Yıllardır gökyüzüne baktığımızdan beri uzaylılar arıyoruz. “Orada neler var?” sorusu hızla “Orada kimler var – ve neden buraya gelip merhaba demediler?” sorusuna dönüşüyor.
Astrobiyoloji, evrendeki yaşamı inceleyen bilim dalıdır. Bu bilim, yaşamın nasıl başladığını, nasıl geliştiğini ve başka yerlerde nasıl bir şekil alabileceğini araştırır. Astrobiyolojinin temel taşlarından biri, Frank Drake’in 1961’de geliştirdiği “Drake Denklemi”dir. Bu denklem, uzaylı medeniyetlerinin ne kadar yaygın olduğuna dair tahminler yapar.
Yeni çıkan “Cloudy with a Chance of Starships” adlı kitapta, astrobiyolog ve Star Trek hayranı Seven Rasmussen, okuyuculara rehberlik ediyor. Kitap, Drake Denklemi’nin sadece bir araç olmadığını, aynı zamanda ilk teması kurma olasılığımızı gösteren bir takip sistemi olduğunu ortaya koyuyor.
Scientific American dergisi, Rasmussen ile bu konuyu görüştü. Rasmussen, Drake Denklemi’ndeki en güncel değerleri, “akıllı yaşam” tanımının ne kadar karmaşık olduğunu ve uzaylı komşularımızı arama çabamızın nasıl bir ayna görevi gördüğünü anlattı.
“Drake Denklemi tam olarak nedir?” sorusuna Rasmussen’in cevabı: “1961’de Frank Drake, ilk uzaylı zekası (SETI) araştırmasını yaparken radyo teleskopuyla bazı yıldızlara odaklanmıştı. Bu proje hakkında bir konferans düzenlerken, konuyu ‘soğuk’ bir şeyle başlatmak istedi ve 7 terimli bir denklem geliştirdi. Bu denklem, galaksideki medeniyetlerle iletişim kurma olasılığımızı gösteriyor. Drake Denklemi’nin organizasyonu çok hoşuma gidiyor çünkü yıldız oluşumu gibi bildiğimiz şeyler ile başlıyor ve daha sonra, her gezegende yaşam olup olmadığı gibi karmaşık konulara geçiyor. Son olarak, bir uygarlığın ortalama ömrü gibi tamamen bilinmeyen şeylere geliyor.”
Amanda Montañez’in fotoğrafı: “Astrobiyoloji ’20 bilim dalının tek bir paltoda olduğu’ söylenebilir. Astrobiyoloji, hem astronomi hem de biyolojiyi içerir. Ancak, bu bilimler birçok farklı alandan bilgi kullanır. Örneğin, fosil kayıtları jeoloji ile ilgilidir. Ayrıca, matematik ve diğer bilim dalları da astrobiyolojinin temelini oluşturur.”
Rasmussen, kitabında “astrobiyologların en sık kullandığı ifade ‘lanet olsun’dur” diyor. Bu, araştırmacıların kişilikleri hakkında ne gibi ipuçları veriyor? “Astrobiyologlar, cevaplarını asla bulamayabilecekleri soruları araştırmak için cesaret ve merak gerektiren özel bir türdür.”
Uzaylı yaşam ararken aslında ne arıyoruz? Kitapta bahsedilen “biosignatures” (yaşam belirtileri) ve “technosignatures” (teknolojik imzalar) nelerdir? “Biosignatures, geçmişte veya günümüzde yaşayan bir yaratığın varlığını gösteren her türlü kanıttır. Örneğin, bir gezegende bulunan fosiller biosignature’dır. Technosignature ise, bir uygarlığın ürettiği teknolojik bir imza olabilir.”
Rasmussen, “uzaylıların teknolojinin neden olduğu çevresel sorunlara yol açtığına dair işaretler görürsek, o zaman onların ne kadar zeki olduğunu sorgulamalıyız” diyor. Bu, uzaylı yaşam ararken dikkat etmemiz gereken önemli bir nokta.
Enrico Fermi paradoksu nedir? “Fermi, nükleer fizikçiydi ve SETI topluluğuyla olan tek etkileşimi, öğle yemeğinde sorduğu rahatsız edici bir soruydu. Bu soru, ‘herkes nerede?’ sorusuna yol açtı.”
Drake Denklemi’ndeki her terim, Fermi paradoksunun olası cevapları hakkında fikir verebilir. Ancak, bazı değerlerin kesinliği diğerlerinden daha yüksektir. Hangi terimi kesin olarak bilmek isterdiniz? “Hangi gezegenlerde yaşamın geliştiğini ve bu yaşamın ne kadar zeki olduğunu bilmek isterdim.”
