Massachusetts’ın güneydoğusundaki Woods Hole Bilim Akvaryumu, dikkat çeken iki renkli bir yengece ev sahipliği yapıyor. Timothy Michael adlı balıkçı teknesinde çalışanlar tarafından yakalanan bu nadide canlı, 16 Nisan’da Cape Cod açıklarında bulundu ve müze personeline bağışlandı. Bu tür split-color (iki renkli) yengeçlerin görülme olasılığı yaklaşık 50 milyonda 1 olarak kabul ediliyor.

Akvaryum biyoloğu Julia Studley, Popular Science’a yaptığı açıklamada, “Bu güzel ve eşsiz yengeci gördüğümüz andan itibaren, potansiyel yuvası olabileceği düşüncesiyle hemen harekete geçtik. Eastham’daki Wellfleet Shellfish Company’den onu almaya hazırlanırken, hangi akvaryuma yerleştireceğimiz konusunda yoğunlaştık; burası oradan yaklaşık bir saatlik mesafede,” şeklinde konuştu.

Wellfleet Shellfish Company’nin İcra Kurulu Başkanı Dan Brandt da Popular Science’a yaptığı açıklamada, “Bu kadar nadir bir canlı bizim elimize geçtiğinde, bunu daha geniş bir toplulukla paylaşmak gibi bir sorumluluğumuz olduğunu düşünüyoruz. Woods Hole Bilim Akvaryumu, bu şanslı yengeç için mükemmel bir yer,” dedi.

Yengeçlerdeki sıra dışı renklenmenin genellikle birkaç genetik anomali sonucu ortaya çıktığı biliniyor. Yengeçlerin astaksantin adı verilen pigment katmanları bulunuyor. Bu pigmentler kırmızı, sarı ve bazen mavi renkleri oluştururken, bu katmanların birleşimi yengeçlere turuncu, kırmızı, mavi, pembe, mor, sarı ve kahverengi gibi çeşitli renk tonlarını veriyor. Bazen bu pigmentlerin üretimi ya yetersiz oluyor ya da aşırıya kaçılıyor; bu durumun sonucunda mavi (2 milyonda 1), kırmızı (10 milyonda 1), albino (100 milyonda 1), “pamuk şeker” (100 milyonda 1) yengeçlerin yanı sıra, bu yeni eklenen split-color yengecin de ortaya çıkmasına neden oluyor (50 milyonda 1).

Studley, split-color oluşumunun nasıl gerçekleştiğini şu şekilde açıklıyor: “Bu durum, iki dölün temasıyla oluşan ve birinin diğerini emmesi sonucu meydana geliyor. Bu, yengecin iki farklı genetik bilgiye sahip olmasına ve renk pigmentlerini kabuğunun her iki tarafında farklı şekilde depolama yeteneğine sahip olmasına neden oluyor.”

Bazen bu durum, organizmanın erkek ve dişi özelliklere sahip olduğu gynandromorfizm’e yol açabiliyor. Bu durum, Kolombiya’daki yeşil arıkuşu (Chlorophanes spiza) adlı kuşta, bazı balinalarda, kelebeklerde, örümceklerde ve yaprak böceklerinde gözlemlenmiştir.

Pigment düzensizlikleri, gelişme sırasında da ortaya çıkabilir; bu durum tek bir rengin baskın hale gelmesini engeller.

Üç kiloyu aşan ağırlığıyla dikkat çeken bu yengecin sıra dışı görünümü de ilgi odağı. Brandt, “Sıra dışı renklere sahip yengeçlerin genellikle uzun süre hayatta kalmalarını sağlayacak kamuflaj özellikleri bulunmuyor. Bu nedenle, bu yengecin bu kadar büyük boyutlara ulaşmış olması, birçok zorluğun üstesinden geldiğinin bir göstergesi,” şeklinde açıklıyor. Akvaryum, doğal kamuflajının yetersiz olduğu bu canlıyı yırtıcılardan koruyabilecek.

Studley, “Ziyaretçilerin bu hayvanın ne kadar eşsiz olduğunu ve yerel türlerde genetiğin nasıl işlediğini görmelerinin önemini vurgulamak istiyoruz. Bu hayvan sadece görsel olarak büyüleyici değil, aynı zamanda genetik mekanizmaların karmaşıklığına dair önemli bir hatırlatma niteliğinde,” diyor. “Bu canlı, etrafımızdaki dünyada gördüğümüz çeşitliliğin ne kadar önemli olduğunu ve bunun için ne kadar minnettar olmamız gerektiğini gösteriyor!”

Kaynak: Popular Science