Toyota ve Avrupa’daki ortakları, elektrikli araçlar (EV) ve hibritlerin gerisinde kalan hidrojen motorlu binek araç pazarında, otomobil yarışlarından elde ettiği yeni teknolojiyle toparlanmaya çalışıyor. Hidrojeni yakıt olarak kullanan kamet pazarının büyimesiyle birleşen bu gelişmelerde Toyota’nın Avrupa ortakları önde geliyor. Şirket, hidrojen teknolojisi alanındaki 30 yılı aşkın ar-ge birikimini hem yarış pistlerinde hem ticari araçlarda kullanarak rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.
Enerji dönüşümü ve karbonsuzlaşma talebiyle desteklenen bu hamleler, Çinli elektrikli üreticilerin baskısı altında ezilen Avrupa otomotiv sektöründe hidrojeni alternatif bir çözüm olarak öne çıkarıyor. Toyota’nın 2030 hedefleriyle uyumlu yatırımları, hem yarış hem de lojistik alanında yeni bir ekosistem kurma arzusunu yansıtıyor.
Hidrojen motoruyla Fuji’de müjde
Japonya’daki Fuji Speedway pistinde düzenlenen FIA Dünya Dayanıklılık Şampiyonası’nın 6 Hours of Fuji etkinliği kapsamında, Toyota Racing, MissionH24 ve Automobile Club de l’Ouest (ACO), Toyota’nın H24EVO yarış prototipine hidrojen yanma motoru tedarik edeceğini duyurdu. Duyuru, 26-27 Eylül tarihlerinde düzenlenen etkinlikte yapıldı.
FIA (Fédération Internationale de l’Automobile), dört tekerlekli motorsporlarının dünya yönetim organı; ACO ise Le Mans 24 Saat ve ilgili yarışları düzenleyen organizasyon. MissionH24, hidrojen motorlu araçları dayanıklılık yarışlarına sokmayı amaçlayan programı; H24Project ise bu programın teknik geliştirmelerinden prototip testlerine kadar sorumlu olan Fransız mühendislik şirketi.
Toyota’nın 3.5 litre hacimli, V6 sıralamasına sahip ve motorsporları için özel olarak geliştirilen hidrojen yanma motoru, H24EVO’nun hibrit sistemiyle birleştirildiğinde Le Mans dayanıklılık yarışları standartlarına daha yakın güç ve performans sunması bekleniyor.
“Somut biçim almaya başladı”
Fuji Speedway’de muhabirlere konuşan MissionH24 teknik direktörü Bassel Aslan, yeni prototipin “zaten somut bir biçim almaya başladığını” söyledi. Şirketler; motor, şasi ve vites kutusu arasındaki mekanik arayüzler, iletişim mimarisi, elektrik arayüzleri, kontroller ve ilgili yazılımlar üzerinde çalışıyor.
Bu motor aynı zamanda yüksek verimlilik sunuyor; bu da araç üzerindeki sıvı hidrojenin kullanımının optimize edilmesi ve dolayısıyla aracın menzilinin artırılması açısından kritik bir avantaj. Dayanıklılık yarışlarında menzil büyük önem taşıyor.
Bassel Aslan, MissionH24 Teknik Direktörü
Enerji dönüşümü ve elektrikli araçlara alternatif
Büyük ekonomik tabloya değinen ACO Başkanı ve MissionH24 ortak başkanları Pierre Fillon, mobilitede karbonsuzlaşma, sıfır emisyonlu enerji dönüşümü ve pilli elektrikli araçlara (EV) alternatif geliştirme ihtiyacını vurguladı.
MissionH24’ün amacı, 2030 yılında Le Mans 24 Saat’e bir hidrojen kategorisi sokmak. Bu kapsamda hem hidrojen yakıt hücreli elektrikli hem de hidrojen yanma motorlu prototiplerin yarışa katılması planlanıyor.
Sektördeki zorluklar ve seyirci
Avrupa otomotiv sektörünün, Çinli elektrikli araçların baskısı, yüksek yakıt fiyatları ve zayıf tüketici talebiyle ciddi sıkıntılar yaşadığı bir dönemde, Le Mans Endurance Management CEO’su Frederic Lequien, motorsporlarının her yıl daha fazla seyirci çektiğini, bunlar arasında artan oranda kadın izleyicilerin bulunduğunu belirtti.
Seyircinin çoğalmasıyla birlikte araç alımının da yükselmesi, yarışa katılan üreticilere yüksek bir yatırım getirisi sağlıyor. Bu bağlamda hidrojen teknolojisine yapılan yatırımlar, hem spor hem de ticari alanlarda sürdürülebilir bir büyüme stratejisi olarak değerlendiriliyor.
Hidrojen yolculuğu 1992’ye dayanıyor
Kazuki Nakajima, Toyota Racing Vice Chairman’ı, Toyota’nın MissionH24 ile ilişkisinin aerodinamik ve soğutma teknolojisinden hidrojen yanma motoruna kadar genişlediğini belirterek, hidrojen motorlu dayanıklılık yarışları için altyapının ve tedar zincirinin daha da geliştirilebileceğini söyledi.
Toyota, 2021’den beri hidrojen motorlu yarış araçlarını sergiliyor. Hidrojen yakıt hücreli ar-ge faaliyetleri ise 1992’ye, hem elektrikli hem de hidrojen yakıt hücreli araçlar geliştirmek amacıyla kurulan Elektrikli Araç Geliştirme Bölümü’nü işaret ediyor. Bir dizi prototip geliştikten sonra Toyota, 2002’de Japonya ve ABD’de sınırlı sayıda FCHV (Hidrojen Yakıt Hücreli Araç) satışa sundu.
