Claude, Biliminsanına Riskli Kuş Grubu Influenza Araştırmalarını Planlamada Yardımcı Oldu

Bu, yapay zekâ tarafından seslendirilen insan kaynaklı bir hikâredir. Geri bildiriminiz var mı?
Anketimize katılın .
(Yapay zekâ politikamız hakkında
bu bağlantıdan bakın.)

Anthropic’in Claude adlı sohbet robotu, bir bilim insanına potansiyel olarak riskli kuş gribi deneylerini planlamasında yardımcı oldu.

Araştırmacı, Claude’a çalışmalarını planlama, veri analizini yapma ve yüksek patojenik kuş gribini içeren deneyler seçme konusunda güvendi; şirket bu bulgularını 10 Eylül’de yayımladığı tehdit istihbaratı raporunda açıkladı. Bu çalışmalar, kuş gribi virüslerinin memelilere uyum sağlamasını ve aralarında daha kolay bulaşmasını sağlayabilecek mutasyonları belirlemek ve bunları içermeyi hedefliyordu. Anthropic, platformunun biyolojik silah geliştirmede potansiyel kötüye kullanımına dair kanıtı kamuoyuyla paylaşan özel bir şirketin daha önce olmadığına inandığını belirtiyor. Ancak uzmanlar, Claude’un bilim insanının zaten yapabileceği bir işi yalnızca hızlandırdığı mı, yoksa ona yeni bir yetenek kazandırdığı mı belirlemek için yeterli detayın sunulmadığını söylüyor.

Kuş gribi virüslerinin bir pandemi riski oluşturabileceğini anlamak, “kesinlikle virüs bilimi araştırmalarının normal bir parçasıdır” diyor Wisconsin-Madison Üniversitesi Veteriner Tıp Fakültesinden influenza araştırmacısı Thomas Friedrich. Bu tür araştırmalar, bilim insanlarına ortaya çıkan kuş gribi virüslerinin insanlar için daha büyük bir risk oluşturup oluşturmadığını değerlendirmelerinde yardımcı olabilir.

Ancak bulaşabilirlik veya hastalık şiddeti gibi patojen özelliklerini kasıtlı olarak artırmayı hedefleyen deneyler, Friedrich’e göre kaza veya kötüye kullanım kaygıları nedeniyle eleştirilere maraz kalıyor.

Rapor, yapay zeka modellerinin güvenilipliğine dair geniş çaplı tartışmaların ortasında ortaya çıkarken, bu “işlev kazanımı” araştırmalarına dair tartışmalar üretken yapay zekâdan çok daha eskilere gidiyor. 2012 yılında H5N1 kuş gribi ve vizonlarda gözlemlenen solunum yoluyla bulaşmayı içeren çalışmalar, bilimsel faydaların risklerin üstünde olup olmadığına dair uluslararası bir tartışmayı tetikledi. Bazı H5N1 bulaşma deneyleri, araştırmacılar ve yetkili kişilerin risklerle nasıl baş edeceklerini çözünceye kadar bir süreliğine ertelendi. Anthropic’in Mayıs 2026’da ortaya çıkardığı durumda, kuş gribi araştırmacısı Claude’a hizmetin desteklenmediği veya mevcut olmadığı bir bölgeden erişti. Anthropic, araştırmacının Claude’a yine de erişmek için dolaylı yollar kullandığını söylüyor. Claude’a paylaşılan materyaller, grubun muhtemelen ilgili virüs örneklerine fiziksel erişimi olduğunu gösteriyor. Anthropic, Mayıs ayında erişim sınırlamalarını atlatmaktan dolayı araştırmacının hesabını yasakladı.
Anthropic, araştırmacının zarar verme niyetinde olup olmadığını söyleyemedi çünkü meşru ve tehlikeli biyolojik araştırmalar benzer görünebiliyor. Şirket, Science Newsin kendi kendini önemli bulmasının nedeni, Claude’un araştırmadaki rolünü nasıl değerlendirdiği veya önerilen deneylerin gerçekten gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine dair sorularını yanıtlamadı.

