Mikroorganizmalar Gübre Kaynaklı Emisyonları Azaltmada Umut Veriyor

Kaynak: Pixabay/CC0 Public Domain

Süt çiftlikleri, inek barınaklarında gübreten (mühürleme çürümesi) kaynaklı emisyonları azaltmak için bazen katkı maddeleri kullanır. Barınak tabanında idrar ve dışkının karışmasıyla amonyak gibi maddelerin yayılması gerçekleşir. Aynı zamanda süt çiftlikleri, gübre tarım arazilerine uygulandığında güçlendirilmiş gübre değeri elde etmek ister.

De Boer, gübretenin bazı özelliklerini değiştirip değiştirmediğini test ederek Kopros ürününün bu iki işlevi yerine getirebileceğini araştırdı. Kopros’un barınak tabanına periyodik olarak püskürtülmesi gerekir. Mikroorganizmaların gübre tabanında çoğalması ve ardından gübre çukurunda etkisini sürdürmesi bekleniyor.

Tahmini amonyak azalması üçte neredeyse bir

Çeşitli gübre özelliklerinin ölçümleri, Kopros uygulamasının hem metan hem de nitrogen emisyonlarını azaltabileceğini gösterdi. Bu bulgulara göre raporda, çalışma süresinde inek barınaklarından yayılan amonyak emisyonlarının %30 veya daha fazla azaldığı belirtildi. Bu yüzde, gübre bileşimindeki değişimlerden hesaplanmış olup doğrudan ölçülen bir emisyon azalmasını temsil etmiyor.

Düşük amonyak emisyonları için olası açıklamalardan biri, kullanılan mikroorganizmaların barınak tabanında veya çukurdaki gübretenin yüzeyinde koruyucu bir biyofilme oluşturmasıdır. Biyofilme, bir yüzeye yapışan mikroorganizmalardan oluşan ince, kaygan bir katmandır. Böyle bir biyilmeninin gerçekten oluşup oluşmadığı ve bu etkiyi yarattığı henüz araştırılmamıştır.

Gübre uygulamasından sonra ortaya çıkan etkiler

Kopros ile tedavi sonrası yükselen pH ve amonyum içeriği, gübretenin tarım arazisine uygulandıktan sonra daha yüksek emisyonlara yol açabileceğini gösteriyor. Ancak tedavi edilen gübreten aynı zamanda daha az viskoz olup, toprağa daha hızlı süzülerek daha yüksek pH ve amonyum içeriğinin etkilerini dengeleyebilir. Gübre uygulamasından sonra amonyak emisyonları üzerindeki genel etkiyi belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Araştırma nasıl yürütüldü?

Araştırmada, ızgaralı tabanlı bir süt inek barınağı, tedavi edilen ve tedavi edilmemiş iki bölüme ayrıldı. Her bölümün kendi gübre çukur vardı. Tedavi edilen bölümde, Kopros 4 haftada bir ızgaralı tabana uygulandı. Her iki bölümdeki inekler aynı temel beslenmeyi aldı. Eylül 2025’in sonlarından Şubat 2026’nın ortalarına kadar, her iki çukurdan düzenli olarak gübre örnekleri toplandı.

Hangili gübre özellikleri ölçüldü?

Araştırma, pH, organik madde içeriği, nitrogen, amonyum ve uçucu yağ asitleri dahil olmak üzere çeşitli özellikleri analiz etti. Inek barınaklarından yayılan amonyak emisyonları doğrudan ölçülmedi.

Bu ölçümlerin inek barınaklarındaki sonuçları neydi?

Tedavi, gübretenin birkaç özelliğini değiştirdi. Uçucu yağ asitlerinin konsantrasyonu %60’dan fazla azaldı. Bu kapsamlı azalma, tedavi edilen gübretenin çiftliklerde daha az belirgin koku yaydığı gözlemleriyle uyumludur. Tedavi edilen gübre aynı zamanda daha az organik madde içeriyordu. pH, amonyum nitrogeni ve total nitrogen konsantrasyonları arttı.

Asetik acid dahil olmak üzere uçucu yağ asitlerindeki bu kapsamlı azalma, daha düşük metan üretimi işaret ediyor olabileceğini gösteriyor. Bunu doğrulamak için doğrudan metan ölçümleri gereklidir.

Tedavi edilen gübredeki nitrogen-fosfor oranı (düzeltilmiş olarak) tedavi edilmemiş gübretenkinden yüksekti. Fosfor gübretenkinden uçmaz. Dolayısıyla daha yüksek nitrogen-fosfor oranı, tedavi edilen inek barınağı bölümünden uçuşarak kaybedilen daha az nitrogen olduğunu gösteriyor.

Sıradaki adımlar nelerdir?

De Boer, tedavinin kontrollü ve temsilî koşullarda, tedavi edilmemiş bir kontrol grubu kullanarak ve amonyak ile metan emisyonlarının doğrudan ölçümleriyle test edilmesini öneriyor. Biyilme oluşumu olası, gübreten mikrobiyomundaki değişimler ve gübre uygulamasından sonra ortaya çıkan etkiler konusunda da daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Daha fazla bilgi

H.C. de Boer, Effects of Kopros on ammonia emissions and nitrogen action of cattle manure, (2026). DOI: 10.18174/721447

atık tedavisi ve bertarafı
bioremediasyon
çift parmaklılar

Wageningen Üniversitesi tarafından sağlanmıştır

Bu hikâyenin ardındaki kim?

BA tarih yüksek lisansı, MA madeni kültür yüksek lisansı. Eski müze editörü, paramedik ve organ nakli koordinatörü. 2021’den beri Science X için editörlük yapıyor.

Tam profil →

Fizik alanında yüksek lisans, araştırma deneyimi. Uzun süredir haberlere ilgi duyan bir bilim tutkunu. Science X’in editörel başarısında önemli rol oynuyor.

Tam profil →

Kaynakça

:
Mikroorganizmalar gübre emisyonlarını azaltmada umut verici (2026, 25 Ekim)
25 Ekim 2026’da şu kaynaktan alındı: https://phys.org/news/2026-10-microorganisms-emissions-manure.html

Bu belge telif hakkına tabidir. Özel çalışma veya araştırma amacıyla yapılan adil kullanım dışında, içerik yazılı izin olmadan hiçbir şekilde çoğaltılamaz. İçerik yalnızca bilgi amaçlı sunulmaktadır.