5.000 Yıllık Kafatasları: Antik Mısır’da İnsan Kurban Vermenin Kanıtı Bulundu

Antik Mısır’a ait 5.000 yıllık kafatatarlarının adli tıp yöntemleriyle yeniden incelenmesi, yaklaşık bir asdır araştırmacuları şaşırtan soğuk vakaların çözülmesine olanak tanıdı. Yaklaşık 3100-2900 MÖ arasında, ilk hanedanlığın en az beş hükümdarının, sevilen ve ölü pharaoh’larını onurlandırmak için kurban edilen saray hizmetkârlarıyla defnedildiğine dair kanıtlar ortaya çıktı. Bu bulgular, Indiana’daki Purdue Üniversitesi’nden arkeolog Roselyn Campbell tarafından, Cambridge Üniversitesi’nde neredeyse 100 yıl saklanan kafatatarlarının daha hassas metodolojiyle analiz edilmesiyle doğrulandı.

Campbell’in incelediği 46 bireyin 18’i, Flinders Petrie’nin eski araştırmalarında doğal yaralar olarak yorumladığı ancak aslında travma işaretleri taşıyan açık belirtiler gösterdi. Bu bulgular, Antik Mısır’da yaşayan hizmetkârların mumyalanmış pharaoh’larıyla birlikte mezarlanmasına dair efsanelerin abartıldığı gerçeğini de göz önüne seriyor; ancak kısa bir dönem için saray kullancılarının kurban edildiğine dair kanıtlar mevcut.

Bir Asır Önceki Keşif ve Saklanan Kanıtlar

1920’lerde arkeolog Flinders Petrie, Mısır’ın doğusundaki Abydos olarak bilinen bir alanda birden fazla cenaze kompleksini keşfetti. İngiliz arkeolog ve ekibi, bu ek mezarların insan kurbanlarını barındırdığına dair teori yürüttü; ancak iskalık kemiklerde ölümc yaraların doğrudan kanıtı yoktu. Petrie, defnedilen kişilerin çok büyük sayısını göz önüne alarak, bu ek mezarların insan kurbanlarını içerdiğini düşündü.

Abydos’tan çıkarılan düzinelerce kafatatar nihayet Cambridge Üniversitesi’nde depolandı ve neredeyse 100 yıl orada kaldı. Bu süreçte eski araştırmalar, yaraların doğal nedenlerle oluştuğu şeklinde yorumlandı; ancak modern adli tıp yöntemleriyle yapılan yeniden inceleme, bu yorumların hatalı olduğunu ortaya koydu.

Kafatatarlarında Görülen Travma Türleri

Campbell’in analiz ettiği 46 bireyden 18’i, Petrie’nin eski araştırmalarında doğal yaralar olarak yanlış tanımlandığı belirtilen çok daha açık travma işaretleri gösterdi. Bu travmaların çoğu çizili kırıklardan oluşuyor; ancak bazı kafatatarlarında kesici alet izleri ve hatta bir gözüne doğru inilen bir bıçak darbesi işaretleri bulundu.

Korunan kafataslarındaki yaralar genellikle çizili kırıklardır, bunlar muhtemelen hızlı bilinç kaybına, iç kanamaya ve ölüme yol açar.

Roselyn Campbell, Purdue Üniversitesi Arkeoloğu

Campbell ve meslektaşları, infazın kesin yöntemine dair net bir iddia yürütmemeye karar verdi. Bu durum, Antik Mısır hükümdarlarının düşmanlarını toka ile öldürdüğüne dair tarihsel betimlemelerle de karmaşıklaşıyor; çünkü tokadan kaynaklanan yaralar bu bulgularla tam olarak örtüşmüyor.

Çözülmemiş Vakalar ve Gelecek Araştırmalar

Diger saray kullancılarının nasıl öldüğü belirsizliğini koruyor. Dışarıdan görünür kafatar travması olmayan bu bireyler doğal nedenlerle vefat etmiş ya da iskalık kanıtı bırakmayan biçimlerde kurban edilmiş olabilir. Petrie, başlangıçta çıkardığı bedenlerin çoğunu yeniden defnettiği için, bazı soğuk vakalar nihayet kapatılırken birçok başka vaka hala açık kalmaya devam ediyor.

Sınırsız kaynaklarım olsaydı, bu bireylerin bedenlerinin nerede olabileceğini bulmak ve onları analiz etmek isterdim.

Roselyn Campbell, Purdue Üniversitesi Arkeoloğu

Bulguların detaylandırdığı çalışma, Frontiers in Environmental Archaeology dergisinde yayımlandı. Araştırmacılar, modern adli tıp yöntemlerinin Antik Mısır tarihine dair yeni bir pencere açtığını ve saray kullancılarının kurban edilmesine dair tarihsel tartışmaları yeniden ayağa kaldırdığını belirtiyor.