Anthropic, çalışmanın amacını belirlemek için yeterli bilgi yaymadı, diyor biyosavunma araştırmacısı Gregory Koblentz. “Bu araştırmalardan hiçbirinin biyolo silah geliştirmeye bağlı olduğuna dair bir kanıt yok,” diyor Fairfax, Virginia’daki George Mason Üniversitesi’nden Koblentz.

Aynı tür biyolojik araştırmalar, sivil bilimden askeri savunmaya kadar çok farklı amaçlara hizmet edebilir. Hatta bir askeri kuruma bağlı bir üniversitede yapılan çalışmalar baş başına araştırmacıların biyolo silah geliştirdiğini göstermiyor, Koblentz söylüyor.

Anthropic, aynı zamanda Claude’un ne kadar yardım ettiğini tam olarak göstermek için yeterli detayı da sağlamadı, diyor Friedrich. Şirketin kendi anlatısı, yapay zeka modelinin “bilimsel yeteneği anlamlı biçimde artırmadığını” öne sürüyor, diyor. Başka bir deisle, muhtemelen sadece araştırmacının işini hızlandırdı, aksi takdirde yapamayacakları bir şeyi mümkün kılmadı.

Claude’in rolü yalnızca işi hızlandırmak olsa da, bu bir virüs bilimcinin iş akışında büyük bir fark yaratabilir, diyor Wisconsin–Madison Üniversitesi virüs bilimcisi David O’Connor. Claude gibi sistemlerin araştırmacılara makaleleri bulmada, sonuçları sentezlemede ve veri analizinde daha hızlı yardımcı olabileceğini söylüyor: “Benim için aylarımı alacak işler veya analizler artık bir öğleden sonra halledilebilir.”

Bu nedenle, kuş gribi virüsleri de dahil olmak üzere mevcut bilimsel bilgiler daha kolay bulunup kullanılabilir hale gelebilir, diyor O’Connor. Öncü yapay zeka modellerinin bilim insanlarına daha önce denememiş olabilecekleri sorularla ilgilenmelerini sağlayabileceğini ekliyor: “Öncü modeller, yöneltilen araştırma sorularının iddiasını değiştirecek.”

Kuş gribi araştırması, Anthropic’in raporu içinde, şirketin biyolojik silah geliştirmeyi destekleyebileceğini söylediği Claude kullanımına dair beş örnekten biriydi. MIT Media Lab virüs bilimcisi Kevin Esvelt bu beşinin teknik açıdan karmaşık ya da özellikle endişe verici olduğunu düşünmüyor. Esvelt araştırmacıların niyetinden daha çok şüphe ediyor; beş örneğin kötü niyet belirtileri gösterdiğini söylüyor. Ancak hiçbirinin “silahlandırmaya yönelik yetkin bir girişimi temsil etmediğini” vurguluyor.

Bu girişimlerin düşük kalitesi, daha yetkin bir kullanıcının yapay zekâ destekli biyolojiyle ne yapabileceğini göstermiyor, diyor Esvelt. Koblentze göre yapay zekâ araştırma ve analizde yardımcı olabilir, ancak bir fikri biyolojik bir tehdide dönüştürme ek iş gerektirir: “Yapay zekâ tehlikeli bir patojen tasarlamak için kullanılsa bile, organizma bir laboratuvarda değiştirilebilir veya sentezlenebilene kadar bu bir tehdit değildir.”

Bu, tesisler, virüsleri içeride tutmaya yönelik önlemler, finansman, eğitimli personel ve sahada deneyim gerektirir. Bu engeller, işi kimin yaptığına bağlı olarak değişir, diyor O’Connor. Tecrübesiz birinin tek başına çalışması için büyük bir engel olurlar, ancak özel eğitimi ve iyi donanımlı bir laboratuvara erişimi olan bilim insanları için o kadar da değil.

Friedrich, bir e-postada, geriye kalan laboratuvar aşamalarının önemli olduğunu yazıyor. “İnsanlara uyum sağlayabilecek potansiyelde avian influenza virüsünü adapte edebilecek mutasyonların belirlenmesi ile ‘zararlı biyolojik sonuç’ arasında büyük bir boşluk var.”