergeron, NSF için)

SpaceX, Starship’in 16. Uçuşunu bu ayaktan en erken Aralık 2026’da gerçekleştirmeyi planlıyor; zamanlamanın sürmesi durumunda, inşaatın başlangıcından fırlatmaya kadar sitenin toplam inşaat süresi yedi yıl üç aya ulaşacak.

CCSFS tarafında SpaceX, Nisan 2024’teki son Delta IV Heavy fırlatmasının ardından Mart 2025’te SLC-37’yi United Launch Alliance’dan satın aldı. Haziran 2025’te Delta IV Mobil Hizmet Yapısı ve şimşek kuleleri kontrollü yıkımla sökülecek. Ara temizliği ve ayağa hazırlık çalışmalarının başlamasının ardından, sitenin ilk Starship kulesinin inşaatı Haziran 2026’da başlayacak ve bir ay sonra, Temmuz’da tamamlanacak.

Sitede hala yapılacak çok iş var; ancak Starbase’deki 2. Ayağın zamanlamalarına dayanarak, SLC-37’nin ilk Starship ayağının tam bir Starship dizisini desteklemeye hazır olması için sonbahar 2027 veya kış başı 2028 öngörülüyor.

Ekim 2026 sonu itibarıyla SLC-37 (Kaynak: Max Evans, NSF için)

Yeni Starbase, Louisiana’ya zamanlamaların uygulanması

Ağustos 2026’da duyurulan Starbase Louisiana, Starship programının en yeni sitesi. İnşaatın 2027’de başlaması ve sitenin ilk fırlatmasının 2029’da gerçekleşmesi planlanıyor. Zamanlama iyimser olsa da, bölge altyapıdan neredeyse tamamen yoksun.

Mevcut altyapının olmaması SpaceX ve Starship programı için yeni bir durum değil; şirket, eski Boca Chica köyüne yakın geniş ve çoğu zaman boş bir alanda Starbase, Teksas’ı geliştirdi. Her iki Starbase, Teksas ve Starbase, Louisiana da büyük şehirlere benzer şekilde uzakta olsa da, Starbase, Louisiana’nın çevre bölgesinde çok az altyapı bulunuyor.

SpaceX, dünyanın en güçlü roketi için bir fırlatma platformu inşa etme konusunda Pad 1’in sürekli inşası ve Pad 2’in daha akıcı inşasıyla çok şey öğrendi. Pad 2, ilk uçuşundan önce inşasını tamamlamak için 24 ay aldı. Bu süreye dayanarak, siteyi inşa etmek için gereken tüm donanım geldikten sonra platformların ya da en azından Starbase, Louisiana’daki ilk platformun benzer bir sürede inşa edilmesi beklenebilir.

Starbase, Louisiana’nın görselleştirmesi. (Kaynak: SpaceX)

İnşa donanımının ulaşması, Starbase, Louisiana’daki inşadaki gecikmenin muhtemel nedeni olacak; çünkü şu anda sahada hiçbir donanım yok — tam tersine Starbase, Texas’ta SpaceX, 2014’te geliştirmeye başladığı ve 2018’de Starship inşası başlamadan önce sahaya sahip oldu. Bu nedenle, Starbase, Louisiana’daki inşa takvimi, Kennedy Uzay Merkezi’ninkine benzer olabilir.

Tarih boyunca, üst düzey uzay uçuşu altyapısının inşası her zaman hız ile ölçek arasında bir ödünleşim gerektirdi. NASA, günümüz Kennedy Uzay Merkezi’nin temelini oluşturan Apollo dönemi tesislerini yaklaşık dört yılda tamamladı ve büyük ölçekli inşaya bir temel belirledi. CCSFS, platformların temel yapılar gerektirdiğinde hızlı konuşlandırmanın mümkün olduğunu gösterdi; ancak modern yörünge platformları doğal olarak daha fazla zaman gerektirir. Starbase, Texas’ta SpaceX, erken test sitelerinden standart bir yörünge platformuna iki yıldan kısa sürede geçerek hızlı bir şekilde ilerleyebileceğini kanıtladı.

Starbase, Louisiana artık tamamen sıfırdan başlama zorluğuyla karşı karşıya. SpaceX, Pad 2 tasarım derslerini platform inşasını hızlandırmak için uygulayabilir, ancak sahada temel çevre altyapı ve mevcut donanım eksik. Tarihsel takvimler geçerliyse, Louisiana’nın platformlarının, montaj binalarının ve destek ağlarının inşası, hızlı bir geri dönüştürme yerine erken Apollo programının kapsamlı dört yıllık çabasını yansıtacak. 2029 hedefi iddialı, ancak geçmiş derslerden yararlanmak SpaceX’e şimdiye kadar en net yol haritasını veriyor.

(Manşet Görseli: (Sol) Kennedy Uzay Merkezi VAB, Ekim 2026. Kaynak: Julia Bergeron için NSF. (Sağ) Starbase, Texas’taki 2. ve 1. Başlatma Platformu. Kaynak: Ceaser G için NSF)