2 bin yıllık yanmış papirüs parşömenlerini okumak için bilim insanları kendi parşömenlerini yakıyor

Bilim İnsanları, 2 bin yıl önce yangında kül olmuş haldeki eski papirüs parşömenlerinin içindeki yazıyı ortaya çıkarmak için ellerindeki modern parşömenleri bilerek yakarak deneyler yürüttü. X-ışını bilgisayarlı tomografi (BT) ile mürekkebi, yanmış papirüstten ayırabilen araştırmacılar, kurşun içeren mürekrebin normal papirüse göre 25 kata kadar daha fazla X-ışını soğurduğunu tespit etti. Bu yöntemle miligram kare başına 25 mikrograma varan kurşun miktarlarının bile CT ve el tipi X-ışını floresansı cihazlarıyla algılanabildiği belirlendi.

Araştırma ekibi, bu bulguların antik metinlerin zarar görmeden sanal olarak açılması ve içeriklerinin geri kazanılmasında yol gösterici olabileceğini vurguladı. Yıllarca ateşte kavrulan papirüsler geleneksel yöntemlerle açılmaya çalışıldığında içeriği tamamen yok oluyor; bu yüzden bilim insanları uzun süredir daha güvenli okuma teknikleri arıyordu.

Mürekrebin izi X-ışınında belirginleşiyor

Ekip, kurşun içeren mürekreple yazılmış model papirüs parşömenlerini bilinçli olarak yakarak gerçek antik örneklerle karşılaştırılabilir bir veri seti oluşturdu. Yapılan ölçümlerde, X-ışını BT’in mürekrebi yanmış papirüstten net biçimde ayırabildiği görüldü; kurşunun yüksek soğurma özelliği sayesinde yazı izleri külün içinde bile öne çıkıyor. Bu teknolojik yaklaşım, fiziksel temas gerektirmeyen ve parşömeni tahrip etmeyen bir inceleme imkanı sunuyor.

Kurşun içeren mürekreple yazılan eski metinlerde CT ile el tipi X-ışını floresansının birlikte kullanılması, sanal açılma ve metin geri kazanımı süreçlerinin başarısını artırabilir.

Araştırma ekibi

Bu yaklaşımın pratik değeri oldukça geniş. Antik parşömenlerin çoğu o kadar kırılgan ki, fiziksel olarak açılmaya çalışıldığında parçalanıyor; ancak mürekrebin kurşun içeriği sayesinde X-ışını tabakaları okuyabilen araştırmacılar, metinleri dokunmadan geri kazanma umudunu güçlendirdi.

Kayıp metinlerin geri dönüşü için yeni bir kapı

Araştırma sonuçları, yanık papirüs parşömenlerinin içeriklerini ortaya çıkarmada X-ışını tabanlı yöntemlerin etkili olabileceğini gösteriyor. Özellikle kurşun içeren mürekreple yazılan metinlerde bu teknolojinin sanal açılma ve metin geri kazanımında yol gösterici olması bekleniyor. Ekibin hedefi, fiziksel dokunuşa ihtiyaç duymadan binlerce yıllık kayıp metinlerin okunabilmesini sağlamak.