Beyin Değişikliği Tilki’leri Evcil Köpek Gibi Davranmaya Sevk Ediyor

2 min okuma

Bu beyin değişikliği tilkileri evcil köpekler gibi davranmaya sevk edebilir

Araştırmacılar, 1950’lerden kalma bir Rus deneyinden elde ettikleri verilerle tilkilerde “beyin programlamanın kalbine” ulaşıyor

1950’lerde Rus araştırmacılar iddialı bir deneye girişti: tilkilerin seçici üreteme yoluyla evcilleştirilebilir, köpeksi hayvanlar haline getirilebileceğini, kuyruk sallama ve sevecen mizaj gibi özelliklerle görmek istiyorlardı. Bugün, bu uzun süredir devam eden üreteme projesinin üzerinden neredeyse 70 yıl geçmesine rağmen, bilim insanları tilkilerin davranışlarındaki değişimlerle ilişkilendirilen belirli bir beyin hücresi türünü tespit etti.

Özellikle, bilim insanları ventromedyal hipotalamusta bulunan bir reseptör proteininin tilkilerin sosyal davranışlarının temeli olabileceğini buldu. Bu beyin bölgesinin korku ve savunma tepkileri ile saldırganlıkla ilişkili olduğu bilinmektedir.

Araştırma, hayvanlarda “beyin programlamanın kalbine” ulaşıyor, diyor University of Missouri’den nörobilimci Cheryl Rosenfeld; çalışmaya dahil değildi.

“Bu tilkilerde gerçekleşebiliyorsa, bu aynı zamanda bizde ve hatta diğer türlerde hormon profili veya reseptör profili değiştirilerek davranış kalıplarımızın değişebileceği ve bir ömür boyu sürebileceği anlamına gelebilir,” diyor Rosenfeld.

Eirene Markenscoff-Papadimitriou, çalışmanın kıdemli yazarı ve Cornell Üniversitesi’nde bir moleküler biyolog. Kendisine “kazazete bir tilki bilim insanı” diyor. Markenscoff-Papadimitriou asıl olarak farelerde nörobilim çalışıyor, ancak 2023’te Evcilleştirilmiş Gümüş Tilki Deneyi üzerine çalışmaya başladı. 1959’da bir Rus araştırmacı grubu tarafından başlatılan bu proje, en sakin gümüş tilkileri seçici üreteme yoluyla seçti.

Sadece birkaç nesil sonra tilkiler daha evciltirilmiş gibi görünmeye ve davranmaya başladı: sarkan kulaklar, kıvrık kuyruklar ve insan ilgisini ve sevgisini isteme isteğiyle. Deney hâlâ devam ediyor ve seçici üretemenin gücünün bir modeli olarak öne çıkıyor. Markenscoff-Papadimitriou’nun ekibi, tilkilerin beyinlerinde ne olduğunu öğrenmek istedi.

Ekip, çiftlikte yetiştirilen üç kategori tilkinin—evcilleşmiş, saldırgan ve vahşi—beyinlerini karşılaştırdı ve saldırgan davranışlarla ilişkilendirilen, ventromedyal hipotalamus adı verilen bir beyin bölgesine özel odaklandı. Önceki çalışmalar, estrogen reseptörü alfa olarak adlandırılan bir reseptör proteininin aktive edilmesi farelerin daha saldırgan hale geldiğini göstermişti. 2 Kasım’da Current Biology dergisinde yayımlanan yeni çalışmada, Markenscoff-Papadimitriou ve ekibi, evcilleşmiş tilkilerin, saldırgan veya sıradan tilkilere göre belirgin şekilde daha az estrogen reseptörü alfa nöronuna sahip olduğunu buldu.

Markenscoff-Papadimitriou, bu deneyin onu farelerin ötesinde diğer hayvanları araştırmaya “dönüştürdüğünü” söylüyor.

“Bu bana, iddialı olmamız ve merakımızı izlememiz gerektiğini ve yalnızca bir tür için geliştirilen araçların diğer türlere de uygulanabileceğini gösterdi,” diyor.

Her iki isim de, aynı nöronun köpekler ve kurtlar gibi diğer hayvanlarda sosyal davranışı belirleyip belirlemediğini merak ettiklerini belirtiyor. Araştırmacılar, evcilleşmiş tilkilerin beyinlerinin daha saldırgan eşlerinden nasıl farklı olduğunu artık bildiklerinden, bunun neden ve nasıl olduğunu soruyorlar.

“Bu farklı tilkilerin genetik farkları, gelişim boyunca bu beyin bölgesinin hücre tipi bileşiminde farklılıklara nasıl yol açıyor?” diyor Markenscoff-Papadimitriou. “Çözülmesi gereken bir bulmaca, ama artık neyi çözmemiz gerektiğini biliyoruz.”

Scientific American Baş Editörü