Mirai’nin yükselişi ve düşüşü
Toyota, 2014’te kitle üretimi yapan ilk ticari hidrojen yakıt hücreli binek aracı Mirai’i tanıttı. 2023’e kadar yaklaşık 25.000 adet satılan araçların yarısından fazlası Kaliforniya’da, yüzde 30’u Japonya’da, gerisi ise Avrupa’da satışa çıktı.
Ancak yakıt istasyonu altyapunun yetersizliği ve elektrikli araçlarla hibritlerin rekabeti nedeniyle satışlar hızla düştü. Japonya’da 8 milyondan fazla yen (yaklaşık 50.000 dolar) fiyatıyla yeni bir Mirai’nin nispeten pahalı olması, Kaliforniya’da ikinci el değerinin düşmesine ve araçların Japonya yollarında nadiren görülmesine yol açtı.
Rakipler ve ticari odaklanma
Honda da 2002’de FCX (Fuel Cell eXperimental) aracını tanıttı ancak Toyota’dan daha az sayıda hidrojen motorlu binek araç sattı. Hyundai Motor’un NEXO modeli artık bu kategoride lider olsa da, yılda yalnızca birkaç bin araç satıyor. Toyota, BMW ile ortaklaşa hidrojen binek aracı teknolojisi geliştirse de, yarış dışındaki ana çabası artık kamet pazarında.
15 Eylül’de Toyota ve Avrupa merkezli yedi şirket — Volvo Group, Daimler Truck, Bosch, Air Liquide, TotalEnergies, TEAL Mobility ve MB Energy — Avrupa’da hidrojen motorlu ticari araçların yaygınlaşmasını hızlandırma planlarını açıkladı. Açıklama, kametler ve diğer ticari araçlara adanmış dünyanın önde gelen fuayı IAA Transportation kapsamında yapıldı.
Altyapı ve tedarik ağı
Her iki yılda bir Almanya’nın Hannover şehrinde Deutsche Messe AG tarafından düzenlenen IAA Transportation, lojistik ve ulaşım alanında karbonsuzlaşmayı ilerletmeyi hedefliyor. Kapsamında elektrikli, hibrit ve hidrojen motorlu araçlar; filo operasyonları; biyoyakıtlar; bağlantılı ve otonom araçlar; lojistik sistemleri; şarj ve yakıt altyapısı; ayrıca şehir içi ulaşım yer alıyor.
Almanya’nın hidrojen kamet altyapunun desteğiyle Volvo Group ve Daimler, hidrojen yakıt hücreli ve hidrojen yanma motorlu kametleri yaygınlaştırıyor. Toyota ise 1990’lara dayanan uzun süreli yakıt hücreli ar-ge ve araç üretimi deneyimini kullanarak teknolojik ortak rolünü üstleniyor.
Üç şirket, Temmuz ayında Toyota’nın ağır hizmet tipi ticari uygulamalar için hidrojen yakıt hücreli sistemler geliştiren ve üreten ortak girişimi cellcentric’e eşit ortak olarak katılmasını sağlayan bağlayıcı bir anlaşma imzaladı.
Yakıt hücre üreticilerinden biri olan Bosch, sıvı ve gaz halindeki hidrojen için bileşenler ve yakıt doldurma teknolojileri tedarik ediyor. Air Liquide, TotalEnergies, MB Energy ve TEAL Mobility (TotalEnergies ile Air Liquide’in yüzde 50-50 ortak girişimi) hidrojeni sağlıyor. Amaç, 2030’a kadar dizel ile rekabet edebilir bir Avrupa hidrojen kamet endüstrisi kurmak.
Japonya’da paralel çaba
Japonya’da da benzeri bir çaba sürüyor. Geçen mart ayında Toyota ve Japon kamet üreticisi Isuzu, Toyota’nın en yeni (3. nesil) hidrojen yakıt hücreli sistemiyle çalışan hafif hizmet tipinde elektrikli bir kametin ortak geliştirilmesini açıkladı.
Bu yılın Mart 2028’ine kadar kitle üretimini hedefleyen iki şirket, Japonya’nın hidrojen altyapununa katkıda bulunmayı ve elektrikli araçlarla birlikte karbonsuzlaşmış bir lojistik sektörü kurmaya yardımcı tiênmeyi amaçlıyor.
Hidrojen Nakliye Durağı
İşler plan doğrultusunda giderse, 2030’ların başında 1.000’den fazla hidrojen motorlu kamet hizmete girerek ithal fosil yakıtlara bağımlılığı azaltacak ve Japonya’nın motorlu araç ve ilgili sektörleri için yeni, ölçeklenebilir fırsatlar yaratacak.
Hidrozen Nakliye Durağı projesi, Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı tarafından destekleniyor. Bakanlık, bu projeyi hidrojen araçlarına olan talebin başlamasındaki “yumurta-tavuk” probleminin çözümü olarak görüyor.
Tokyo H2 ve geleceğe bakış
Bir yıl önce Toyota, 2030’a kadar 600 yakıt hücreli takının yerleştirilmesini hedefleyen Tokyo Büyükşehir Belediyesi’nin TOKYO H2 projesine katıldı. Hidrogen motorlu binek araçlara olan tüketici talebinde herhangi bir toparlanma, muhtemelen bu projenin ardından bekleniyor.
1 yorum
Fikrinizi bir kaynak, soru veya yapıcı karşı görüşle geliştirin.