İnsan beyninin sadece yüzde 10’unu kullanıyor efsanesi nereden çıktı: Karşılaştırma ve parametre matrisi

Arkadaşlar, “beynimizin sadece %10’unu kullanırız” cümlesinin aslına ne kadar yaklaştığını net görmek istiyorum, çünkü internette dolaşan iddiaların çoğu biyolojik olarak anlamsız. Bu efsanesinin kökenini merak ediyorum: William James’in 1900’lerin başındaki “insanlar potansiyelinin küçük bir kısmını kullanır” şeklindeki felsefi yorumu ile George Case’in 1930’lardaki “kullanılmayan beyin” tanımlaması arasında nedensel bir bağ var mı, yoksa bu iki iddia sonradan birbirine karıştı mı? Ayrıca bu söylemin popülaritesini tetikleyen asıl faktör neydi —励志 literature’ mı, yoksa 1990’larda çıkan “Limitless/Baby Geniuses” gibi filmler mi?

Konuyu somut veriye oturtmak istiyorum. fMRI ve PET çalışmalarında farklı görevlerde (dil, motor, hafıza, dinlenme hali) aktif olan bölge oranları arasında nasıl bir dağılım var? Beyin dokusunun metabolik maliyeti (glukoz/o2 tüketimi, toplam enerjiyi %20-25’in üstünde) ile “kullanılmayan %90” iddiasının çelişkisini bir parametre matrisinde