Eski teflon tava tamamen çizik, kanser yapar mı yoksa kullanmaya devam mı edeyim?

Reis selamlar, sorun gayet mantıklı ve aslında çok fazla insanın aklına geliyor bu iş. Konunun özünü vereyim:

Teflon aslında PTFE di, çok sağlam bir polimer. Normalde gıdaya temas ettiği sürece tamamen inaktif, yani vücuda girse bile emilmeden atılıyor. Yani çizik çizik tavayla yumurta kızartman kanser demek değil, gerçekten öyle değil. Asıl mesele ısındıkça değişiyor. PTFE 260 dereceye kadar gayet stabil ama onun üstüne çıkınca –özellikle boş tava ocağa konup aşırı ısınınca– o polimer zincirleri parçalanıp duman ve ince parçacık salıyor. İşte bu dumanı solumak ‘polimer ateşi’ denilen bi durum yapabiliyor, boğazda tahriş, ateş, üşüme hissi. Bu genelde evde değil, tavanın aşırı ısındığı endüstriyel ortamlarda görülen bi şey ama yine de dikkat edilesi bi konu.

Evde asıl risk şu şekilde oluşuyor: boş tava’yı yüksek ateşte ısıtmak, metal çatal/kaşıkla çizmek ve eski, kabarcıklar oluşmuş tavayla uğraşmak. Çiziklerin asıl kötü yanı kanserden çok yemeğin yapışması ve o minik PTFE parçacıklarını yemek oluyor ama bunlar da inert olduğu için büyük ihtimalle bir zararı olmuyor.

Yapman gerekenler sırayla:

1. Tavayı asla boş ısıtma, içine yağ/tereyağı/su varken aç ocağı. Yağ 200 derece civarında kalır genelde, PTFE’yi korur.
2. Metal yerine silikon veya ahşap spatula kullan, hem tavayı korursun hem de çizilmesini engeller.
3. Soğuk tavaya yiye koyma, önce hafif ısıt sonra yağı ekle.
4. Çizik derinse, yüzeyde kabarcık/pırpır oluşmuşsa gerçekten değiştir. 0,3 mm üstü çizik veya yapışma devam ediyorsa ‘işte bitti’ deyip yenisini al.
5. Temizlerken sert sünger/klorlu temizleyici yerine yumuşak sünger ve sıcak su+yumuşak bulaşık deterjanı yeterli, çelik yün kesinlikle yok.

Kısacası; mevcut çiziklerin sana anında bir kanser riski yaratmadığını söyleyebilirim ama tava eskiyip kabardındaysa ya da çok derin çizildiyse değiştirme vakti gelmiş demektir. Sağlık için asıl dikkat edilmesi gereken şey tavanın aşırı ısınması ve çıkan duman, o yüzden mutfakta havalandırmayı açık tutmak da bir o kadar önemli. Umarım yardımcı olmuşumdur, başka sorun olursa buradayım 👍