Güneş Sistemi’nin Doğuşunda Manyetizma Kritik Rol Oynamış Olabilir

Güneş‘in tam olarak oluşmadan önceki dönemde küçük kaya parçaları, erken güneş sisteminde var olan manyetik kuvvetleri kaydediyordu. 4,5 milyar yıldan fazla bir süre sonra bilim insanları bu kaydı okumayı öğrendi ve türbülanslı gaz-toz bulutunun güçlü bir manyetik alanla kaplandığını ortaya koydu. Bu alan, büyüyen güneşi beslemeye yardımcı olmuş olabilir; araştırmacılar 24 Ağustos’ta Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımladıkları çalışmada manyetizmanın güneş sistemimizin ve Kırık Halka (Samanyolu) ile ötesindeki sayısız gezegen sisteminin oluşumunda yerçekiminin tek başına etkide bulunmamış olabileceğini öne sürüyor.

Bu antik kayıt, meteoritlerde korunmuştur; uzun zaman önce oluşan malzemenin kapsülleri niteliğindedir. Özellikle belirli lekeli mineral dahilayıcıları içeren kayalar saati geriye çok daha fazla çevirir. Bu dahilayıcılar 4,5 milyar yıldan fazla bir süre önce, güneş ve gezegenlerden solidişti. West Lafayette, Indiana’daki Purdue Üniversitesi’nden gezegen bilimci Cauê Borlina, bu dahilayıcıların “her şeyden önce oluştuğunu” belirtiyor.

Güneşi Oluşturan Gazın Yerleşiminde Rekabet

Bilim insanları güneşi oluştururan gazın çoğunlukla yerçekimiyle mi yoksa manyetik alanla mı yönlendirildiği konusunda uzun süredir tartışıyor. Önceki çalışmalar, güneş oluştuktan sonra güneş sistemi çapında bir manyetik alanın varlığına işaret ediyordu. Ancak çok daha zor belirlenen konu, bu alanın güneşin en erken evrelerinde zaten mevcut olup olmadığıydı; Borlina bu noktaya dikkat çekiyor.

Bu, Class 0 (Sınıf 0) fazının yapıldığı ilk ölçümlerden biridir.

Indrani Das — Teorik astrofizikçi, Taypei’deki Academia Sinica Astronomi ve Astrofizik Enstitüsü

Meteorit Analizi ve Manyetik Alan Ölçümleri

Borra ve meslektaşları, 2008 yılında yere düşen bir meteoriti analiz etti. Araştırmacılar demir içeren beş dahilayıcıya odaklandı; demir, elektronlarının manyetik alanları kaydetmek için kolayca yeniden düzenlendiği bir elementtir. Hassas magnetometreler kullanan araştırmacılar, birkaç gauss düzeyinde manyetic alanları ölçtü; gauss manyetizmanın yaygın bir birimidir. Bu değer, yerin güncel manyetik alanından birkaç kez daha güçlüdür.

Gezegen sistemi oluşumunu simüle eden çalışmalar, daha güçlü manyetic alanların gençyıldıza daha gaz taşıdığını öngörüyor; Borlina bu noktaya işaret ediyor. Güneşin en erken evresi olan Class 0 (Sınıf 0) aşamasında bazı modeller, güneşin her yıl 300’den fazla kütlekütlesi kadar gaz yutmuş olabileceğini öngörüyor. Yeni ölçülen alanın gücü, manyetizmanın bu beslenme çılgınlığına önemli ölçüde katkıda bulunabilecek kadar güçlüdür. Borlina, “Manyetizmanın katkısını görmezden gelemezsiniz” diyor.

Sonuçların Değerlendirmesi ve Gelecek Çalışmalar

Bu sonuçlar, güneş sisteminin çok erken dönemine dair önemli bir bakış sunuyor; Taypei’deki Academia Sinica Astronomi ve Astrofizik Enstitüsü’nden teorik astrofizikçi Indrani Das bu görüşü paylaşıyor. Yine de, bu bulguların diğer meteoritlerden alınacak ölçümlerle desteklenmesi gerekiyor; Das, “Daha büyük bir örneklem boyutuna ihtiyacımız var” diyor.

güçlü bir manyetik alanla kaplandı