İnsan beyninin sadece yüzde 10’unu kullanıyor efsanesi nereden çıktı: Karşılaştırma ve parametre matrisi

Arkadaşlar, “beynimizin sadece %10’unu kullanıyoruz” efsanesinin kökenini somut veriyle çürütmek istiyorum ama elimdeki matris biraz dökülüyor. Kaynak ararken %10 rakamının William James’ den filozoflaştırma izlediğini, sonra 1930’lar self-help literatürüne, 1990’larda Limitless filmiyle pop-kültüre sıçradığını okudum; ama bunlar tarihçe, fiziksel kanıt değil. Benim takıldığım yer: fMRI ve PET taramalarında beyin dokusunun dinlenme halinde bile %20 civarında metabolik tüketim yapması ile “kullanılmayan %90” iddiasının arasındaki çelişkiyi hangi parametre matrisiyle netleştiririm? Yani metabolik aktivite, nöronal ateşleme sıklığı, nörojenesis oranı ve gri/beyaz madde dağılımı gibi değişkenleri yan yana koyup “kullanım” tanımı için hangi eşiği (threshold) referans almalıyız?

İkinci sorum daha mühendislik tarafında: Bu efsanesinin hukuki/tıbbi boyutta yarattığı zarar var mı mesela “potansiyelimizi açmaya çalışmıyoruz” mesajıyla üretilen takviye ürünleri? Adım adım bir karşılaştırma tablosu kurdum—sol sütuna efsane iddiaları, sağ sütuna fonksiyel imajing bulguları—ama “kullanılan bölge” parametrizasyonunda nörolojinin kabul ettiği güncel konsensüs hangi yöntemi (BOLD sinyali